Orzeczenie · 2014-07-22

I FZ 229/14Odmowa prawa pomocy darowizny majątku 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2014-07-22
NSAPodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowedarowiznasytuacja materialnaKodeks cywilnyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sąd pierwszej instancji, analizując sytuację materialną skarżącego, stwierdził, że choć jego sytuacja finansowa jest trudna, nie można jej uznać za stan świadczący o braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący w latach 2007-2008 przekazał swoim dzieciom w drodze darowizn znaczną część swojego majątku, w tym nieruchomości, pojazdy i sprzęt. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący, mimo trudnej sytuacji, mógłby rozważyć skorzystanie z prawa do ubiegania się o środki od osób obdarowanych na podstawie art. 897 Kodeksu cywilnego, w sytuacji popadnięcia w niedostatek. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów Ppsa i Kc, twierdząc, że koszty sądowe nie są jego osobistą potrzebą i nie może dochodzić ich pokrycia od osób obdarowanych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślił, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów przez strony i powinna być stosowana w uzasadnionych przypadkach. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż jego obecne dochody nie są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych. Ponadto, NSA uznał, że dobrowolne pozbycie się przez skarżącego majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę jego aktualnej sytuacji finansowej. Sąd podkreślił, że osoba, która świadomie pozbawia się majątku, nie może oczekiwać, że koszty postępowania zostaną pokryte ze środków publicznych, zwłaszcza gdy może liczyć na pomoc osób najbliższych. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący nawet nie podjął próby zwrócenia się o pomoc do dzieci.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ocena sytuacji materialnej strony ubiegającej się o prawo pomocy w kontekście wcześniejszych darowizn majątku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy strona świadomie rozporządziła majątkiem i obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba, która dobrowolnie przekazała znaczną część swojego majątku w drodze darowizn, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo trudnej obecnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie może oczekiwać, że koszty postępowania zostaną pokryte ze środków publicznych, jeśli mogła uzyskać pomoc od osób obdarowanych lub świadomie pozbawiła się majątku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dobrowolne pozbycie się majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę aktualnej sytuacji finansowej strony ubiegającej się o prawo pomocy. Strona, która świadomie pozbawia się środków, nie może oczekiwać pokrycia kosztów przez Skarb Państwa, zwłaszcza gdy może liczyć na pomoc osób najbliższych.

Czy art. 897 Kodeksu cywilnego (prawo darczyńcy do żądania środków od obdarowanego w przypadku niedostatku) ma zastosowanie do wniosku o prawo pomocy w zakresie kosztów sądowych?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji odwołał się do tego przepisu jako do możliwości uzyskania wsparcia finansowego przez skarżącego, co wpłynęło na ocenę jego sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący, będąc w trudnej sytuacji finansowej i będąc osobą w podeszłym wieku, powinien rozważyć możliwość skorzystania z prawa do ubiegania się o środki od osób obdarowanych na podstawie art. 897 Kc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu odmawiające przyznania prawa pomocy zostało oddalone.

Przepisy (10)

Główne

Ppsa art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 260

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 199

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 197 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pousa art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kc art. 897

Ustawa Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobrowolne pozbycie się przez skarżącego majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę jego aktualnej sytuacji finansowej. • Osoba, która świadomie pozbawia się majątku pozwalającego na uzyskanie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, nie może oczekiwać, że koszty te zostaną zaspokojone ze Skarbu Państwa. • Nie można przerzucać kosztów procesu na wszystkich podatników, w sytuacji, gdy strona postępowania może liczyć na pomoc osób najbliższych.

Odrzucone argumenty

Koszty sądowe nie stanowią osobistej potrzeby skarżącego, a zatem pokrycia tych wydatków nie może dochodzić od osób obdarowanych. • Sąd pierwszej instancji winien badać sytuację skarżącego, a nie potencjalne uprawnienia wynikające z innych przepisów prawa, w tym z art. 897 Kc.

Godne uwagi sformułowania

dobrowolne pozbycie się przez skarżącego majątku o niewątpliwie znacznej wartości • nie mogą oni bowiem ponosić odpowiedzialności finansowej za decyzje ekonomiczne strony dochodzącej swoich praw na drodze sądowej • za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego należało uznać przerzucanie kosztów procesu na wszystkich podatników, w sytuacji, gdy strona postępowania może liczyć na pomoc osób najbliższych

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ocena sytuacji materialnej strony ubiegającej się o prawo pomocy w kontekście wcześniejszych darowizn majątku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona świadomie rozporządziła majątkiem i obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają sytuację materialną wnioskodawców o prawo pomocy, biorąc pod uwagę nie tylko bieżące dochody, ale także wcześniejsze rozporządzenia majątkiem. Jest to istotne dla praktyki prawniczej.

“Czy można dostać prawo pomocy, jeśli wcześniej rozdało się cały majątek dzieciom?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst