Orzeczenie · 2011-03-09

I FSK 1952/09Oddalenie skargi kasacyjnej VAT prawa medialne 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2011-03-09
NSAPodatkoweWysokansa
VATprawa medialnelicencjezwolnienie podatkowestowarzyszeniepełnomocnictwoskarga kasacyjnapostępowanie podatkowe

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) kwot otrzymanych przez spółkę "P." S.A. (skarżącą) od Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZP) z tytułu licencji za prawa medialne do meczów piłkarskich za okres luty i lipiec 2005 r. Spółka kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., która utrzymała w mocy decyzje organów niższej instancji określające zobowiązanie podatkowe i ustalające dodatkowe zobowiązanie. Kluczowym zarzutem spółki było zastosowanie zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 147 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004 r., argumentując, że prawa medialne stanowiły własność zarówno PZP, jak i spółki, a umowa licencyjna zawarta przez PZP z PKT T. Sp. z o.o. była zawarta w części dotyczącej klubu w imieniu i na rzecz tego klubu. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznały, że spółka nie była stroną umowy licencyjnej z dnia 27 lipca 2000 r. zawartej między PZP a PKT, ponieważ PZP działał we własnym imieniu, a spółka nie udzieliła mu pełnomocnictwa do działania w jej imieniu i na jej rzecz w sprawach wywołujących skutki podatkowe. Ponadto, spółka nie udowodniła, że zawarła umowę na udzielenie licencji przed 1 maja 2004 r. ani że taka umowa została zarejestrowana w urzędzie skarbowym przed 14 maja 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że stowarzyszenie (PZP) jako osoba prawna działa we własnym imieniu, a do działania w imieniu członka potrzebne jest wyraźne pełnomocnictwo. Analiza statutu PZP i umowy z PKT wykazała, że PZP był wyłącznym dysponentem praw medialnych i działał w imieniu własnym. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące celowościowej wykładni przepisów Prawa o stowarzyszeniach oraz zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego do interpretacji umowy, wskazując, że nie można nadawać przepisom znaczenia niezgodnego z ich literalnym brzmieniem i charakterem prawnym stowarzyszenia. Sąd uznał również, że zawiadomienie urzędu skarbowego o zawarciu umowy nie jest równoznaczne z jej rejestracją w wymaganym terminie. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie spełniła warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących działania stowarzyszeń w imieniu własnym lub członków, wymogów pełnomocnictwa w kontekście podatkowym, oraz warunków stosowania zwolnień podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej stowarzyszeń i ich członków w kontekście podatku VAT oraz umów licencyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka będąca członkiem stowarzyszenia (PZP) może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie umowy zawartej przez stowarzyszenie, jeśli stowarzyszenie działało we własnym imieniu, a spółka nie udzieliła mu pełnomocnictwa do działania w jej imieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, jeśli stowarzyszenie działało we własnym imieniu, a spółka nie udzieliła mu pełnomocnictwa do działania w jej imieniu i na jej rzecz w sprawach wywołujących skutki podatkowe.

Uzasadnienie

Stowarzyszenie jako osoba prawna działa we własnym imieniu. Aby umowa zawarta przez stowarzyszenie wywoływała skutki prawne dla członka, konieczne jest wyraźne pełnomocnictwo. W analizowanej sprawie PZP działał we własnym imieniu, a spółka nie wykazała udzielenia takiego pełnomocnictwa.

Czy zawiadomienie urzędu skarbowego o zawarciu umowy licencyjnej jest równoznaczne z jej rejestracją w terminie wymaganym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zawiadomienie urzędu skarbowego o fakcie zawarcia umowy nie jest równoznaczne z jej rejestracją w terminie, a warunki zwolnienia podatkowego mają charakter wyjątkowy i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Uzasadnienie

Przepisy wprowadzające zwolnienia podatkowe mają charakter wyjątkowy i wymagają ścisłego przestrzegania warunków. Zawiadomienie nie spełnia wymogu rejestracji umowy, która jest niezbędna do skorzystania ze zwolnienia.

Czy spółka prawa handlowego realizuje te same cele co stowarzyszenie, którego jest członkiem, w kontekście interpretacji przepisów podatkowych?

Odpowiedź sądu

Nie, spółki prawa handlowego nie realizują tych samych celów co stowarzyszenia, nawet jeśli są ich członkami. Stowarzyszenie jako osoba prawna działa we własnym imieniu.

Uzasadnienie

Stowarzyszenie jest odrębnym podmiotem prawnym, który działa przez swoje organy we własnym imieniu w celu realizacji celów statutowych. Działanie na rzecz członków oznacza realizację tych celów, a nie działanie w ich imieniu w sensie prawnopodatkowym bez pełnomocnictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w VAT.

Przepisy (25)

Główne

u.p.t.u. art. 147 § 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Usługi polegające na udzieleniu licencji, które nie podlegały opodatkowaniu przed 1 maja 2004 r., były zwolnione od podatku do 31 grudnia 2005 r., pod warunkiem zawarcia umów pod rządami poprzedniej ustawy i zarejestrowania ich w urzędzie skarbowym przed 14 maja 2004 r. Zawiadomienie o zawarciu umowy nie jest równoznaczne z rejestracją.

u.p.t.u. z 2004 r. art. 147 § 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Warunki zwolnienia od podatku VAT dla usług udzielania licencji.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19 § 13 pkt 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego przy świadczeniu usług.

u.p.t.u. art. 109 § 4 i 8 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwestia zgodności z prawem wspólnotowym.

u.p.t.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy wprowadzające zwolnienia podatkowe mają charakter wyjątkowy i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Prawo o stowarzyszeniach art. 2

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Definicja stowarzyszenia jako dobrowolnego, samorządnego, trwałego zrzeszenia o celach niezarobkowych.

Prawo o stowarzyszeniach art. 34

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Zakaz podziału dochodu z działalności gospodarczej stowarzyszenia między członków.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej - obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek uwzględnienia wniosków dowodowych istotnych dla sprawy.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 199a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek uwzględnienia zgodnego zamiaru stron i celu umowy.

O.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w wyniku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w wyniku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.c. art. 56

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Interpretacja umów - zgodny zamiar stron i cel umowy.

k.c. art. 58

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnych.

k.c. art. 65

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Interpretacja oświadczeń woli.

k.c. art. 98

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Zakres pełnomocnictwa ogólnego i szczególnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

PZP działał we własnym imieniu jako wyłączny dysponent praw medialnych. • Spółka nie udzieliła PZP pełnomocnictwa do działania w jej imieniu w sprawach podatkowych. • Zawiadomienie urzędu skarbowego o zawarciu umowy nie jest równoznaczne z jej rejestracją w wymaganym terminie. • Przepisy o zwolnieniach podatkowych mają charakter wyjątkowy i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Odrzucone argumenty

Spółka była stroną umowy licencyjnej zawartej przez PZP z PKT. • Prawa medialne stanowiły własność zarówno PZP, jak i spółki. • Umowa licencyjna zawarta przez PZP z PKT była zawarta w części dotyczącej klubu w imieniu i na rzecz tego klubu. • Zastosowanie art. 147 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 2004 r. w zw. z art. 2 Prawa o stowarzyszeniach poprzez błędną i wyłącznie profiskalną jego wykładnię. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy podatkowe (m.in. art. 122, 187, 180, 188, 191, 199a, 210 § 4, 121 O.p.).

Godne uwagi sformułowania

Stowarzyszenie jako osoba prawna od chwili wpisu do właściwego rejestru zyskuje zdolność do samodzielnego działania i niezależności w sferze stosunków cywilnoprawnych jak też praw majątkowych, co do zasady więc podmiot ten dokonuje czynności prawnych, działając przez wyodrębnione organy, w imieniu własnym. • Aby rozszerzyć skutki prawne umowy z 27 lipca 2000 r. również na Skarżącą niezbędne było wyraźne pełnomocnictwo wskazujące na umocowanie PZP do działania w jej imieniu i na jej rzecz, takiego jednak pełnomocnictwa – jak wykazało postępowanie dowodowe w sprawie – nie udzielono. • Przepisy wprowadzające zwolnienia podatkowe mają charakter przepisów wyjątkowych. Zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae, wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco.

Skład orzekający

Barbara Wasilewska

Przewodniczący Sędzia NSA

Marek Kołaczek

Sędzia NSA (sprawozdawca)

Tomasz Kolanowski

Sędzia WSA del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących działania stowarzyszeń w imieniu własnym lub członków, wymogów pełnomocnictwa w kontekście podatkowym, oraz warunków stosowania zwolnień podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej stowarzyszeń i ich członków w kontekście podatku VAT oraz umów licencyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych w kontekście relacji między stowarzyszeniem a jego członkami, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i handlowym.

“Czy stowarzyszenie zawsze działa w imieniu swoich członków? NSA wyjaśnia w sprawie VAT.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst