Orzeczenie · 2026-08-06

I FZ 108/26Uchylenie postanowienia dopuszczenie do udziału VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-08-06
NSAPodatkoweŚredniansa
VATpostępowanie sądowoadministracyjnedopuszczenie do udziałuzażaleniewniosekorganizacja społecznaprawo procesoweNSA

Sprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi N. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że cele statutowe stowarzyszenia nie uzasadniają jego udziału w sprawie. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), argumentując, że jego statut obejmuje pomoc prawną i doradztwo, co powinno uzasadniać udział w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, ale z innych powodów. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz art. 63 i 64 p.p.s.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga złożenia formalnego wniosku bezpośrednio do sądu. Analiza akt wykazała, że stowarzyszenie złożyło pismo zatytułowane "Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu wraz ze stanowiskiem w sprawie", jednakże nie było to formalne pismo procesowe skierowane do sądu w trybie art. 64 § 1 p.p.s.a., a jego uzasadnienie nie odnosiło się do postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z brakiem wymaganego wniosku, NSA uznał postępowanie w zakresie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie za bezprzedmiotowe. Na mocy art. 189 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., NSA uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie. Orzeczono również o zwrocie wpisu od zażalenia na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organizacje społeczne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku, a nie merytorycznej oceny interesu prawnego organizacji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jej cele statutowe dotyczą problematyki sprawy, mimo braku formalnego wniosku złożonego bezpośrednio do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga złożenia formalnego wniosku bezpośrednio do sądu, zgodnie z art. 33 § 2 w zw. z art. 63 i 64 p.p.s.a. Brak takiego wniosku czyni postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) jasno określają wymóg złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Stowarzyszenie złożyło pismo, które nie spełniało wymogów formalnych wniosku procesowego, nie zostało złożone bezpośrednio do sądu i nie odnosiło się do postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie dopuszczenia stowarzyszenia było bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i umorzono postępowanie w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 63

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2026 poz 143 art. 64 § 1

Dz.U. 2026 poz 143 art. 189

Dz.U. 2026 poz 143 art. 232 § 1

Pomocnicze

k.p.a. art. 31 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2

Ustawa o zmianie ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. Dz. U. z 2025 r. poz. 1427

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym złożonego bezpośrednio do sądu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Stowarzyszenia oparta na celach statutowych i zarzucie naruszenia art. 33 § 2 p.p.s.a. nie została uwzględniona jako podstawa do dopuszczenia do udziału w postępowaniu z powodu braku formalnego wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie takie jest bowiem bezprzedmiotowe. • Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika wprost, że podstawowym warunkiem zainicjowania postępowania w przedmiocie dopuszczenia wymienionych w nim kategorii podmiotów [...] to złożenie stosownego żądania, czyli wniosku.

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organizacje społeczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku, a nie merytorycznej oceny interesu prawnego organizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Organizacja społeczna chciała bronić podatników, ale zapomniała o formalnym wniosku do sądu.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst