I FZ 102/26Uchylenie postanowienia dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi N.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał, że cele statutowe stowarzyszenia nie przemawiają za jego dopuszczeniem do udziału w sprawie. Stowarzyszenie w zażaleniu zarzuciło naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że jego statut obejmuje pomoc prawną i doradztwo. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne, ale z innych powodów. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga złożenia wniosku. Analiza akt sprawy wykazała, że stowarzyszenie złożyło pismo zatytułowane "Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu wraz ze stanowiskiem w sprawie", jednakże wniosek ten dotyczył postępowania przed organem administracji, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z brakiem wymaganego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w tym zakresie, uznając je za bezprzedmiotowe. O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie odpowiednich przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organizacje społeczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku, a nie merytorycznej oceny interesu prawnego organizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jego cele statutowe dotyczą zakresu sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to złożenia formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że samo złożenie pisma zatytułowanego 'wniosek' nie jest wystarczające, jeśli jego treść i uzasadnienie odnoszą się do postępowania przed organem administracji, a nie do postępowania przed sądem administracyjnym. Brak formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym czyni takie postępowanie bezprzedmiotowym.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował cele statutowe stowarzyszenia w kontekście dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, ale NSA uchylił postanowienie z innych powodów (brak wniosku).
Uzasadnienie
Stowarzyszenie zarzuciło błędną interpretację swojego statutu przez WSA. NSA uznał, że choć zarzuty stowarzyszenia mogłyby być zasadne, to kluczowym błędem WSA było prowadzenie postępowania w sytuacji braku formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga złożenia wniosku, gdy sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
p.p.s.a. art. 63
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, jeżeli ustawy tak stanowią.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli skarga podlegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do wniosku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek składa się bezpośrednio do sądu.
p.p.s.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów.
p.p.s.a. art. 64 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
k.p.a. art. 31 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o wznowienie postępowania podatkowego.
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2
Podstawa orzeczenia o zwrocie wpisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnego wniosku stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty stowarzyszenia dotyczące błędnej interpretacji jego statutu przez WSA (choć mogłyby być zasadne, nie miały znaczenia wobec braku wniosku).
Godne uwagi sformułowania
Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika wprost, że podstawowym warunkiem zainicjowania postępowania w przedmiocie dopuszczenia wymienionych w nim kategorii podmiotów (...) to złożenie stosownego żądania, czyli wniosku. • Taka wykładnia przywołanego przepisu koresponduje z art. 63 p.p.s.a., w myśl którego jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. • Skoro zatem w sprawie nie było wniosku wymaganego przez art. 33 § 2 w zw. z art. 63 p.p.s.a., postępowanie w zakresie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi skarżącej nie powinno się toczyć. Postępowanie takie jest bowiem bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organizacje społeczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku, a nie merytorycznej oceny interesu prawnego organizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczania organizacji do postępowań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i organizacji pozarządowych.
“Czy organizacja może wejść do sądu bez formalnego wniosku? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.