I FSK 2116/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Kielcach, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 roku. Kluczową kwestią sporną było zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co miało nastąpić w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. WSA uznał, że wszczęcie tego postępowania miało charakter instrumentalny, służąc jedynie przedłużeniu czasu na określenie zobowiązania podatkowego, a nie rzeczywistemu ściganiu przestępstwa. NSA podzielił to stanowisko, wskazując na brak aktywności organu w postępowaniu karnoskarbowym, jego wielokrotne zawieszanie oraz brak dowodów uzasadniających jego wszczęcie. Sąd podkreślił, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte w momencie, gdy postępowanie podatkowe nie było jeszcze zakończone, a organ nie dysponował pełnym materiałem dowodowym. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając tym samym, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy próbuje uniknąć przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego bez rzeczywistego zamiaru jego prowadzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, które nastąpiło po wszczęciu postępowania kontrolnego w sprawie podatku VAT, ale przed wydaniem decyzji ostatecznej, może być uznane za instrumentalne i tym samym nie skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnoskarbowego może być uznane za instrumentalne, jeśli jego głównym celem jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, a nie rzeczywiste ściganie przestępstwa. W takim przypadku nie dochodzi do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak aktywności organu w postępowaniu karnoskarbowym, jego wielokrotne zawieszanie oraz brak dowodów uzasadniających jego wszczęcie, a także fakt, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte w momencie, gdy postępowanie podatkowe nie było jeszcze zakończone, świadczą o instrumentalnym charakterze tego postępowania. Celem było zabezpieczenie czasu na przeprowadzenie postępowania podatkowego, a nie realizacja celów postępowania karnego.
Czy zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, doręczone podatnikowi przed ustanowieniem przez niego pełnomocnika, zostało prawidłowo doręczone?
Odpowiedź sądu
Tak, zawiadomienie doręczone bezpośrednio podatnikowi przed ustanowieniem pełnomocnika zostało uznane za prawidłowo doręczone.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało doręczone podatnikowi w dniu 13 maja 2015 r., a pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy dopiero 11 czerwca 2015 r. W związku z tym, doręczenie bezpośrednio podatnikowi było zgodne z art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej.
Przepisy (7)
Główne
O.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże, jeśli postępowanie to ma charakter instrumentalny i służy jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia, nie wywołuje skutku zawieszenia.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Pomocnicze
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
O.p. art. 145 § 1
Ordynacja podatkowa
Doręczenie pisma następuje w miejscu zamieszkania lub siedziby adresata. W przypadku braku pełnomocnika, doręczenie następuje bezpośrednio adresatowi.
ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego nie przysługuje m.in. w przypadku, gdy wystawiono fakturę stwierdzającą czynności, które nie zostały dokonane.
k.k.s. art. 56 § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy czynu polegającego na nieujawnieniu właściwemu organowi przedmiotu lub wartości podlegającej opodatkowaniu lub nieujawnieniu podstawy opodatkowania, przez co naraża się na uszczuplenie należności publicznoprawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalny charakter wszczęcia postępowania karnoskarbowego, mający na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Brak aktywności organu w postępowaniu karnoskarbowym przez okres około 8 lat, w tym dwukrotne zawieszenie postępowania. • Brak dowodów uzasadniających wszczęcie postępowania karnoskarbowego. • Wszczęcie postępowania karnoskarbowego w momencie, gdy postępowanie podatkowe nie było jeszcze zakończone i organ nie dysponował pełnym materiałem dowodowym.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu o prawidłowym zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. • Argumenty organu o braku instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Argumenty organu o prawidłowej ocenie materiału dowodowego przez organy podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny • nie wywołało skutku materialnego zawieszenia biegu terminu przedawnienia • organ podatkowy chciał zabezpieczyć sobie czas na przeprowadzenie postępowania podatkowego • brak realnej aktywności organu przygotowawczego w postępowaniu karnoskarbowym • sztuczne wykorzystanie tej instytucji do przedłużenia terminu przedawnienia
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Olechniewicz
sędzia WSA (del.)
Izabela Najda-Ossowska
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy próbuje uniknąć przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego bez rzeczywistego zamiaru jego prowadzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą próbować obejść przepisy dotyczące przedawnienia, a sąd jasno określa granice dopuszczalnych działań, co jest cenne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy postępowanie karne skarbowe może być 'desperackim' ruchem organu, by uniknąć przedawnienia podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.