Orzeczenie · 2026-09-16

I FZ 161/26Oddalenie zażalenia fikcja doręczenia VAT 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-16
NSAPodatkoweŚredniansa
VATdoręczeniefikcja prawnaterminzażaleniepostanowieniesądy administracyjnepostępowanie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki V. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło zażalenie spółki na wcześniejsze postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczącą podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie spółki, uznając je za wniesione po terminie. Podstawą tej decyzji było zastosowanie fikcji prawnej doręczenia pisma zgodnie z art. 73 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). WSA ustalił, że przesyłka zawierająca postanowienie o odrzuceniu skargi, po dwukrotnym awizowaniu, została doręczona z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu od pierwszej awizacji, co miało miejsce 14 lipca 2025 r. W związku z tym, termin do wniesienia zażalenia upływał 21 lipca 2025 r. Skarżąca nadała jednak swoje zażalenie 22 lipca 2025 r., co oznaczało uchybienie terminowi. NSA w pełni podzielił argumentację WSA, podkreślając, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie wpływa na skutki procesowe tej fikcji. Sąd wskazał, że przepisy te wprowadzają domniemanie doręczenia, które zachodzi z mocy prawa z upływem ostatniego dnia przewidzianego terminu. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie spółki jako bezzasadne. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów, NSA stwierdził, że przepisy dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie stosowania fikcji prawnej doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym i konsekwencji uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z doręczaniem pism i terminami w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie pisma sądowego następuje z upływem terminu czternastodniowego od pierwszej awizacji, nawet jeśli adresat odebrał przesyłkę później?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie pisma w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia (awizacji), niezależnie od faktycznego odbioru przesyłki po tym terminie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a., wskazując, że przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, która zachodzi z mocy prawa z upływem ostatniego dnia przewidzianego terminu. Odebranie pisma po tym terminie jest czynnością organizacyjno-techniczną niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku doręczenia.

Czy wniesienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi nastąpiło z zachowaniem terminu, jeśli zostało nadane dzień po upływie terminu liczonego od fikcyjnego doręczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniesienie zażalenia nastąpiło z uchybieniem terminu, jeśli zostało nadane po upływie terminu do jego wniesienia, który był liczony od daty fikcyjnego doręczenia postanowienia.

Uzasadnienie

Skoro doręczenie postanowienia o odrzuceniu skargi nastąpiło z upływem 14 dni od pierwszej awizacji (14 lipca 2025 r.), termin do wniesienia zażalenia upływał 21 lipca 2025 r. Nadanie zażalenia 22 lipca 2025 r. oznaczało uchybienie terminowi, co skutkowało jego odrzuceniem przez WSA.

Czy przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego mają zastosowanie do postępowania zażaleniowego?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 203 i 204 p.p.s.a., regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi zostało oddalone.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 73 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.

p.p.s.a. art. 73 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

p.p.s.a. art. 194 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 73 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.

p.p.s.a. art. 73 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia zażalenia z powodu uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 203

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2023 r., poz. 1640 ze zm.

Prawo pocztowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie pisma sądowego następuje z upływem czternastodniowego terminu od pierwszej awizacji (fikcja prawna), nawet jeśli przesyłka została odebrana później. • Wniesienie zażalenia po upływie terminu liczonego od fikcyjnego doręczenia skutkuje jego odrzuceniem.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 73 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i przyjęcie, że pomimo podjęcia przesyłki doszło do uchybienia terminowi do odbioru przesyłki. • Zarzut naruszenia art. 73 § 1-3 w zw. z art. 65-72 i w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyjęcie, że pomimo odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym w terminie wyznaczonym w awizo, została ona potraktowana jako odebrana w innym dniu niż przewiduje to art. 73 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu • przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia • odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania fikcji prawnej doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym i konsekwencji uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z doręczaniem pism i terminami w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej - fikcji prawnej doręczenia, która ma szerokie zastosowanie w praktyce prawniczej i może prowadzić do niekorzystnych skutków dla stron postępowania.

“Uważaj na fikcję doręczenia! Jeden dzień zwłoki może kosztować Cię prawo do odwołania.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst