Orzeczenie · 2025-12-18

I FSK 42/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSAPodatkoweWysokansa
VATnajemzaliczkaobowiązek podatkowyfakturainterpretacja indywidualnaprawo podatkoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił indywidualną interpretację podatkową. Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej w związku z otrzymaną przez spółkę zaliczką na poczet przyszłej usługi najmu, która miała trwać 30 lat. Spółka argumentowała, że określenie terminu płatności zaliczki w umowie nie powoduje powstania obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury, jeśli usługa nie została jeszcze wykonana. Organ interpretacyjny stał na stanowisku, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury lub upływem terminu jej wystawienia/płatności, a faktura powinna być wystawiona nawet jeśli zaliczka nie została otrzymana. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że w przypadku zaliczek na poczet przyszłych usług najmu, zastosowanie ma art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, który wyłącza powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zaliczki, jeśli obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 (dotyczącym m.in. najmu). Sąd podkreślił, że art. 19a ust. 7 ustawy o VAT dotyczy zapłaty z tytułu już świadczonej usługi, a nie zaliczki na poczet przyszłej usługi. W konsekwencji, spółka nie miała obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej przed wykonaniem usługi najmu. NSA oddalił skargę kasacyjną organu i zasądził od niego na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT i obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej w przypadku usług najmu o długim okresie trwania, gdzie zaliczka jest wpłacana przed rozpoczęciem świadczenia usługi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczki na poczet przyszłej usługi najmu, a nie innych rodzajów zaliczek czy przedpłat.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w związku z zawartą umową najmu, wpłata zaliczki na poczet czynszu, dokonana przed wykonaniem usługi i w terminie wskazanym w umowie, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz skutkuje koniecznością wystawienia faktury zaliczkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpłata zaliczki na poczet przyszłej usługi najmu, dokonana przed wykonaniem usługi, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w VAT ani obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku zaliczek na poczet przyszłych usług najmu, zastosowanie ma art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, który wyłącza powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zaliczki, jeśli obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 (dotyczącym m.in. najmu). Art. 19a ust. 7 ustawy o VAT dotyczy zapłaty z tytułu już świadczonej usługi, a nie zaliczki na poczet przyszłej usługi. W konsekwencji, podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej przed wykonaniem usługi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 19a § ust. 5 pkt 4 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy z tytułu najmu powstaje z chwilą wystawienia faktury.

u.p.t.u. art. 19a § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zapłaty z tytułu świadczonej już usługi najmu.

u.p.t.u. art. 19a § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Jeżeli przed wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty (np. zaliczkę), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania, z zastrzeżeniem art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. W przypadku zaliczek na poczet przyszłych usług najmu, ten przepis wyłącza powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zaliczki.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 106b § ust. 1 pkt 4 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie zapłaty przed dokonaniem czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u.

u.p.t.u. art. 106i § ust. 3 pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 tej ustawy. Odnosi się do płatności realizowanych z tytułu wykonania (wykonywania) umowy najmu.

O.p. art. 14i § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Określenie w umowie najmu terminu zapłaty zaliczki nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług ani obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej, jeśli usługa nie została jeszcze wykonana. • W przypadku zaliczek na poczet przyszłych usług najmu, zastosowanie ma art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, który wyłącza powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zaliczki, jeśli obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 (dotyczącym m.in. najmu). • Art. 19a ust. 7 ustawy o VAT dotyczy zapłaty z tytułu już świadczonej usługi najmu, a nie zaliczki na poczet przyszłej usługi.

Odrzucone argumenty

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu najmu powstaje w momencie wystawienia faktury dokumentującej wpłatę na poczet usługi najmu, a jeżeli faktura nie została wystawiona, to z chwilą upływu terminu wystawienia faktury, a gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności. • Podatnik jest zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej zaliczkę związaną z usługą najmu z upływem terminu wskazanego w umowie najmu, chociażby zaliczka nie została otrzymana. • Zastosowanie art. 19a ust. 7 u.p.t.u. do zaliczek na poczet usług najmu, nawet jeśli strony ustaliły termin płatności.

Godne uwagi sformułowania

Problemem, jaki zaistniał w relacjach pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego była kwestia momentu powstania obowiązku podatkowego w związku z zaliczką otrzymaną przez Podatnika na poczet usługi najmu. • Stanowisko Strony oraz DKIS dotyczy punktu czasu, w którym Wnioskodawca jako wynajmujący obowiązany jest wystawić fakturę, dokumentującą otrzymaną zaliczkę. • Nie sposób podzielić zapatrywania Organu interpretacyjnego i nie mogą znaleźć uznania zarzuty podniesione przez ten podmiot w jego skardze kasacyjnej. • Swoistym odzwierciedleniem wskazanych regulacji prawnych są unormowania dotyczące wystawiania faktur.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Mariusz Golecki

przewodniczący

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT i obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej w przypadku usług najmu o długim okresie trwania, gdzie zaliczka jest wpłacana przed rozpoczęciem świadczenia usługi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczki na poczet przyszłej usługi najmu, a nie innych rodzajów zaliczek czy przedpłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w obrocie gospodarczym związanego z VAT i fakturami, a orzeczenie NSA wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące zaliczek na poczet przyszłych usług najmu.

“Zaliczka na najem: Kiedy powstaje VAT i trzeba wystawić fakturę? Wyjaśnia NSA.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst