Orzeczenie · 2026-01-15

I FSK 550/25Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-15
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkupostępowanie podatkowedwuinstancyjnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowaNSAWSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję DIAS dotyczącą podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. Skarżący organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 153, 170, 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 23 § 2, 121 § 1, 125 § 1, 229, 233 § 2 Ordynacji podatkowej) oraz prawa materialnego (art. 153, 170 p.p.s.a.). Główny zarzut dotyczył błędnego uznania przez WSA, że DIAS naruszył art. 153 p.p.s.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i formułując zalecenia wykraczające poza ocenę prawną sądu z poprzedniego wyroku. DIAS argumentował, że uwzględnił wyrok TSUE C-566/17 i konieczność ustalenia wskaźnika podziału podatku naliczonego, co uzasadniało uchylenie decyzji. NSA, analizując przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dwuinstancyjności postępowania (art. 127, 233 § 2) i możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego (art. 229), uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż DIAS naruszył art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, nie wykazując wystarczających podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w czynnościach dowodowych, a uchylenie decyzji i przekazanie sprawy jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Mimo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, NSA uznał, że samo rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego i granic uprawnień organu odwoławczego do uchylania decyzji organu pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy w kontekście podatku VAT.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, jeśli nie wykaże, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w znacznej części lub w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy narusza art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, jeśli uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, nie wykazując, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że istota dwuinstancyjnego postępowania polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w czynnościach dowodowych. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe wymaga znacznego poszerzenia lub przeprowadzenia w całości.

Czy organ odwoławczy, formułując zalecenia dla organu pierwszej instancji przy przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, może wyjść poza ocenę prawną dokonaną przez sąd w poprzednim wyroku, uwzględniając nowe orzecznictwo (np. TSUE)?

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może uwzględnić nowe orzecznictwo (np. TSUE) i inne kwestie, które stały się istotne w sprawie w związku z długim okresem jej procedowania, o ile nie prowadzi to do zastąpienia organu pierwszej instancji w czynnościach dowodowych i nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że ponowne postępowanie musi uwzględniać dotychczasowe wytyczne sądowe, ale może także objąć zagadnienia, które nie były przedmiotem wiążących ocen, ale stały się istotne w związku z nowym orzecznictwem lub długim okresem procedowania sprawy. Kwestia ustalenia wskaźnika podziału podatku naliczonego, wynikająca z wyroku TSUE, mogła być podstawą do dalszych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 23 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 86 § 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 78 § § 5 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, nie wykazując podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie wykazał, iż postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w całości lub znacznej części.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy nie wykroczył poza ocenę prawną sądu z poprzedniego wyroku. • Organ odwoławczy uwzględnił wyrok TSUE C-566/17 i konieczność ustalenia wskaźnika podziału podatku naliczonego, co uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. • Organ odwoławczy nie naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę, że organ pierwszej instancji nie wykazał, iż postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia.

Godne uwagi sformułowania

istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy zobowiązany jest do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym co do istoty • organ odwoławczy nie może zastępować w czynnościach postępowania organu pierwszej instancji • organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części • zaskarżony wyrok, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Sylwester Golec

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego i granic uprawnień organu odwoławczego do uchylania decyzji organu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy w kontekście podatku VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dwuinstancyjności, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji.

“Sąd Najwyższy: Organ odwoławczy nie może "zastępować" organu pierwszej instancji – kluczowe zasady postępowania podatkowego.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst