Orzeczenie · 2025-10-30

I FSK 176/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-30
NSApodatkoweŚredniansa
VATwznowienie postępowaniadecyzja ostatecznaTSUEprawo do obronypostępowanie dowodoweskarga kasacyjnaNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach. Decyzja ta odmawiała uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., po wznowieniu postępowania. Skarżący oparł wniosek o wznowienie na wyroku TSUE z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18 (Glencore Agriculture Hungary). W skardze kasacyjnej podniesiono dwa główne zarzuty: pierwszy dotyczył nieważności postępowania przed WSA z powodu udziału sędziów, którzy wcześniej orzekali w sprawie zakończonej innym wyrokiem WSA, co miało naruszać art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej i art. 47 Karty praw podstawowych UE, poprzez niesłuszne oddalenie skargi i zaakceptowanie poglądu organu, że wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną. Skarżący argumentował, że decyzja została wydana na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego, a jej wykładnia była sprzeczna z tezami wyroku TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd wyjaśnił, że wyrok WSA przywołany przez skarżącego nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, co do której skarżący wnioskował o wznowienie. W związku z tym nie zaszła przesłanka nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W kwestii drugiego zarzutu, NSA podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest instytucją nadzwyczajną. Analizując wyrok TSUE w sprawie C-189/18, Sąd stwierdził, że dotyczył on odmiennej sytuacji prawnej (prawo węgierskie) i nie nakładał na organy podatkowe obowiązku włączania wszystkich dowodów z powiązanych postępowań. W polskim porządku prawnym, zgodnie z Ordynacją podatkową, dowody z innych postępowań mogą być wykorzystane, ale strona ma prawo do ich kwestionowania i wnioskowania o ich ponowne przeprowadzenie. Sąd uznał, że skarżący nie został pozbawiony prawa do obrony i miał możliwość skorzystania z przysługujących mu uprawnień procesowych. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wyrok TSUE nie miał wpływu na treść decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, ponieważ nie wymuszał on podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia. Tym samym, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. został uznany za niezasadny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady prawa do obrony w polskim postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z polską Ordynacją podatkową, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych jurysdykcjach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział sędziów, którzy wcześniej orzekali w sprawie zakończonej wyrokiem WSA oddalającym skargę na decyzję kasacyjną organu, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi. Wyrok WSA oddalający skargę na decyzję kasacyjną organu nie jest wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, co do której skarżący wnioskował o wznowienie.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że norma z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy ten sam sędzia orzekał w sprawie zakończonej wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a następnie miałby orzekać co do skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym. W analizowanym przypadku wyrok WSA oddalający skargę na decyzję kasacyjną organu nie był wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, która następnie została wznowiona.

Czy wyrok TSUE w sprawie C-189/18 (Glencore Agriculture Hungary) dotyczący prawa do obrony i dostępu do dowodów w postępowaniu podatkowym, miał wpływ na decyzję ostateczną wydaną na gruncie polskiej Ordynacji podatkowej, uzasadniając jej wznowienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną w analizowanej sprawie, ponieważ polskie przepisy Ordynacji podatkowej kształtują sytuację procesową strony odmiennie niż prawo węgierskie, a skarżący nie został pozbawiony przysługujących mu uprawnień procesowych, w tym prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wyrok TSUE dotyczył sytuacji, w której organ podatkowy zapoznał podatnika w sposób pośredni tylko z częścią dowodów. W polskim prawie, dowody z innych postępowań mogą być wykorzystane, ale strona ma prawo do ich kwestionowania i wnioskowania o ponowne przeprowadzenie. Skarżący miał możliwość skorzystania z przysługujących mu uprawnień procesowych, w tym dostępu do materiału dowodowego i zgłaszania wniosków. W związku z tym, nie zaszła sytuacja, w której wyrok TSUE wymuszałby podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18 § 1 pkt 6a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 243 § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. skutkujące nieważnością postępowania z powodu udziału sędziów podlegających wyłączeniu. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej i art. 47 KPPUE przez niesłuszne oddalenie skargi i zaakceptowanie poglądu, że wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję ostateczną.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej, nie może zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym w ramach postępowania odwoławczego. • Wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową – w rozumieniu wskazanym w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. – zachodzi wtedy, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że prowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej względem przyjętego w decyzji ostatecznej.

Skład orzekający

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zasady prawa do obrony w polskim postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z polską Ordynacją podatkową, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych jurysdykcjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między prawem krajowym a unijnym, szczególnie w kontekście prawa do obrony i dostępu do dowodów w postępowaniu podatkowym. Pokazuje, jak polskie procedury mogą różnić się od tych w innych krajach UE, wpływając na zastosowanie orzecznictwa TSUE.

Czy wyrok TSUE zawsze oznacza uchylenie decyzji podatkowej? NSA wyjaśnia granice prawa do obrony w Polsce.

Dane finansowe

WPS: 1230 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst