I FZ 232/14Odmowa prawa pomocy darowizny majątku 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sąd pierwszej instancji, analizując wniosek skarżącego, stwierdził, że choć jego sytuacja finansowa jest trudna, nie można jej uznać za stan uniemożliwiający poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący w latach 2007-2008 przekazał swoim dzieciom w drodze darowizn znaczną część majątku, w tym nieruchomości, sprzęt ciężki i inne aktywa, co znacząco wpłynęło na jego obecny status majątkowy. WSA uznał, że skarżący, będąc w podeszłym wieku i lecząc się, powinien rozważyć możliwość skorzystania z prawa do żądania środków od obdarowanych dzieci na podstawie art. 897 Kodeksu cywilnego, w sytuacji popadnięcia w niedostatek. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa i art. 897 Kc, argumentując, że koszty sądowe nie są osobistą potrzebą i nie można ich dochodzić od osób obdarowanych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając stanowisko WSA za prawidłowe. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów przez strony i powinna być stosowana w uzasadnionych przypadkach. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a dobrowolne pozbycie się majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę jego sytuacji finansowej. Sąd uznał, że osoba, która świadomie pozbawia się majątku, nie może oczekiwać, że koszty postępowania pokryje Skarb Państwa. Dodatkowo, NSA zauważył, że skarżący nie podjął próby zwrócenia się o pomoc do dzieci, co czyni przerzucanie kosztów na podatników sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOcena sytuacji majątkowej strony ubiegającej się o prawo pomocy w kontekście wcześniejszych darowizn oraz możliwości uzyskania wsparcia od osób obdarowanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie skarżący dobrowolnie rozporządził znaczną częścią majątku. Interpretacja art. 897 Kc jako podstawy do pokrycia kosztów sądowych jest jedynie sugestią sądu pierwszej instancji, a nie głównym uzasadnieniem NSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która dobrowolnie rozporządziła znaczną częścią swojego majątku w drodze darowizn, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania sądowego, jeśli jej obecna sytuacja finansowa jest trudna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie może oczekiwać, że koszty postępowania zostaną pokryte przez Skarb Państwa, jeśli miała możliwość uzyskania środków od osób obdarowanych lub nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów.
Uzasadnienie
Dobrowolne pozbycie się majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę aktualnej sytuacji finansowej strony ubiegającej się o prawo pomocy. Strona, która świadomie pozbawia się środków, nie może oczekiwać pokrycia kosztów przez Skarb Państwa, zwłaszcza gdy istnieje możliwość uzyskania pomocy od osób obdarowanych.
Czy koszty postępowania sądowego stanowią "usprawiedliwione potrzeby" w rozumieniu art. 897 Kodeksu cywilnego, umożliwiające żądanie środków od obdarowanego w przypadku niedostatku darczyńcy?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji zasugerował taką możliwość, wskazując, że skarżący powinien rozważyć skorzystanie z prawa do ubiegania się o środki od obdarowanych dzieci na pokrycie swoich potrzeb, w tym kosztów postępowania, jeśli popadł w niedostatek.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 897 Kc, sugerując, że w sytuacji trudnej sytuacji finansowej i podeszłego wieku, skarżący powinien rozważyć możliwość uzyskania środków od osób obdarowanych, które mogłyby pokryć jego potrzeby, w tym koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
Ppsa art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odmowy przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, gdy nie wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA na podstawie przepisów Ppsa.
Pomocnicze
Ppsa art. 260
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.
Ppsa art. 199
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne prawo do sądu.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres działania wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Ppsa art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wszechstronnej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu przez WSA.
Ppsa art. 197 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący rozpatrywania zażaleń.
Kc art. 897
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Uprawnienie darczyńcy w stanie niedostatku do żądania środków od obdarowanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobrowolne pozbycie się przez skarżącego majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę jego aktualnej sytuacji finansowej. • Osoba, która świadomie pozbawia się majątku, nie może oczekiwać, że koszty postępowania sądowego zostaną pokryte ze Skarb Państwa. • Przerzucanie kosztów procesu na wszystkich podatników jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdy strona może liczyć na pomoc osób najbliższych.
Odrzucone argumenty
Koszty sądowe nie stanowią osobistej potrzeby skarżącego, a zatem pokrycia tych wydatków nie może dochodzić od osób obdarowanych. • Sąd pierwszej instancji winien badać sytuację skarżącego, a nie potencjalne uprawnienia wynikające z innych przepisów prawa, w tym z art. 897 Kc.
Godne uwagi sformułowania
dobrowolne pozbycie się przez skarżącego majątku tak znacznych rozmiarów nie mogło pozostać bez wpływu na ocenę jego aktualnej sytuacji finansowej • osoba, która świadomie pozbawia się składników majątku pozwalających na uzyskanie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, nie może oczekiwać, że koszty te zostaną zaspokojone ze Skarb Państwa • za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego należało uznać przerzucanie kosztów procesu na wszystkich podatników, w sytuacji, gdy strona postępowania może liczyć na pomoc osób najbliższych
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ocena sytuacji majątkowej strony ubiegającej się o prawo pomocy w kontekście wcześniejszych darowizn oraz możliwości uzyskania wsparcia od osób obdarowanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie skarżący dobrowolnie rozporządził znaczną częścią majątku. Interpretacja art. 897 Kc jako podstawy do pokrycia kosztów sądowych jest jedynie sugestią sądu pierwszej instancji, a nie głównym uzasadnieniem NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak dobrowolne rozporządzanie majątkiem może wpłynąć na możliwość uzyskania pomocy prawnej, co jest istotne dla zrozumienia zasad przyznawania prawa pomocy i odpowiedzialności finansowej stron.
“Rozdałeś majątek dzieciom? Sąd może odmówić Ci prawa do darmowego prawnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.