Orzeczenie · 2026-03-10

I FZ 20/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-10
NSApodatkoweŚredniansa
VATwpis sądowywartość przedmiotu sporuzażalenieNSApostępowanie sądowoadministracyjnenależności pieniężneprawo do sądu

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez O. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które wezwało ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze. Decyzja ta dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2021 r. Przewodniczący Wydziału, po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia wartości przedmiotu sporu, ustalił ją na kwotę 1.654.505 zł, co skutkowało wezwaniem do zapłaty wpisu sądowego w wysokości 16.546 zł. Skarżąca wniosła zażalenie, domagając się ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia na 0 zł i wpisu stałego w kwocie 200 zł, argumentując naruszenie przepisów proceduralnych oraz prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że w sprawach dotyczących należności pieniężnych właściwy jest wpis stosunkowy, a nie stały. Sąd podkreślił, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wartość uprawnienia lub obowiązku, w tym należności pieniężnej, której dotyczy zaskarżony akt. W przypadku spraw podatkowych, takich jak skarga na decyzję wymiarową, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota spornego podatku. NSA uznał, że ustalona przez Przewodniczącego Wydziału wartość przedmiotu sporu jest prawidłowa, a wpis stosunkowy w wysokości 16.546 zł (1% wartości przedmiotu sporu) jest należny. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia prawa do sądu, stwierdzając, że wymóg uiszczenia wpisu nie stanowi nieproporcjonalnego ograniczenia tego prawa, zwłaszcza że skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości wpisu sądowego w sprawach podatkowych dotyczących VAT, rozróżnienie między wpisem stałym a stosunkowym, interpretacja prawa do sądu w kontekście opłat sądowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach VAT i wysokości wpisu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji wymiarowej podatku od towarów i usług właściwy jest wpis stały czy stosunkowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, właściwy jest wpis stosunkowy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, gdzie przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a jego wysokość zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawach podatkowych, takich jak decyzje wymiarowe VAT, wartość przedmiotu sporu stanowi kwota spornego podatku.

Czy wymóg uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 16.546 zł stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg uiszczenia wpisu w tej kwocie nie jest nieproporcjonalnym ograniczeniem prawa do sądu, zwłaszcza że skarżąca nie skorzystała z możliwości ubiegania się o prawo pomocy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo ETPCz, zgodnie z którym prawo dostępu do sądu nie jest bezwzględne i może podlegać ograniczeniom. Wymóg wpisu w rozpoznawanej sprawie nie został uznany za nadmierną barierę ekonomiczną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie skarżącej O. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wielkopolskim dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 216

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 218

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 215 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. RM ws. wpisu art. § 1 § pkt 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Konst. RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach dotyczących należności pieniężnych właściwy jest wpis stosunkowy. • Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach podatkowych stanowi kwota spornego podatku. • Wymóg uiszczenia wpisu sądowego nie stanowi nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Właściwy jest wpis stały w kwocie 200 zł. • Ustalona wartość przedmiotu sporu jest błędna. • Wymóg wpisu stanowi barierę ekonomiczną naruszającą prawo do sądu.

Godne uwagi sformułowania

prawo do sądu nie jest bezwzględne i może podlegać ograniczeniom • wymóg uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 16.546 zł (taki bowiem wpis był wymagany w rozpoznawanej sprawie) nie jest nieproporcjonalnym ograniczeniem prawa do sądu

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wpisu sądowego w sprawach podatkowych dotyczących VAT, rozróżnienie między wpisem stałym a stosunkowym, interpretacja prawa do sądu w kontekście opłat sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach VAT i wysokości wpisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego – wysokości wpisu sądowego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Wysoki wpis sądowy w sprawie VAT – czy to bariera nie do pokonania?

Dane finansowe

WPS: 1 654 505 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst