Orzeczenie · 2025-12-16

I FSK 332/22Uchylenie wyroku i oddalenie skargi VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-16
NSAPodatkoweWysokansa
rachunek VATprzekazanie środkówzaległość podatkowafaktury VATVATodliczenie podatkuustawa o VATOrdynacja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję organu odmawiającą zgody na przekazanie środków z rachunku VAT. Organ odmówił zgody, powołując się na art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT, wskazując na uzasadnioną obawę wystąpienia zaległości podatkowej. WSA uznał, że obawa ta nie została wystarczająco wykazana, skupiając się na braku konkretnych kwot zaległości i sytuacji ekonomicznej podatnika. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował przepis. Sąd kasacyjny podkreślił, że obawa wystąpienia zaległości podatkowej, wynikająca z potencjalnie fikcyjnych faktur VAT (udokumentowanych przez E.S.), stanowi samodzielną podstawę do odmowy przekazania środków z rachunku VAT. Analiza faktur wykazała liczne nieprawidłowości, takie jak dzielenie usług na mniejsze części, płatności gotówką zamiast przelewem, brak dowodów na zatrudnienie pracowników przez wystawcę faktur oraz zbycie nieruchomości, gdzie miały być świadczone usługi. Te okoliczności, zdaniem NSA, uzasadniały przypuszczenie, że podatnik nieuprawnienie odliczył podatek VAT, co mogło skutkować powstaniem zaległości podatkowej w kwocie 556.986,80 zł. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę podatnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT w kontekście uzasadnionej obawy wystąpienia zaległości podatkowej na podstawie analizy faktur i działań kontrahenta.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przekazania środków z rachunku VAT i oceny wątpliwych faktur VAT.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uzasadniona obawa wystąpienia zaległości podatkowej, wynikająca z potencjalnie fikcyjnych faktur VAT, stanowi samodzielną podstawę do odmowy przekazania środków zgromadzonych na rachunku VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadniona obawa wystąpienia zaległości podatkowej, wynikająca z potencjalnie fikcyjnych faktur VAT, stanowi samodzielną przesłankę odmowy przekazania środków z rachunku VAT na podstawie art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT, uznając, że obawa wystąpienia zaległości podatkowej z powodu potencjalnie fikcyjnych faktur nie jest wystarczająca do odmowy przekazania środków z rachunku VAT. Sąd kasacyjny podkreślił, że ta przesłanka jest samodzielna i nie wymaga dodatkowego wykazania obawy braku zapłaty zaległości przez podatnika.

Czy okoliczności związane z wystawieniem faktur VAT przez kontrahenta (E.S.), takie jak dzielenie usług, płatności gotówką, brak dowodów na zatrudnienie pracowników, mogą uzasadniać obawę wystąpienia zaległości podatkowej u podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te okoliczności, wskazujące na fikcyjny charakter transakcji i potencjalne nieuprawnione odliczenie VAT, uzasadniają obawę wystąpienia zaległości podatkowej.

Uzasadnienie

NSA szczegółowo opisał nieprawidłowości związane z fakturami od E.S., w tym dzielenie usług, płatności gotówką, brak dowodów na zatrudnienie pracowników i zbycie nieruchomości, uznając je za wystarczające do uzasadnienia obawy wystąpienia zaległości podatkowej po stronie podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości i oddalono skargę J. N.

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. art. 108b § ust. 5 pkt 2 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Uzasadniona obawa wystąpienia zaległości podatkowej jest samodzielną przesłanką odmowy wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatek naliczony nie może być odliczony, gdy faktura stwierdza czynność niedokonaną.

O.p. art. 51 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności.

O.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo wykazały uzasadnioną obawę wystąpienia zaległości podatkowej na podstawie analizy faktur VAT od E.S., które budziły wątpliwości co do rzeczywistego wykonania usług. • Uzasadniona obawa wystąpienia zaległości podatkowej jest samodzielną przesłanką odmowy przekazania środków z rachunku VAT na podstawie art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że obawa wystąpienia zaległości podatkowej nie została wystarczająco wykazana, ponieważ skupiono się na okolicznościach dotyczących kontrahenta, a nie na sytuacji ekonomicznej podatnika.

Godne uwagi sformułowania

obawa ta musi być poważna, uzasadniona konkretnymi, zdefiniowanymi okolicznościami sprawy • nie wystarcza przekonanie organu o istnieniu jakiejkolwiek obawy • środki tam zgromadzone mogą bowiem służyć zabezpieczeniu potencjalnych zaległości podatkowych • uzasadniona obawa wystąpienia zaległości podatkowej z tytułu zobowiązań podatkowych [...] stanowi samodzielną przesłankę odmowy przekazania środków z rachunku VAT.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący

Sylwester Golec

sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT w kontekście uzasadnionej obawy wystąpienia zaległości podatkowej na podstawie analizy faktur i działań kontrahenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przekazania środków z rachunku VAT i oceny wątpliwych faktur VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szczegółowa analiza faktur i działań kontrahenta może prowadzić do poważnych konsekwencji podatkowych, w tym odmowy dostępu do własnych środków.

“Fikcyjne faktury VAT zablokowały dostęp do 30 tys. zł z rachunku VAT – NSA wyjaśnia, kiedy obawa zaległości jest uzasadniona.”

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst