Orzeczenie · 2023-11-22

I FSK 639/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-11-22
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługmałżonkowiewspólne gospodarstwo rolneodrębni podatnicyrolnik ryczałtowyzasady ogólneTSUEpytanie prejudycjalnezawieszenie postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej dotyczącej podatku od towarów i usług. Postępowanie zostało wcześniej zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) kwestii objętej pytaniem prejudycjalnym. TSUE, w wyroku z dnia 24 marca 2022 r. w sprawie C-697/20, dokonał wykładni artykułów 9, 295 i 296 dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Wyrok ten wyjaśnił, że przepisy te stoją na przeszkodzie praktyce wykluczającej możliwość uznania małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa za odrębnych podatników VAT, jeśli każde z nich prowadzi działalność samodzielnie. TSUE zaznaczył również, że wybór przez jednego z małżonków opodatkowania na zasadach ogólnych VAT może powodować utratę statusu rolnika ryczałtowego przez drugiego małżonka, jeśli jest to konieczne do przeciwdziałania ryzyku nadużyć lub nie powoduje trudności administracyjnych. W związku z tym, że przyczyna zawieszenia postępowania ustała, NSA, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił o podjęciu postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów VAT dotyczących odrębności podatkowej małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne oraz konsekwencji wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne i możliwości wyboru różnych form opodatkowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy małżonkowie prowadzący działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa, przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową, mogą być traktowani jako odrębni podatnicy podatku od wartości dodanej (VAT), gdy każde z nich prowadzi działalność samodzielnie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, artykuły 9, 295 i 296 dyrektywy Rady 2006/112/WE stoją na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, która wyklucza taką możliwość.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że przepisy unijne nie stoją na przeszkodzie uznaniu małżonków za odrębnych podatników VAT, jeśli prowadzą działalność samodzielnie, chyba że skutkuje to trudnościami administracyjnymi lub jest konieczne do przeciwdziałania oszustwom.

Czy wybór przez jednego z małżonków opodatkowania działalności rolniczej na zasadach ogólnych VAT może powodować utratę przez drugiego małżonka statusu rolnika ryczałtowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli jest to konieczne w celu przeciwdziałania ryzyku nadużyć i oszustw, lub jeśli prowadzenie działalności przez oboje na zasadach ogólnych nie powoduje trudności administracyjnych w porównaniu do współistnienia dwóch różnych statusów.

Uzasadnienie

TSUE dopuścił możliwość utraty statusu rolnika ryczałtowego przez jednego z małżonków, jeśli jest to uzasadnione koniecznością zapobiegania oszustwom lub brakiem znaczących trudności administracyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Podjęcie zawieszonego postępowania.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 128 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 125 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dyrektywa 2006/112/WE art. 9

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 2006/112/WE art. 295

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 2006/112/WE art. 296

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

stoją one na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, która wyklucza możliwość uznania małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową za odrębnych podatników podatku od wartości dodanej (VAT), w przypadku gdy każde z tych małżonków prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny • nie stoją one na przeszkodzie temu, by w okolicznościach, w których małżonkowie prowadzą tę działalność rolniczą w ramach systemu ryczałtowego dla rolników, wybór przez jedno z małżonków opodatkowania prowadzonej przez nie działalności na zasadach ogólnych VAT powodował utratę przez drugie z nich statusu rolnika ryczałtowego, jeżeli po zbadaniu konkretnej sytuacji skutek ten okaże się konieczny w celu przeciwdziałania ryzyku nadużyć i oszustw

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VAT dotyczących odrębności podatkowej małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne oraz konsekwencji wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne i możliwości wyboru różnych form opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla rolników i małżonków prowadzących wspólne działalności, z istotną wykładnią prawa unijnego przez TSUE.

Małżonkowie a VAT: Czy wspólne gospodarstwo rolne to zawsze jeden podatnik?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst