I FSK 192/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.K. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego za wrzesień 2016 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że kontrahent podatnika, P. sp. z o.o., pozorował działalność gospodarczą, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji transakcji, w tym ze względu na szybki obrót towarem, płatności gotówkowe i brak dokumentacji "okołozakupowej". Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, a także przepisów dyrektywy 112 i Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe, a ustalenia faktyczne dotyczące nierzetelności transakcji i braku należytej staranności podatnika są trafne i znajdują oparcie w materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że szybki obrót towarem, częstotliwość transakcji, płatności gotówkowe bez potwierdzeń, brak dokumentacji "okołozakupowej" oraz brak weryfikacji kontrahenta wskazują na uczestnictwo podatnika w oszustwie podatkowym. W związku z tym, odmowa prawa do odliczenia VAT była uzasadniona, a zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego uznano za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny transakcji VAT w kontekście należytej staranności, dobrej wiary i ryzyka uczestnictwa w oszustwie podatkowym. Podkreślenie znaczenia analizy całokształtu okoliczności transakcji, a nie tylko formalnego posiadania faktury.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wnioski mają szersze zastosowanie w sprawach dotyczących prawa do odliczenia VAT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy transakcje z kontrahentem zostały dokonane w warunkach wskazujących na pozorowanie działalności gospodarczej i brak należytej staranności po stronie podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy nie wykazał należytej staranności i dobrej wiary przy dokonywaniu transakcji z kontrahentem, który pozorował działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szybki obrót towarem, częstotliwość transakcji, płatności gotówkowe, brak dokumentacji "okołozakupowej" oraz brak weryfikacji kontrahenta wskazują na uczestnictwo podatnika w oszustwie podatkowym, co uniemożliwia odliczenie VAT.
Czy naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak należytego uzasadnienia wyroku) miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest chybiony, ponieważ uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie wymagane elementy i umożliwiało kontrolę orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji zastosował się do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., a uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie elementy wskazane w ustawie, co dawało rękojmię należytej staranności i umożliwiało ocenę zasadności przesłanek orzeczenia.
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.o.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.d.o.u. art. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.u. art. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organy obu instancji przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 122, 180, 187 § 1, 191, 210 § 4, 229 w zw. z art. 233 § 2, art. 194 o.p.) przez błędne i niepełne ustalenia faktyczne oraz naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. • Naruszenie przez organy obu instancji przepisów ustawy o VAT (art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT). • Błędna wykładnia art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE przez uznanie, że nie przysługuje prawo do odliczenia od transakcji polegających na faktycznym dostarczeniu towaru. • Naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP przez postawienie pozaprawnych warunków prawa do odliczenia podatku naliczonego wbrew treści przepisów oraz reguł dowodzenia i oceny materiału dowodowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez odmowę prawa do odliczenia z uwagi na okoliczności nierozliczenia podatku przez dostawców i ocenę pod kątem dobrej wiary skarżącego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez pominięcie wiążącej wykładni prawa Unii Europejskiej. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuzasadnienie skarżonego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
szybki obrót towarami (w ciągu jednego dnia towar przechodził fakturowo co najmniej przez trzy firmy, w tym przez firmę Podatnika). Jest to nietypowe dla normalnego obrotu gospodarczego, a jednocześnie charakterystyczne dla oszukańczych transakcji, których podstawowym celem jest uzyskanie nienależnych korzyści podatkowych. • bardzo duża częstotliwość dokonywania transakcji (w ciągu miesiąca podatnik dokonał 15 tego rodzaju transakcji, często dzień po dniu). • dokonywano natychmiastowych płatności, przebiegających równocześnie z wystawianiem faktur. Dokonywane one były gotówką, o wielkościach rzędu średnio ok. 40 tys. Zł., przy czym nie przedłożono dowodów zapłaty za faktury, które potwierdzałyby kiedy, komu i w jakiej kwocie środki zostały przekazane. • brak jakiejkolwiek dokumentacji tzw. "okołozakupowej" (zamówień, zleceń, ofert, wydruków z korespondencji mailowej, dokumentów dotyczących transportu towaru, potwierdzeń płatności itp.) oraz dokonywanie transakcji handlowych bez żadnych zabezpieczeń (brak umów gwarantujących prawa strony, np. w przypadku reklamacji). • skarżący był uczestnikiem oszustwa podatkowego. • kwestionowanie dopuszczalności stosowania wypracowanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej doktryny orzeczniczej dobrej wiary jest w istocie działaniem na niekorzyść podatnika.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny transakcji VAT w kontekście należytej staranności, dobrej wiary i ryzyka uczestnictwa w oszustwie podatkowym. Podkreślenie znaczenia analizy całokształtu okoliczności transakcji, a nie tylko formalnego posiadania faktury."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wnioski mają szersze zastosowanie w sprawach dotyczących prawa do odliczenia VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd analizuje transakcje pod kątem potencjalnego oszustwa podatkowego i jak ważne jest wykazanie należytej staranności przez podatnika, nawet jeśli transakcje są formalnie udokumentowane.
“Czy faktura VAT wystarczy, by odliczyć podatek? NSA: Nie, jeśli działałeś bez należytej staranności!”
Dane finansowe
WPS: 597 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.