Orzeczenie · 2026-04-22

I FSK 423/24Uchylenie przedłużenia zwrotu VAT brak uzasadnienia 54

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-22
NSAPodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminuweryfikacjausługi niematerialnemiejsce świadczenia usługprawo UEzasada neutralnościuzasadnienie postanowieniaskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. sp. z o.o. sp.k. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku VAT za luty 2021 r. Organ podatkowy wielokrotnie przedłużał termin zwrotu, powołując się na potrzebę weryfikacji transakcji świadczenia usług niematerialnych na rzecz podmiotów zagranicznych (B. Ltd. z Malty i B. Ltd. z Singapuru) oraz brak wystarczających informacji od zagranicznych administracji podatkowych. Sąd pierwszej instancji uznał te przedłużenia za zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie DIAS nie zawierało należytego uzasadnienia, które w sposób spójny i wiarygodny wskazywałoby na potrzebę dalszej weryfikacji. NSA podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu nie może mieć charakteru prewencyjnego ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków. Sąd zwrócił uwagę na dowody przedstawione przez spółkę, które sugerowały przeprowadzenie weryfikacji siedzib zagranicznych podmiotów przez zagraniczne administracje podatkowe i notariuszy, a także na sprzeczności w argumentacji organu. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie DIAS, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu, w szczególności w zakresie należytego uzasadnienia przesłanek przedłużenia zwrotu podatku i odniesienia się do zebranych dowodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie postanowień organów podatkowych dotyczących przedłużenia terminu zwrotu VAT, obowiązki organów w zakresie weryfikacji i gromadzenia dowodów, znaczenie zasady neutralności VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w kontekście weryfikacji transakcji międzynarodowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie organu podatkowego przedłużające termin zwrotu VAT jest prawidłowo uzasadnione, jeśli nie wskazuje konkretnych czynności weryfikacyjnych i nie odnosi się do zebranych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie organu podatkowego przedłużające termin zwrotu VAT musi zawierać należyte uzasadnienie, wskazujące konkretne okoliczności budzące wątpliwości, podjęte czynności weryfikacyjne oraz zaplanowane działania, a także odnosić się do zebranych dowodów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zaskarżone postanowienie DIAS nie zawierało wystarczającego uzasadnienia, które w sposób spójny i wiarygodny wskazywałoby na potrzebę dalszej weryfikacji zasadności zwrotu VAT. Organ nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez spółkę, które mogłyby potwierdzać faktyczne prowadzenie działalności przez zagraniczne podmioty, a jego argumentacja była niespójna.

Czy przedłużenie terminu zwrotu VAT może służyć jako środek zapobiegawczy lub blankietowa podstawa do opóźniania wypłaty środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie terminu zwrotu VAT nie może pełnić funkcji prewencyjnej ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu VAT ma służyć weryfikacji zasadności zwrotu, a nie jako środek zapobiegawczy czy sposób na opóźnianie wypłaty. Organ musi wykazać konkretne wątpliwości i podjęte czynności.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, nie kwestionując braku należytego uzasadnienia organu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji uchybił przepisom, nie uchylając postanowienia organu odwoławczego, które nie zawierało należytego uzasadnienia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA uchybił przepisom P.p.s.a., nie uchylając postanowienia DIAS, które nie zawierało wystarczającego uzasadnienia wskazującego na potrzebę dalszej weryfikacji zwrotu VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i postanowienie organu odwoławczego.

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu podatku, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, jednakże musi to być należycie uzasadnione konkretnymi czynnościami weryfikacyjnymi i dowodami.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku WSA.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i uchylenia postanowienia organu.

u.p.t.u. art. 28b § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa miejsce świadczenia usług niematerialnych na terytorium kraju.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa do rzetelnego procesu i skutecznego środka prawnego.

Karta Praw Podstawowych UE art. 47 § ust. 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Naruszenie prawa do skutecznego środka prawnego.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady przekonywania.

O.p. art. 217 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez nieuchylenie skarżonego postanowienia DIAS w sytuacji, gdy nie zawierało ono należytego uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

Przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej, ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków. • organ podatkowy ma obowiązek każdorazowo w wydanym postanowieniu wskazać konkretne okoliczności oraz uzasadnić, dlaczego w danej sprawie istnieje potrzeba dalszej weryfikacji rozliczenia VAT i jakie środki mają być podjęte jeszcze przez organ w celu wyjaśnienia tych wątpliwości i rozstrzygnięciu o zasadności zwrotu lub wszczęciu postępowania podatkowego w celu wydania stosownej decyzji. • zaskarżone postanowienie DIAS w Warszawie nie zawiera należytego uzasadnienia, które wskazywałoby w wiarygodny i spójny sposób na potrzebę dodatkowego weryfikowania zasadności zwrotu VAT za przedmiotowy okres rozliczeniowy.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie postanowień organów podatkowych dotyczących przedłużenia terminu zwrotu VAT, obowiązki organów w zakresie weryfikacji i gromadzenia dowodów, znaczenie zasady neutralności VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w kontekście weryfikacji transakcji międzynarodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organów podatkowych i jak sądy administracyjne kontrolują te działania, chroniąc prawa podatników. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Sąd Najwyższy: Organ podatkowy nie może bez końca przedłużać zwrotu VAT bez solidnego uzasadnienia!”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst