I FZ 109/26Uchylenie postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie toczyło się ze skargi N.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał, że cele statutowe stowarzyszenia nie uzasadniają jego dopuszczenia do sprawy. Stowarzyszenie w zażaleniu zarzuciło naruszenie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wskazując, że jego statut obejmuje pomoc prawną i doradztwo. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne, ale z innych powodów. Stwierdził, że zgodnie z art. 33 § 2 w zw. z art. 63 i 64 p.p.s.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga złożenia wniosku. Analiza akt wykazała, że stowarzyszenie złożyło pismo zatytułowane "Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu wraz ze stanowiskiem w sprawie", jednakże wniosek ten dotyczył postępowania przed organem administracji, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z brakiem wymaganego wniosku, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stosując odpowiednio art. 189 p.p.s.a. Orzeczono również o zwrocie wpisu od zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu złożenia formalnego wniosku.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o dopuszczenie do postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie wniosku dotyczącego postępowania przed organem.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli złożyła wniosek dotyczący postępowania przed organem administracji, a nie postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku dotyczącego postępowania przed organem administracji nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 33 § 2 w zw. z art. 63 i 64 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga złożenia stosownego wniosku skierowanego do sądu. Pismo stowarzyszenia, mimo że zatytułowane 'Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu', w rzeczywistości dotyczyło postępowania przed organem administracji, a nie postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest złożenie wniosku.
p.p.s.a. art. 63
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, jeżeli ustawy tak stanowią.
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli skarga podlegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do wniosku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek składa się bezpośrednio do sądu.
p.p.s.a. art. 64 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów.
p.p.s.a. art. 64 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2
Dz.U. 2026 poz 143 art. 33 § par. 2
Dz.U. 2026 poz 143 art. 189
k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2
Dz. U. z 2025 r. poz. 1691
Dz. U. z 2025 r. poz. 1427 art. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stowarzyszenie nie złożyło wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a jedynie wniosek dotyczący postępowania przed organem administracji.
Odrzucone argumenty
Cele statutowe stowarzyszenia uzasadniają jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika wprost, że podstawowym warunkiem zainicjowania postępowania w przedmiocie dopuszczenia wymienionych w nim kategorii podmiotów, w tym organizacji społecznej, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się w sprawie innej osoby jest złożenie stosownego żądania, czyli wniosku. • Tymczasem jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, przy piśmie z 22 stycznia 2026 r. organ przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pismo stowarzyszenia z 5 stycznia 2026 r. zatytułowane "Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu wraz ze stanowiskiem w sprawie". W petitum pisma stowarzyszenie, działając na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), wniosło o "(...) dopuszczenie (...) w postępowaniu o sygn. akt: 2001-IOA.603.2-6.2025 z wniosku Pani N.K. o wznowienie postępowań podatkowych zakończonych ostatecznymi decyzjami w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2014 r. do maja 2015 r. (...)". • Z powyższego nie wynika więc, aby stowarzyszenie wnioskowało o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi skarżącej. Złożony wniosek dotyczył bowiem postępowania toczącego się przed organem. • Skoro zatem w sprawie nie było wniosku wymaganego przez art. 33 § 2 w zw. z art. […]
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu złożenia formalnego wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o dopuszczenie do postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie wniosku dotyczącego postępowania przed organem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczeniem do udziału w postępowaniu, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.