I FSK 2037/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Miasta S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę gminy na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2009 r. Kluczową kwestią było prawo gminy do odliczenia podatku VAT z tytułu wydatków inwestycyjnych i bieżących wykorzystywanych przez jej zakład budżetowy oraz sposób obliczenia współczynnika proporcji sprzedaży, w tym uwzględnienie obrotu ze sprzedaży nieruchomości. Gmina podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym dotyczące nieprawidłowej wykładni art. 90 ust. 3 i 5 ustawy o VAT oraz art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a także naruszenia Konstytucji RP i Ordynacji podatkowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych w tej sprawie, które wskazywały na konieczność centralizacji rozliczeń podatku VAT przez gminę i jej jednostki organizacyjne. Sąd podkreślił, że gmina nie posiada dowodów źródłowych rozliczeń swoich jednostek, co uniemożliwia prawidłowe scentralizowanie tych rozliczeń. Ponadto, NSA uznał, że sprzedaż nieruchomości przez gminę miała charakter zwykłej działalności gospodarczej, a nie sporadyczny, co wykluczało zastosowanie przepisów dotyczących transakcji pomocniczych. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonieczność centralizacji rozliczeń VAT przez jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, a także kwalifikacja sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i jej jednostek budżetowych, a jego zastosowanie może wymagać analizy indywidualnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych i bieżących wykorzystywanych przez jej jednostki budżetowe, gdy sprzedaż opodatkowana jest prowadzona przez te jednostki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie może wywodzić prawa do odliczenia podatku naliczonego, pomijając obowiązek centralizacji rozliczeń i wykazania podatku należnego przez jej jednostki organizacyjne.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszych orzeczeniach w sprawie, które wskazywały na konieczność centralizacji rozliczeń podatku VAT przez gminę i jej jednostki organizacyjne. Brak dowodów źródłowych rozliczeń jednostek uniemożliwia prawidłowe scentralizowanie tych rozliczeń.
Czy obrót ze sprzedaży nieruchomości komunalnych powinien być uwzględniany przy obliczaniu współczynnika proporcji sprzedaży (art. 90 ust. 3 ustawy o VAT)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż nieruchomości przez gminę miała charakter zwykłej działalności gospodarczej, stanowiła planowy i zorganizowany element jej działalności, nie miała charakteru przypadkowego, co oznacza, że powinna być uwzględniana w proporcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości przez gminę miała charakter zwykłej działalności gospodarczej, a nie sporadyczny, co wykluczało zastosowanie przepisów dotyczących transakcji pomocniczych i wymagało uwzględnienia tego obrotu w proporcji.
Czy prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący wątpliwości co do pewności prawa i zaufania do organów narusza art. 2 Konstytucji RP i art. 121 O.p.?
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie miała uzasadnionych oczekiwań co do odmiennego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy sądy administracyjne w poprzednich orzeczeniach wskazywały na konieczność centralizacji rozliczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stanowisko organów podatkowych i sądów było zgodne z wcześniejszymi prawomocnymi orzeczeniami, a odmienne poglądy stanowiłyby obrazę art. 153 i 170 P.p.s.a. Gmina nie wykazała, aby miała uzasadnione oczekiwania co do innego rozstrzygnięcia.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 90 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Sprzedaż nieruchomości przez Gminę miała charakter zwykłej działalności gospodarczej, stanowiła planowy i zorganizowany element jej działalności, nie miała charakteru przypadkowego, co oznacza, że powinna być uwzględniana w proporcji.
u.p.t.u. art. 90 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 90 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wykładnia zakłada konieczność dokonania wieloaspektowej oceny, która powinna obejmować ustalenia dotyczące m.in. częstotliwości tych transakcji, udziału dochodu z tych transakcji w porównaniu z innymi źródłami jak i stopnia zaangażowania zasobów podatnika w wykonywanie tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje, gdy podatnik nie jest w stanie wykazać centralizacji rozliczeń i podatku należnego przez swoje jednostki organizacyjne.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 121 § ust. 1
Ustawa – Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 90 ust. 6 u.p.t.u. w zw. z art. 90 ust. 3 u.p.t.u. w zw. z art. 174 ust. 2 lit. b dyrektywy 112 poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż dokonywane przez Gminę transakcje sprzedaży nieruchomości nie stanowią czynności dokonywanych sporadycznie. • Naruszenie art. 90 ust 5 u.p.t.u. w zw. z art 90 ust 3 u.p.t.u. w zw. z art. 174 ust. 2 lit a dyrektywy 112 poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 86 ust 1 u.p.t.u. w zw. z art. 168 dyrektywy 112 poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że skarżąca nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy sprzedaż opodatkowana prowadzona jest przez zakład budżetowy Gminy. • Naruszenie art. 86 ust 1 u.p.t.u. polegające na uznaniu, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych przez Z. - jednostkę budżetową. • Naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz 121 ust. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób powodujący brak zaufania do organu podatkowego, do państwa prawa oraz pewności prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie może wywodzić o prawie do odliczenia podatku naliczonego pomijając jednocześnie obowiązek "centralizacji" oraz wykazania i rozliczenia podatku należnego • sposób rozliczenia zaproponowany przez Gminę jest sprzeczny z zasadą neutralności podatku od towarów i usług • sprzedaż nieruchomości przez Gminę posiadała charakter zwykłej działalności gospodarczej, stanowiła planowy i zorganizowany element jej działalności, nie miała charakteru przypadkowego
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konieczność centralizacji rozliczeń VAT przez jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, a także kwalifikacja sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i jej jednostek budżetowych, a jego zastosowanie może wymagać analizy indywidualnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów - prawa do odliczenia VAT i centralizacji rozliczeń, co ma istotne implikacje finansowe.
“Gmina przegrywa walkę o odliczenie VAT – kluczowa centralizacja rozliczeń!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.