Orzeczenie · 2025-03-06

I FSK 1986/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-03-06

NSApodatkoweWysokansa

VATpodatek naliczonyodliczenie VATnależyta starannośćweryfikacja kontrahentarzeczywistość transakcjizasada neutralnościskarga kasacyjnapostępowanie podatkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres styczeń-marzec 2015 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły brak prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez C. sp. z o.o., C.1 sp. z o.o. oraz P. sp. z o.o., ponieważ faktury te nie dokumentowały rzeczywistych dostaw towarów, a skarżący nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahentów. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 120, 121, 122, 123, 127, 210 o.p.) oraz prawa materialnego (art. 7, 86, 88 ustawy o VAT, art. 167, 168 Dyrektywy 112, art. 273 Dyrektywy 112, art. 1 Protokołu nr 1 EKPC, art. 217 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za bezzasadne. Podkreślono, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest chybiony, gdyż uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy. Sąd wskazał, że wcześniejsze wyroki WSA dotyczące lat 2012 i 2013, na które powoływał się skarżący, zostały uchylone przez NSA, a następnie WSA oddaliły skargi, co potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w podobnych sprawach. NSA stwierdził, że skarżący nie dochował należytej staranności, nie weryfikując kontrahentów, ich możliwości logistycznych ani osób reprezentujących spółki, co prowadziło do wniosku, że transakcje zakupu nie miały miejsca z udziałem podmiotów fakturujących. Brak rzeczywistych dostaw towarów uniemożliwia odliczenie VAT i naruszenie zasady neutralności. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady zaufania, dwuinstancyjności postępowania oraz przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych, wskazując, że doktryna dobrej wiary jest koncepcją orzeczniczą TSUE, a nie podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej obowiązku należytej staranności w weryfikacji kontrahentów w VAT oraz konsekwencji braku rzeczywistych dostaw towarów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistych dostaw towarów i wadliwej weryfikacji kontrahentów. Interpretacja zasady dobrej wiary.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak rzeczywistych dostaw towarów przez podmioty wskazane na fakturach wyklucza prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli nie miał on wiedzy o wadliwości transakcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak rzeczywistych dostaw towarów przez podmioty wskazane na fakturach wyklucza prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, niezależnie od jego wiedzy, ponieważ nie zostały spełnione materialne warunki powstania prawa do odliczenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak rzeczywistych dostaw towarów oznacza, że faktury nie dokumentują zdarzeń gospodarczych, a tym samym nie powstało prawo do odliczenia VAT. Standardy rynkowe i brak wiedzy o wadliwości transakcji nie zwalniają podatnika z obowiązku dochowania należytej staranności w weryfikacji kontrahentów.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, jeśli uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest bezzasadny, jeśli uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w ustawie i umożliwia kontrolę orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi formalne, a zarzuty skarżącego kasacyjnego w istocie kwestionowały ustalenia faktyczne, co nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Czy wykorzystanie dowodów zebranych przez inne organy podatkowe w sprawach dotyczących kontrahentów skarżącego narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykorzystanie dowodów zebranych przez inne organy na podstawie art. 181 o.p. jest dopuszczalne, a strona skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do tych dowodów w toku niniejszego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zasada bezpośredniości w postępowaniu podatkowym doznaje ograniczeń, a art. 181 o.p. pozwala na wykorzystanie dowodów z innych postępowań, pod warunkiem zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z nimi i wypowiedzenia się.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną M.S. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (33)

Główne

u.o.VAT art. 7 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.o.VAT art. 7 § 8

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.o.VAT art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.o.VAT art. 86 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.o.VAT art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dyrektywa 112 art. 167

Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 168

Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120