I FSK 1591/24

I FSK 1591/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak
Artur Mudrecki
Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
658
Sygn. powiązane
III SAB/Wa 92/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-07
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt III SAB/Wa 92/23 w sprawie ze skargi M. Z. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 7 marca 2024 r. (sygn. akt III SAB/Wa 92/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), oddalił skargę M. Z. (dalej: strona, skarżący) na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
1.2. W uzasadnieniu orzeczenia Sądu pierwszej instancji przedstawiono następujący stan faktyczny.
W dniu 21 lipca 2023 r. NUS W. wszczął wobec skarżącego postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od II do IV kwartału 2021 r.
Pismem z 8 sierpnia 2023 r. organ wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów. Skarżący odpowiedział pismem z 23 sierpnia 2023 r.
Postanowieniem z 5 września 2023 r. NUS wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na 21 listopada 2023 r.
Pismem z 5 września 2023 r. (doręczonym 11 września 2023 r.), organ wezwał skarżącego na przesłuchanie w dniu 11 października 2023 r. Skarżący stawił się na wezwanie i złożył zeznania.
W dniu 13 września 2023 r. skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy podatkowej w terminie.
Postanowieniem z 18 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS) uznał ponaglenie za nieuzasadnione.
Pismem z 17 listopada 2023 r. (doręczonym 22 listopada 2023 r.) NUS wezwał zastępcę dyrektora W. w W. (W.- kontrahenta skarżącego) na przesłuchanie w charakterze świadka, którego termin wyznaczono na 20 grudnia 2023 r. Pismem z 17 listopada 2023 r., (doręczonym 21 listopada 2023 r.) skarżący został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka.
Postanowieniem z 20 listopada 2023 r. NUS wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na 22 stycznia 2024 r.
1.3. Według Sądu pierwszej instancji skarga skarżącego okazała się niezasadna.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w dniu wniesienia skargi postępowanie podatkowe nie zostało zakończone. Przechodząc do meritum, w ocenie Sądu pierwszej instancji na dzień wniesienia skargi, tj. 24 listopada 2023 r., NUS nie dopuścił się bezczynności w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu podatkowym. Niewątpliwie te działania podejmowane przez organ w prowadzonym postępowaniu podatkowym stanowiły czynności istotne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i jej merytorycznego załatwienia.
Sąd nie wziął pod uwagę przedłożonego przez skarżącego (bez pisma przewodniego) a skierowanego do NUS W. wniosku o wyłączenie pracownika tego urzędu (k. 51-55 akt sądowych). Pismo to, datowane na 7 lutego 2024 r., nie może rzutować na ocenę postępowania organu podatkowego pod kątem bezczynności; ocena ta bowiem jest dokonywana na moment wniesienia skargi.
W świetle powyższego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości i podnosząc naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 174 P.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do dalszego naruszania art. 35 § 3 oraz art. 139 § 1 O.p. przez NUS W.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 P.p.s.a.
2.2. Organ podatkowy nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącego.
2.3. Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z 7 stycznia 2025 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej sformułował zarzut naruszenia art. 174 P.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do dalszego naruszania art. 35 § 3 oraz art. 139 § 1 O.p. przez NUS W.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu w pierwszej kolejności należy podnieść niejasność wskazania w nim "art. 35 § 3" nie wiadomo jakiej ustawy. Na stronie 3 uzasadnienia autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem do "art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r poz. 775 ze zm.)", powtarzając na 10 stronie uzasadnienia autor cyt.: "nie ulega również wątpliwości fakt, iż NUS wielokrotnie złamał art 35 § 3 K.p.k.".
Prawdopodobnie zatem chodzi o art. 35 § 3 K.p.k, którego organ podatkowy nie mógł naruszyć, gdyż do jego postępowania w sprawach podatkowych od 1 stycznia 1998 r. nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a ustawy Ordynacja podatkowa.
Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 139 § 1 O.p. w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano, aby w okolicznościach tej sprawy doszło do jego naruszenia w skutek bezczynności.
Uzasadnienie tego zarzutu nie odnosi się bowiem do przedmiotu niniejszej sprawy jakim jest to, czy organ podatkowy pozostawał w bezczynności w postępowaniu podatkowym w przedmiocie podatku od towarów i usług za II-IV kwartał 2021 r.
W ramach motywów skargi kasacyjnej jej autor skupił niezwykle obszernie kwestiach związanych z jego współpracą z W. w W. – co pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
3.2. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). Ponadto, w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
3.3. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Tak więc dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: istnienie ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami prawa.
3.4. Niekwestionowaną okolicznością faktyczną w sprawie było, że w dniu 21 lipca 2023 r. NUS W. wszczął wobec skarżącego postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od II do IV kwartału 2021 r.
W toku prowadzonego postępowania podatkowego, jak wynika z akt administracyjnych, organ podatkowy wzywał skarżącego do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, przesłuchał skarżącego w dniu 11 października 2023 r., wydawał również postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (łącznie wydano dwa postanowienia w tym przedmiocie: 5 września 2023 r. – wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na 21 listopada 2023 r.; z 20 listopada 2023 r. – wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na 22 stycznia 2024 r.), wezwał kontrahenta skarżącego do przesłuchania w charakterze świadka.
W międzyczasie, tj. w dniu 13 września 2023 r. skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy podatkowej w terminie, a postanowieniem z 18 października 2023 r. DIAS w Warszawie uznał przedmiotowe ponaglenie za niezasadne.
W dniu wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji postępowanie podatkowe nie zostało zakończone.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowa była ocena Sądu pierwszej instancji, że w postępowaniu prowadzonym przez NUS W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 r., organ ten nie pozostawał bezczynny.
3.5. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność w postępowaniu podatkowym, ustala czy właściwy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie dokonał powyższych działań. Dopiero brak podejmowania stosownych działań, pomimo istniejącego obowiązku, przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, prowadzi do stwierdzenia bezczynności i uwzględnienia skargi. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ochrona strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, tj. wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań oraz doprowadzenie do załatwienia sprawy przez wydanie stosownego aktu bądź podjęcie odpowiedniej czynności. Innymi słowy rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi na bezczynność polega na ustaleniu, czy właściwy w sprawie organ nie podjął działania, do którego był zobowiązany.
3.6. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy i właściwie uzasadniony stwierdził, że organ w tej sprawie podejmując w ramach wszczętego postępowania stosowne czynności procesowe nie pozostawał w stanie bezczynności.
W skardze kasacyjnej nie podważono tego stanowiska Sądu, a Naczelny Sąd Administracyjny w pełni je podziela, stwierdzając, że chronologia czynności realizowanych w toku postępowania przez organ pozwala na ocenę, że w sprawie tej nie wystąpił stan bezczynności, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 139 § 1 O.p.
3.7. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną.
Artur Mudrecki Janusz Zubrzycki Arkadiusz Cudak
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA