Orzeczenie · 2018-01-26

I FSK 609/16Zwrot wkładu niepieniężnego VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-01-26
NSAPodatkoweWysokansa
VATdostawa towarówwkład niepieniężnyspółka komandytowazwrot wkładudatio in solutumKodeks cywilnyustawa o VATrozliczenia podatkowe

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) czynności polegającej na zwrocie części wkładu niepieniężnego (nieruchomości) do spółki komandytowej, który został dokonany w formie pieniężnej. Organ podatkowy uznał, że taka operacja stanowi odpłatną dostawę towarów, podlegającą VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję organu, stwierdzając, że organ nie dokonał wystarczającej analizy charakteru prawnego i podatkowego tej czynności, a zwrot wkładu w pieniądzu nie jest tożsamy ze sprzedażą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją. Sąd podkreślił, że kluczowe jest rozróżnienie między odpłatną dostawą towarów a sposobem wygaśnięcia zobowiązania. W sytuacji, gdy spółka komandytowa, jako dłużnik zobowiązany do zwrotu nieruchomości, za zgodą wspólnika (skarżącej) dokonała zwrotu równowartości tej nieruchomości w pieniądzu, zastosowanie znajduje instytucja datio in solutum (świadczenie w miejsce wykonania) z art. 453 Kodeksu cywilnego. Taka czynność, polegająca na spełnieniu przez dłużnika innego świadczenia w celu zwolnienia się ze zobowiązania, nie zmienia charakteru prawnego pierwotnego świadczenia i nie stanowi odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Sąd wskazał, że organ podatkowy nie wykazał, iż doszło do odpłatnego zbycia nieruchomości, a jedynie do rozliczenia zobowiązania wobec udziałowca, co jest czynnością jednostronną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że zwrot wkładu niepieniężnego w formie pieniężnej nie jest odpłatną dostawą towarów podlegającą VAT, a zastosowanie znajduje instytucja datio in solutum.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wkładu w spółce komandytowej i może wymagać analizy w kontekście innych form prawnych i specyfiki transakcji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zwrot części wkładu niepieniężnego (nieruchomości) do spółki komandytowej w formie pieniężnej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zwrot części wkładu niepieniężnego w formie pieniężnej, będący wykonaniem zobowiązania w miejsce pierwotnego świadczenia (zwrotu nieruchomości) zgodnie z art. 453 KC, nie stanowi odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność ta jest sposobem wygaśnięcia zobowiązania dłużnika (spółki komandytowej) wobec wierzyciela (wspólnika) poprzez spełnienie innego świadczenia (pieniądza zamiast nieruchomości) za zgodą wierzyciela. Nie jest to odpłatne zbycie prawa rzeczowego ani dostawa towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił charakter prawny i podatkowy czynności polegającej na zwrocie części wkładu niepieniężnego w formie pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy naruszył zasady prawdy obiektywnej i zupełności postępowania podatkowego, nie dokonując wystarczającej analizy charakteru czynności i opierając się jedynie na wniosku o odpłatnej dostawie.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wskazał na brak analizy charakteru uchwał i prawnopodatkowego charakteru czynności, co skutkowało pominięciem okoliczności nieprzystających do stanowiska organu. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że organ nie przedstawił uzasadnienia dla swojego stanowiska opartego na okolicznościach faktycznych, ograniczając się do prezentacji wniosków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów.

ustawa o VAT art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

k.c. art. 453

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

O.p. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

O.p. art. 184

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 29a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawą opodatkowania jest kwota zapłaty, którą dostawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów lub usługi od nabywcy lub osoby trzeciej.

k.c. art. 47

Kodeks cywilny

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno prowadzić się w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Po zebraniu materiału dowodowego organ podatkowy dokonuje jego oceny.

O.p. art. 193

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie organu wraz z jego podstawą prawną i faktyczną.

O.p. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, sąd zasądza od strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

O.p. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zwrot kosztów postępowania obejmuje koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot części wkładu niepieniężnego w formie pieniężnej nie jest odpłatną dostawą towarów w rozumieniu ustawy o VAT. • Czynność ta stanowi datio in solutum (świadczenie w miejsce wykonania) zgodnie z art. 453 KC, co prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania, a nie do powstania obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towarów. • Organ podatkowy nie dokonał wystarczającej analizy charakteru prawnego i podatkowego czynności, naruszając zasady prawdy obiektywnej i zupełności postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu podatkowego, że zwrot wkładu w pieniądzu jest odpłatną dostawą towarów podlegającą VAT. • Argumentacja organu podatkowego oparta na błędnej wykładni art. 7 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

zwrot wartości udziałów nie jest stanowi przeniesienia prawa do rozporządzania towarem ani też otrzymaniem zapłaty za zbyty towar. • Spełnienie za zgodą wierzyciela przez dłużnika innego świadczenia w miejsce tego, do którego dłużnik był pierwotnie zobowiązany, również powoduje wygaśnięcie zobowiązania i nie wpływa to na zmianę charakteru prawnego świadczenia pierwotnego. • organ w zaskarżonej decyzji nie przedstawił uzasadnienia dla swojego stanowiska, które miałoby oparcie w okolicznościach faktycznych sprawy, ograniczając się do prezentacji samych wniosków – że doszło do odpłatnej dostawy nieruchomości.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Agnieszka Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zwrot wkładu niepieniężnego w formie pieniężnej nie jest odpłatną dostawą towarów podlegającą VAT, a zastosowanie znajduje instytucja datio in solutum."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wkładu w spółce komandytowej i może wymagać analizy w kontekście innych form prawnych i specyfiki transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT związanej z restrukturyzacją spółek i zwrotem wkładów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Wyjaśnia subtelne różnice między dostawą a wygaśnięciem zobowiązania.

“Czy zwrot wkładu pieniężnego do spółki to VAT? NSA wyjaśnia!”

Dane finansowe

WPS: 9 976 912 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst