I FSK 1579/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę A.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach w sprawie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, które według organów podatkowych, brały udział w procederze wykreowania sztucznego obrotu w celu oszustwa podatkowego. Kluczowym zarzutem skargi kasacyjnej było to, że WSA nie odniósł się do argumentacji skarżącego, iż jego ojciec, R.W., który wystawiał sporne faktury, działał bez jego wiedzy i zgody, lub z przekroczeniem udzielonych mu pełnomocnictw. Skarżący twierdził, że to ojciec powinien ponosić odpowiedzialność, a on sam jest ofiarą przestępstwa. NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i nie zawierało wystarczającego odniesienia do kluczowych okoliczności faktycznych i zarzutów skargi, naruszając tym samym art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco kwestii zakresu umocowania ojca skarżącego, jego faktycznego działania w imieniu skarżącego oraz ewentualnej odpowiedzialności skarżącego za brak należytej staranności w nadzorowaniu działań pełnomocnika, co jest istotne w kontekście orzecznictwa TSUE. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNależyta staranność podatnika w nadzorowaniu działań pełnomocnika przy wystawianiu faktur VAT, odpowiedzialność podatnika za działania pełnomocnika, wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego tezy dotyczące obowiązku należytej staranności i wymogów formalnych uzasadnienia są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma zastosowanie do podatnika, gdy faktury wystawił jego pełnomocnik (ojciec) działając bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu, a podatnik nie miał wiedzy o tych działaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji przyjął, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma zastosowanie, jeśli umocowany pełnomocnik działa w imieniu podatnika, niezależnie od jego wiedzy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco, czy pełnomocnictwo istniało i jaki był jego zakres, co jest kluczowe dla zastosowania przepisu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie odniósł się do kluczowych zarzutów skarżącego dotyczących zakresu umocowania ojca do wystawiania faktur i jego ewentualnej odpowiedzialności, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.
Czy sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku musi odnieść się do wszystkich istotnych zarzutów i okoliczności faktycznych podnoszonych przez stronę, aby umożliwić kontrolę instancyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, a także odnieść się do kluczowych kwestii spornych, aby umożliwić kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie WSA było lakoniczne i nie odniosło się do istoty sporu, co naruszyło art. 141 § 4 P.p.s.a. i uniemożliwiło kontrolę.
Przepisy (27)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 121
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. z powodu lakonicznego uzasadnienia, które nie odniosło się do kluczowych zarzutów skarżącego dotyczących zakresu umocowania ojca do wystawiania faktur. • Naruszenie przez WSA art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach i nie wzięcie pod uwagę całości podnoszonych twierdzeń i okoliczności, w tym braku świadomego udziału podatnika w procederze. • Naruszenie przez WSA art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie lub iluzoryczne przeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego dokumentów z akt sprawy karnej, które nie znalazły odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku jest bardzo lakoniczne mając na względzie treść i uzasadnienie zarzutów skargi do WSA. • W istocie Sąd pierwszej instancji do zasadniczego przedmiotu sporu w ogóle się nie odniósł. • Sądowi pierwszej instancji umknęło jednak, że zasadniczy spór w sprawie nie dotyczy jednak wykładni art. 108 ust. 1 u.p.t.u., ale tego czy ten przepis znajduje zastosowanie w sprawie wobec Skarżącego. • Taka wykładnia art. 108 ust. 1 u.p.t.u. jest prawidłowa. Sądowi pierwszej instancji umknęło jednak, że zasadniczy spór w sprawie nie dotyczy jednak wykładni art. 108 ust. 1 u.p.t.u., ale tego czy ten przepis znajduje zastosowanie w sprawie wobec Skarżącego.
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sędzia
Ryszard Pęk
przewodniczący
Włodzimierz Gurba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należyta staranność podatnika w nadzorowaniu działań pełnomocnika przy wystawianiu faktur VAT, odpowiedzialność podatnika za działania pełnomocnika, wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego tezy dotyczące obowiązku należytej staranności i wymogów formalnych uzasadnienia są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy oszustwa podatkowego i odpowiedzialności podatnika za działania osoby trzeciej (ojca), co jest często spotykanym problemem w praktyce. Nacisk na należytej staranności i analizę zakresu pełnomocnictwa czyni ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy możesz odpowiadać za faktury wystawione przez Twojego ojca? NSA analizuje zakres pełnomocnictwa i należytej staranności.”
Dane finansowe
WPS: 523 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.