I FSK 861/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-15
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie kasacyjneupadłośćzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniasyndyk masy upadłościsądy administracyjne

Podsumowanie

NSA zawiesił i podjął postępowanie kasacyjne w sprawie podatku VAT z uwagi na ogłoszenie upadłości spółki, z udziałem syndyka masy upadłości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki S. sp. j. od wyroku WSA w Łodzi dotyczącego podatku VAT. W trakcie postępowania NSA dowiedział się o ogłoszeniu upadłości spółki. Zgodnie z przepisami, sąd zawiesił postępowanie, aby umożliwić syndykowi masy upadłości wstąpienie do sprawy. Następnie, z uwagi na wyznaczenie syndyka, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie z jego udziałem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. sp. j. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd z urzędu powziął informację o ogłoszeniu upadłości spółki. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zawiesza postępowanie, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Przepis ten koresponduje z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zawieszenie ma na celu umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania. W niniejszej sprawie, po zawieszeniu postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił je podjąć z udziałem syndyka masy upadłości, ponieważ syndyk został wyznaczony i ustąpiła przyczyna zawieszenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Prawa upadłościowego, ogłoszenie upadłości powoduje, że postępowania dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone tylko przez syndyka. Zawieszenie postępowania umożliwia syndykowi wstąpienie do sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

p.u. art. 144 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty prowadzenia postępowań sądowoadministracyjnych w przypadku ogłoszenia upadłości strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości w trakcie postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy standardowej procedury zawieszenia i podjęcia postępowania w związku z upadłością strony. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 861/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Łd 778/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-01-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie oraz podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 124 par. 1 pkt 4, art. 128
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 614
art. 144 ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej S. sp. j. (obecnie S. sp. j. w upadłości) z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 778/21 w sprawie ze skargi S. sp. j. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr 1001-IOV-1.4103.37.2019.45.U23, w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne, 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem syndyka masy upadłości S. sp. j. w upadłości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 stycznia 2022 r., sygn. I SAŁd 778/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki S. sp. j. (dalej "spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 27 sierpnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r.
Od powyższego wyroku spółka wywiodła skargę kasacyjną z 25 kwietnia 2022 r.
W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...], upadłości spółki (zob. wydruk informacji z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców, wg stanu na 10 lipca 2025 r.). Przedmiotowe postanowienie jest prawomocne od 30 maja 2024 r. (vide obwieszczenie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 5 czerwca 2024 r. zamieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, krz.ms.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje dyspozycja art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614), dalej "p.u.", który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne.
Z uwagi jednakże na to, że równolegle z ogłoszeniem upadłości spółki wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie K.W., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę