I FSK 1836/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt I FSK 1836/22) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. B. od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) umarzającą postępowanie odwoławcze w przedmiocie zabezpieczenia podatkowego. NSA uznał, że WSA błędnie ocenił, iż DIAS prawidłowo wykonał zalecenia zawarte w poprzednim wyroku WSA z dnia 7 lipca 2021 r. (sygn. akt I SA/Łd 142/21). W poprzednim wyroku WSA wytknął organom podatkowym niepełne ustalenia faktyczne dotyczące majątku i finansów Skarżącego, brak odniesienia się do jego dochodów z lat 2016-2017 oraz okoliczności wywiązywania się z należności publicznoprawnych. Sąd zalecił ustalenie pełnych danych dotyczących stanu majątkowego i finansów Skarżącego oraz możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji zobowiązań podatkowych. NSA stwierdził, że DIAS w decyzji z dnia 21 stycznia 2022 r. jedynie nieznacznie skorygował uzasadnienie, a ocena stanu majątkowego Skarżącego nadal nosiła znamiona dowolnej i wybiórczej. Sąd kasacyjny podkreślił, że organy podatkowe nie dokonały wyceny ruchomości i nieruchomości Skarżącego, a jedynie przyjęły, że majątek ten, jako aktywo o niskiej płynności, nie uzasadnia braku obawy o niewykonanie przyszłego zobowiązania. Ponadto, NSA zwrócił uwagę, że argumentacja organów dotycząca spadku dochodów Skarżącego w latach 2018-2019 nie uwzględniała jego wyjaśnień dotyczących niewypłacalności kontrahentów i umorzenia wierzytelności przez komornika. Sąd uznał również, że nie było podstaw do wyciągania niekorzystnych konsekwencji z faktu odmowy złożenia przez Skarżącego oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, gdy organy dysponowały już listą jego aktywów. NSA przypomniał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w poprzednim wyroku WSA jest wiążąca dla organów i sądów niższej instancji. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania są zasadne, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego uznano za przedwczesne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia podatkowego, oceny stanu majątkowego podatnika oraz związanych z tym obowiązków organów podatkowych i sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu i konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez WSA z uwzględnieniem wiążącej oceny prawnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo wykonał zalecenia sądu pierwszej instancji dotyczące oceny sytuacji majątkowej podatnika i zasadności zastosowania zabezpieczenia podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie wykonał prawidłowo zaleceń sądu pierwszej instancji, a ocena stanu majątkowego podatnika nadal nosiła znamiona dowolnej i wybiórczej.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że organ odwoławczy nie dokonał wystarczających korekt w ocenie stanu majątkowego podatnika, nie wykonał zaleceń dotyczących wyceny majątku i nie uwzględnił w pełni wyjaśnień strony, co skutkowało wadliwym pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji o zabezpieczeniu.
Czy samo zaewidencjonowanie przez podatnika faktur niemających potwierdzenia w zdarzeniach rzeczywistych jest wystarczającą przesłanką do zastosowania zabezpieczenia podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zaewidencjonowanie fikcyjnych faktur nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania zabezpieczenia podatkowego, jeśli nie zostanie wykazane, że w zestawieniu z sytuacją majątkową strony zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji w poprzednim wyroku wyraźnie wskazał, że przewidywana wysokość zobowiązania i jego charakter nie mogą stanowić wystarczającej podstawy zastosowania zabezpieczenia, o ile nie zostanie wykazane, że w zestawieniu z sytuacją majątkową strony zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego także w ramach postępowania egzekucyjnego.
Czy wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (umorzenie postępowania).
Uzasadnienie
Stanowisko to zostało oparte na treści art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz uchwale NSA z dnia 24 października 2011 r. w sprawie sygn. akt I FPS 1/11.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 1 pkt 1, § 2 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 33 § § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 33a § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 193 § § 1-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał, że ponowna decyzja DIAS stanowiła wykonanie wskazówek zawartych w poprzednim wyroku WSA. • Ocena stanu majątkowego Skarżącego nadal nosiła znamiona dowolnej i wybiórczej. • Organ odwoławczy nie wykonał zaleceń dotyczących wyceny majątku i nie uwzględnił w pełni wyjaśnień strony.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Godne uwagi sformułowania
ocena stanu majątkowego Skarżącego nadal nosi znamiona dowolnej i wybiórczej • nie jest wystarczające uprawdopodobnienie faktu, że podatnik dokonał zaewidencjonowania faktur niemających potwierdzenia w zdarzeniach rzeczywistych
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Sylwester Golec
przewodniczący
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia podatkowego, oceny stanu majątkowego podatnika oraz związanych z tym obowiązków organów podatkowych i sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu i konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez WSA z uwzględnieniem wiążącej oceny prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu majątkowego podatnika przez organy i sądy przy stosowaniu środków zabezpieczających, a także jak istotne jest przestrzeganie wiążącej oceny prawnej z poprzednich orzeczeń.
“Czy organy podatkowe mogą zabezpieczyć majątek na podstawie 'pustych faktur' bez dokładnej analizy sytuacji finansowej podatnika?”
Dane finansowe
WPS: 411 373 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.