I FSK 448/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki L. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. Spółka kwestionowała zarówno ustalenia organu dotyczące opodatkowania usług transportowych, jak i zarzucała instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. NSA uznał, że zarzuty dotyczące instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego są niezasadne, podzielając stanowisko WSA, że postępowanie to nie miało na celu wyłącznie zawieszenia biegu przedawnienia. Jednakże, NSA przychylił się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących oceny dochowania należytej staranności przez spółkę przy weryfikacji zagranicznych kontrahentów. Sąd uznał, że spółka dochowała wymaganej staranności, opierając się na dostępnych jej instrumentach weryfikacji, takich jak rejestry VAT i system VIES, zgodnie z przepisami unijnymi i orzecznictwem TSUE. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu odwoławczego, uznając, że zastosowanie art. 28b ustawy o VAT było prawidłowe, a spółka nie miała podstaw do kwestionowania miejsca siedziby swoich kontrahentów. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena należytej staranności w weryfikacji zagranicznych kontrahentów w kontekście VAT, interpretacja przepisów o miejscu świadczenia usług i orzecznictwa TSUE w sprawach oszustw podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji usług transportowych i weryfikacji kontrahentów z UE, z uwzględnieniem przepisów unijnych i orzecznictwa TSUE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Odpowiedź sądu
Nie, NSA uznał, że postępowanie karne skarbowe nie miało wyłącznie instrumentalnego charakteru, a jego wszczęcie było poprzedzone długotrwałym gromadzeniem materiału dowodowego.
Uzasadnienie
NSA ocenił, że długi okres prowadzenia kontroli celno-skarbowej, zgromadzenie obszernego materiału dowodowego oraz podjęte czynności procesowe po wszczęciu postępowania karnego skarbowego wskazują, że nie był on wszczęty wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Czy spółka dochowała należytej staranności przy weryfikacji zagranicznych kontrahentów w kontekście określenia miejsca świadczenia usług transportowych dla celów VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA uznał, że spółka dochowała należytej staranności, opierając się na dostępnych jej instrumentach weryfikacji zgodnie z przepisami unijnymi i orzecznictwem TSUE.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że spółka podjęła działania weryfikacyjne zgodne ze 'zwykłymi, handlowymi środkami bezpieczeństwa' wymaganymi przez prawo unijne, w tym weryfikację numeru VAT w systemie VIES i uzyskanie dokumentów rejestrowych, co było wystarczające w świetle ograniczeń prawnych i organizacyjnych usługodawcy.
Jak należy interpretować przepisy dotyczące miejsca świadczenia usług w kontekście oszustwa w zakresie VAT, zwłaszcza w świetle orzecznictwa TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA odwołał się do wyroku TSUE C-641/21, wskazując, że nawet w przypadku wiedzy o udziale w oszustwie VAT, miejsce świadczenia usług nie może być zmienione na podstawie przepisów krajowych, jeśli narusza to przepisy dyrektywy VAT.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy dyrektywy VAT dotyczące miejsca świadczenia usług są odrębne od reżimu dostaw wewnątrzwspólnotowych i nie pozwalają na zmianę miejsca opodatkowania ze względu na oszustwo VAT popełnione przez odbiorcę, a odpowiedzialność za wykrywanie oszustw spoczywa na organach podatkowych.
Przepisy (38)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70 § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 5 § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 28a § 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 28b § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 28b § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 41 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 87 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 87 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 87 § 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 99 § 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 190
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Prawo przedsiębiorców art. 10 § 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Rozporządzenie nr 904/2010 art. 22
Rozporządzenie Rady (UE) NR 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie nr 904/2010 art. 23
Rozporządzenie Rady (UE) NR 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze nr 282/2011 art. 10
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze nr 282/2011 art. 11
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Rozporządzenie wykonawcze nr 282/2011 art. 18
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka dochowała należytej staranności przy weryfikacji zagranicznych kontrahentów. • Zastosowanie art. 28b ustawy o VAT było prawidłowe. • Organy podatkowe i WSA błędnie oceniły brak należytej staranności spółki.
Odrzucone argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu przedawnienia. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług.
Godne uwagi sformułowania
nie można twierdzić, że jej zachowanie w zakresie badania wiarygodności podmiotowej kontrahentów, a w szczególności ustalenia faktycznego miejsca siedziby działalności gospodarczej, odbiegało od standardów przezornego podatnika. • standardem w tym zakresie powinno być opieranie się na kryterium formalnym, czyli zarejestrowanym adresie siedziby • nie można stosować identycznych ocen jak w przypadku wewnątrzwspólnotowych dostaw.
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena należytej staranności w weryfikacji zagranicznych kontrahentów w kontekście VAT, interpretacja przepisów o miejscu świadczenia usług i orzecznictwa TSUE w sprawach oszustw podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji usług transportowych i weryfikacji kontrahentów z UE, z uwzględnieniem przepisów unijnych i orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące należytej staranności w transakcjach międzynarodowych VAT i interpretuje ważne orzecznictwo TSUE, co jest istotne dla wielu podatników.
“NSA: Jak weryfikować zagranicznych kontrahentów VAT, by nie narazić się na zarzut braku staranności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.