Orzeczenie · 2026-07-16

I FZ 110/26Uchylenie postanowienia dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-16
NSAPodatkoweŚredniansa
dopuszczenie do udziałuorganizacja społecznapostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwniosekpodatek VAT

Sprawa dotyczyła zażalenia organizacji społecznej "S." z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie to toczyło się ze skargi N. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w sprawie podatku od towarów i usług. Sąd I instancji uznał, że cele statutowe organizacji nie przemawiają za jej dopuszczeniem do sprawy. Organizacja w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), twierdząc, że jej działalność statutowa obejmuje doradztwo prawne i pomoc prawną. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał zażalenie za zasadne, ale wskazał na inne podstawy. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga złożenia wniosku. NSA stwierdził, że organizacja złożyła pismo zatytułowane "Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu wraz ze stanowiskiem w sprawie", jednakże petitum tego wniosku dotyczyło postępowania przed organem administracji, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. Mimo wskazania na możliwość udziału w postępowaniu sądowym, treść żądania i uzasadnienie nie odnosiły się do sprawy skarżącej. W związku z brakiem wymaganego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, NSA uznał postępowanie w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Na podstawie art. 189 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., NSA uchylił zaskarżone postanowienie, umorzył postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do udziału oraz zwrócił organizacji uiszczony wpis od zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu złożenia formalnego wniosku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli złożyła wniosek dotyczący postępowania przed organem administracji, a nie bezpośrednio w sądzie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga złożenia wniosku skierowanego do sądu, a nie do organu administracji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zgodnie z art. 33 § 2 w zw. z art. 63 i 64 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi być złożony bezpośrednio do sądu i dotyczyć postępowania sądowego. Wniosek organizacji społecznej dotyczył postępowania przed organem administracji, co czyniło postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie sądowej bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i umorzono postępowanie w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawowym warunkiem zainicjowania postępowania w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest złożenie stosownego żądania, czyli wniosku.

p.p.s.a. art. 63

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek.

p.p.s.a. art. 64 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek składa się bezpośrednio do sądu.

p.p.s.a. art. 64 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych.

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli skarga podlegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Przepis ten należy stosować odpowiednio do wniosku.

Ustawa art. 33 § par. 2

Ustawa art. 189

Ustawa art. 33 § par. 2

Ustawa art. 63

Ustawa art. 64

Ustawa art. 189

Pomocnicze

k.p.a. art. 31 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zmianie ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2

Ustawa art. 31 § § 1 pkt 2

Ustawa art. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organizacji społecznej oparta na jej celach statutowych i zarzucie naruszenia art. 33 § 2 p.p.s.a. przez błędne zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika wprost, że podstawowym warunkiem zainicjowania postępowania w przedmiocie dopuszczenia wymienionych w nim kategorii podmiotów, w tym organizacji społecznej, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się w sprawie innej osoby jest złożenie stosownego żądania, czyli wniosku. • Taka wykładnia przywołanego przepisu koresponduje z art. 63 p.p.s.a., w myśl którego jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. • Skoro zatem w sprawie nie było wniosku wymaganego przez art. 33 § 2 w zw. z art. 63 p.p.s.a., postępowanie w zakresie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi skarżącej nie powinno się toczyć. Postępowanie takie jest bowiem bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu złożenia formalnego wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną interpretację formalnych wymogów dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

“Kluczowy wniosek: Jak prawidłowo dołączyć do sprawy sądowej?”

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst