I FSK 371/15Odmowa interpretacji podatkowej odpowiedzialność solidarna VAT
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka M. S. spółka z o.o. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie swojej potencjalnej odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe kontrahentów z tytułu podatku od towarów i usług, na podstawie art. 105a ustawy VAT. Spółka podała szczegółowy stan faktyczny dotyczący nabywania granulatu złota i innych półproduktów od podmiotów krajowych, planowanej rafinacji przez spółkę zależną oraz dalszej sprzedaży. Kluczowe było pytanie, czy posiadane przez spółkę dokumenty (faktury VAT, oświadczenia dostawców o rozliczeniu VAT, możliwość żądania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach) oraz podejmowane działania weryfikacyjne pozwolą na uznanie, że wykazała się należytą starannością i uniknie odpowiedzialności solidarnej. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że ocena podjętych działań i sposobu dokumentowania obrotu towarami wrażliwymi nie jest możliwa w trybie postępowania o wydanie interpretacji, ponieważ przedmiotem interpretacji jest przepis prawa, a nie ocena stanu faktycznego czy dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Sąd wskazał, że odpowiedzialność na podstawie art. 105a ustawy VAT wymaga oceny okoliczności i warunków transakcji, co wymaga zgromadzenia materiału dowodowego, a to nie jest możliwe w postępowaniu interpretacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd podkreślił, że istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega skutki prawne przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego na gruncie przepisów prawa podatkowego. Postępowanie interpretacyjne nie jest postępowaniem dowodowym i organ nie może badać merytorycznie sprawy podatkowej ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innych trybów orzekania, takich jak postępowanie podatkowe czy kontrolne. Sąd uznał, że spółka domagała się oceny skuteczności posiadanych dowodów dla wykazania należnej staranności, a nie wykładni przepisów prawa, co wykracza poza kompetencje organu wydającego interpretację indywidualną. Tym samym, odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w przedmiocie granic postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w szczególności w kontekście oceny dowodów i stanu faktycznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego, ale zasady są uniwersalne dla wszystkich wniosków interpretacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wniosek dotyczy oceny stanu faktycznego i dowodów w kontekście odpowiedzialności solidarnej na gruncie art. 105a ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może wszcząć postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wniosek dotyczy oceny stanu faktycznego i dowodów, a nie wykładni przepisów prawa.
Uzasadnienie
Postępowanie interpretacyjne służy wykładni przepisów prawa podatkowego, a nie ocenie dowodów i stanu faktycznego, która należy do kompetencji postępowań podatkowych lub kontrolnych. Organ interpretujący nie może podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innych trybów orzekania.
Czy art. 105a ustawy o VAT, regulujący odpowiedzialność solidarną podatnika, może być przedmiotem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie wykładni samego przepisu, a nie oceny, czy konkretne dowody i działania podatnika spełniają jego przesłanki.
Uzasadnienie
Choć art. 105a ustawy VAT może być przedmiotem interpretacji, to sama ocena, czy podatnik wykazał się należytą starannością w świetle tego przepisu, wymaga analizy dowodów i stanu faktycznego, co wykracza poza ramy postępowania interpretacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
ustawa VAT art. 105a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 14b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 14b § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14b § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 306e
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena stanu faktycznego i dowodów nie jest przedmiotem postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. • Postępowanie interpretacyjne służy wykładni przepisów prawa, a nie ocenie ich stosowania do konkretnego stanu faktycznego i dowodów. • Organ interpretujący nie może podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innych trybów orzekania (postępowanie podatkowe, kontrolne).
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy naruszył art. 14b § 1 w zw. z art. 14h i art. 165a § 1 O.p. poprzez zaakceptowanie odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego. • Sąd I instancji naruszył art. 14b § 1 O.p. poprzez zignorowanie uprawnienia spółki do uzyskania interpretacji. • Naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez brak budowania zaufania do organów podatkowych. • Błędna wykładnia art. 105a ustawy VAT w związku z art. 14b § 1 O.p.
Godne uwagi sformułowania
ocena podjętych przez wnioskodawcę działań (czynności) oraz sposobu dokumentowania obrotu towarami wrażliwymi – w trybie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej – nie jest możliwa. • aby odpowiedzieć na postawione we wniosku pytanie w istocie ocenie musiałby być poddany opis zdarzenia przyszłego, a nie przepis prawa podatkowego. • organ ten (właściwy do wydania interpretacji indywidualnej) nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, to jest zasadniczo – podatkowego lub kontrolnego, bazujących na konkretnej dokumentacji. • Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. • Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może bowiem prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu kontrolnym czy podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację. • Spółka domagała się zatem nie tyle dokonania przez organ interpretacji przepisów prawa, co oceny zaprezentowanych środków dowodowych z punktu widzenia ich skuteczności dla wykazania zaistnienia podatkowo prawnych elementów stanu faktycznego istotnych w świetle treści art. 105a ustawy o VAT.
Skład orzekający
Adam Bącal
przewodniczący
Arkadiusz Cudak
sędzia
Bogusław Wolas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w przedmiocie granic postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w szczególności w kontekście oceny dowodów i stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego, ale zasady są uniwersalne dla wszystkich wniosków interpretacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – granic interpretacji indywidualnej i oceny dowodów. Jest to kluczowe dla zrozumienia, czego można oczekiwać od organów podatkowych w tym trybie.
“Kiedy interpretacja podatkowa nie wystarczy? NSA wyjaśnia granice oceny dowodów przez fiskusa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.