Orzeczenie · 2026-02-19

I FSK 717/23Uchylenie wyroku VAT ponowne rozpoznanie 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-19
NSAPodatkoweWysokansa
VATpostępowanie podatkowedowodyprzesłuchanie świadkówpełnomocniknaruszenie proceduryistotny wpływ na wynik sprawyprawo procesoweOrdynacja podatkowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję organów podatkowych w sprawie podatku od towarów i usług. WSA uznał, że doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 123 § 1, art. 121, art. 187 § 1 i art. 191, poprzez nieponowienie dowodu z przesłuchania świadków, mimo usprawiedliwionej nieobecności pełnomocnika skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego, ale w odniesieniu do wyroku WSA. NSA stwierdził, że sam brak udziału pełnomocnika w przesłuchaniu świadków, nawet niezawiniony, nie może być uznany za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli skarżąca nie wykazała konkretnego wpływu tej nieobecności na treść zeznań lub na wynik postępowania. Sąd podkreślił, że WSA nie wykazał, w jaki sposób nieobecność pełnomocnika wpłynęła na ustalenia faktyczne lub jakie kwestie pozostały niewyjaśnione. NSA zwrócił uwagę, że możliwość weryfikacji zeznań świadków istniała również w formie pisemnej, a skarżąca nie sprecyzowała, jakie konkretne wnioski dowodowe zostały pominięte lub przeprowadzone z naruszeniem przepisów. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji merytoryczne odniesienie się do argumentacji podatnika i uwzględnienie wytycznych zawartych w wyroku NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu podatkowym musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aby mogło stanowić podstawę do uchylenia decyzji lub wyroku sądu administracyjnego. Podkreślenie obowiązku strony wykazania tego wpływu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z dowodami i udziałem pełnomocnika w postępowaniu podatkowym. Nie rozstrzyga merytorycznych kwestii podatkowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak obecności pełnomocnika skarżącej podczas przesłuchania świadków, mimo usprawiedliwionej nieobecności, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam brak obecności pełnomocnika, bez wykazania jego istotnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji podatkowych.

Uzasadnienie

Skarżąca nie wykazała konkretnych kwestii, które pozostałyby niewyjaśnione lub budziły wątpliwości z powodu nieobecności pełnomocnika, ani jak ta nieobecność wpłynęła na treść zeznań świadków lub wynik postępowania. Ponadto, możliwość weryfikacji zeznań istniała również w formie pisemnej.

Czy organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 122 O.p.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił zebrany materiał dowodowy, a zarzuty WSA dotyczące naruszenia tych zasad były niezasadne.

Uzasadnienie

Realizacja wymogów z art. 122 i 187 § 1 O.p. powinna doprowadzić do wskazania 'rzeczywistego obrazu' sprawy, co miało miejsce. Ocena materiału dowodowego powinna być wszechstronna i opierać się na całokształcie zebranego materiału, a nie na pomijaniu lub pomniejszaniu wagi jednych dowodów przy podkreślaniu innych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu.

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą istotnego wpływu nieobecności pełnomocnika na wynik sprawy. • Nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, a tylko takie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Prawidłowość postępowania dowodowego organów podatkowych zgodnie z zasadą prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że sama nieobecność pełnomocnika, nawet usprawiedliwiona, stanowi naruszenie procedury mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

sam brak udziału pełnomocnika skarżącego w przesłuchaniu świadków, nawet niezawiniony, nie może zostać uznany za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Dla wykazania uchybienia o takim znaczeniu, skarżąca J. G. powinna była wyjaśnić w skardze do sądu I instancji, jaki wpływ nieobecność jej pełnomocnika przy przesłuchaniu świadków miała na treść zeznań, tj., jakie kwestie pozostały niewyjaśnione bądź budzą wątpliwości, a zostałyby wyjaśnione, gdyby pełnomocnik skarżącej miał okazję np. zadać świadkom określone pytania. • nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, a tylko takie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu podatkowym musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aby mogło stanowić podstawę do uchylenia decyzji lub wyroku sądu administracyjnego. Podkreślenie obowiązku strony wykazania tego wpływu."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z dowodami i udziałem pełnomocnika w postępowaniu podatkowym. Nie rozstrzyga merytorycznych kwestii podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym – wpływu nieobecności pełnomocnika na ważność dowodów i możliwość uchylenia decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Czy nieobecność pełnomocnika na przesłuchaniu świadka zawsze unieważnia decyzję podatkową? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst