I FSK 221/23Odrzucenie skargi kasacyjnej VAT nierzetelne faktury 18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy w 2013 roku. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego w kwocie 217.277,69 zł, wynikającego z faktur VAT wystawionych przez F. H., które organy podatkowe uznały za nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd pierwszej instancji podzielił tę argumentację, wskazując m.in. na brak możliwości wykonania usług przez kontrahenta oraz jego powiązania z innymi podmiotami, które również wystawiały nierzetelne faktury. Sąd podkreślił również, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, co potwierdził fakt wniesienia aktu oskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 P.p.s.a.) i prawa materialnego (m.in. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., art. 70 § 1 i 70c o.p.) za bezzasadne. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne organów podatkowych, dotyczące braku rzeczywistego charakteru transakcji i braku należytej staranności skarżącej spółki, zostały prawidłowo zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. NSA odniósł się również do kwestii dowodowych, wskazując, że odmowa przeprowadzenia niektórych wniosków dowodowych była uzasadniona brakiem ich istotnego znaczenia dla sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności podatnika za nierzetelne faktury, wymogów należytej staranności oraz oceny instrumentalności postępowań karnych skarbowych w kontekście przedawnienia VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z karuzelą VAT i brakiem należytej staranności. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a. w kontekście konkretnych zarzutów skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może być zakwestionowane, gdy faktury VAT nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do odliczenia podatku naliczonego może być zakwestionowane, jeśli podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że bierze udział w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT, ponieważ faktury wystawione przez kontrahenta nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a skarżąca spółka nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahenta.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych może być uznane za instrumentalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w związku z rzeczywistymi podejrzeniami popełnienia przestępstwa, a nie wyłącznie w celu manipulacji terminem przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, co potwierdził fakt przedstawienia zarzutów wspólnikom spółki i wniesienia aktu oskarżenia. Samo wszczęcie postępowania w ostatnim roku przed przedawnieniem nie świadczy o jego instrumentalności.
Czy sąd administracyjny jest związany wyrokiem uniewinniającym sądu karnego w kontekście oceny postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, a nie wyrokiem uniewinniającym.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie był związany wyrokiem uniewinniającym, który został następnie uchylony, a NSA podkreślił, że sądy administracyjne nie są związane wyrokami uniewinniającymi w takim samym stopniu, jak wyrokami skazującymi.
Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji musi odnosić się do każdego zarzutu skargi w sposób indywidualny?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie jest zobowiązany do indywidualnego omawiania każdego zarzutu, jeśli z uzasadnienia wynika wyjaśnienie zajętego stanowiska i ocena podniesionych uchybień, nawet w sposób problemowy.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że możliwe jest zbiorcze odniesienie się do zarzutów skargi, a kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie przepisów, a nie formalne odniesienie się do każdego zarzutu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis ten stanowi podstawę do zakwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
o.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący skutków wszczęcia postępowania karnego skarbowego dla biegu terminu przedawnienia.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oceny dowodów w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
k.c. art. 97
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący reprezentacji.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 lit. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
o.p. art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wszczęcia postępowania podatkowego.
o.p. art. 194 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący mocy dowodowej decyzji wydanych wobec kontrahenta podatnika.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wniosków dowodowych.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący obowiązku organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący prowadzenia postępowania zgodnie z przepisami prawa.
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący czynnego udziału strony w postępowaniu.
o.p. art. 210 § § 1 pkt. 6 i ust. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące uzasadnienia decyzji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący mocy wiążącej wyroku karnego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający granice rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący obowiązku zapłaty podatku VAT wynikającego z wystawionych faktur.
u.p.t.u. art. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury VAT nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Skarżąca spółka nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahenta. • Postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami formalnymi. • Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę dowodu z wyroku sądu rejonowego. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. przez nieuprawnione zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 123, 180, 187, 188, 191, 210 § 1 pkt 6 i ust. 4). • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 97 k.c., art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., art. 70 § 1, 70c, 208 § 1 o.p. • Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego.
Godne uwagi sformułowania
faktury VAT wystawione przez F. H. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • skarżąca spółka nie dochowała należytej staranności wymaganej w relacjach gospodarczych • instrumentalnym wykorzystaniu art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa • kontrola sądów administracyjnych, w przypadku przesłanki, jaką stanowi wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, nie może być ukierunkowana na wszechstronną i ogólną ocenę prawidłowości jego wszczęcia z punktu widzenia przepisów k.p.k. czy k.k.s.
Skład orzekający
Ryszard Pęk
przewodniczący sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności podatnika za nierzetelne faktury, wymogów należytej staranności oraz oceny instrumentalności postępowań karnych skarbowych w kontekście przedawnienia VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z karuzelą VAT i brakiem należytej staranności. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a. w kontekście konkretnych zarzutów skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu VAT-owskich karuzel i odpowiedzialności podatników za nierzetelne faktury, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Szczegółowe omówienie zarzutów skargi kasacyjnej i odpowiedzi NSA stanowi cenne źródło wiedzy.
“VAT-owska karuzela: NSA potwierdza odpowiedzialność za nierzetelne faktury i brak należytej staranności”
Dane finansowe
WPS: 217 277,69 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.