I FSK 1499/24Zaliczenie wpłaty VAT zaległości podatkowe 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.Ż. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2020 r. Podatnik dokonał wpłaty w kwocie 2.074,00 zł w dniu 25 kwietnia 2022 r. Organy podatkowe zaliczyły tę wpłatę na poczet zaległości z 2020 r., mimo że podatnik wskazał inny okres. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że w przypadku istnienia zaległości podatkowych, wpłaty zalicza się na poczet najstarszych zaległości zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 59, 55, 62 o.p.) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 121, 122, 125 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo odniósł się do zarzutów. Podkreślono, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i potwierdza czynność materialno-techniczną, która następuje z mocy prawa. Sąd wyjaśnił, że art. 62 § 1 o.p. w przypadku istnienia zaległości podatkowych ogranicza swobodę podatnika w dysponowaniu wpłatą, nakazując zaliczenie na najstarsze zaległości. Stwierdzono, że zobowiązania za listopad i grudzień 2020 r. nie wygasły, a wpłata z 2022 r. została prawidłowo zaliczona na poczet tych zaległości, a nie na bieżące zobowiązanie za marzec 2022 r. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym opóźnienia w doręczeniu postanowienia, uznano za nieistotne dla wyniku sprawy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 59 i 55 o.p. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA. Ostatecznie, skarga kasacyjna została oddalona, a koszty postępowania zasądzono od skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych, zwłaszcza gdy podatnik wskazuje inny okres rozliczeniowy niż ten, na który przypada najstarsza zaległość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika z zaległościami podatkowymi i wpłatą dokonaną w późniejszym terminie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez zaległości lub gdy wpłaty są dokonywane na bieżąco i pokrywają bieżące zobowiązania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wpłata dokonana przez podatnika na poczet podatku VAT może zostać zaliczona na zaległości podatkowe z wcześniejszych okresów, wbrew wskazaniu podatnika co do okresu rozliczeniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku gdy na podatniku ciążą zaległości podatkowe, wpłata dokonana przez podatnika jest zaliczana na poczet najstarszych zaległości podatkowych, zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres rozliczeniowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku istnienia zaległości podatkowych ogranicza swobodę podatnika w dysponowaniu wpłatą, nakazując zaliczenie na najstarsze zaległości. Wpłata z 2022 r. została prawidłowo zaliczona na zaległości z 2020 r., a nie na bieżące zobowiązanie.
Czy naruszenie zasad postępowania, takie jak opóźnienie w doręczeniu postanowienia organu, może skutkować uchyleniem orzeczenia, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzone uchybienia proceduralne, takie jak opóźnienie w doręczeniu postanowienia, nie podważają prawidłowości samego rozliczenia wpłat i nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli postanowienie ma charakter deklaratoryjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i jedynie odzwierciedla czynność materialno-techniczną, która następuje z mocy prawa. Opóźnienie w doręczeniu nie wpływa na prawidłowość zaliczenia.
Czy zobowiązanie podatkowe wygasa z chwilą zapłaty, nawet jeśli organ podatkowy dokonał zaliczenia tej wpłaty na poczet innych, wcześniejszych zaległości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązania podatkowe za wskazane okresy nie wygasły wskutek wpłaty, jeśli organ podatkowy prawidłowo zaliczył tę wpłatę na poczet wcześniejszych zaległości zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że teza skarżącego o wygaśnięciu zobowiązań nie znajduje oparcia w stanie faktycznym, gdyż wpłaty nie doprowadziły do wygaśnięcia tych konkretnych zobowiązań, ponieważ zostały rozliczone na poczet zaległości o wcześniejszych terminach płatności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
o.p. art. 62 § § 1
Ordynacja podatkowa
W przypadku gdy na podatniku ciążą zaległości podatkowe, wpłata dokonywana przez podatnika jest zaliczana na poczet najstarszych zaległości podatkowych, zgodnie z przepisami, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres rozliczeniowy.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 62 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Pomocnicze
o.p. art. 62 § § 4
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia, na wniosek podatnika.
o.p. art. 59 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 55
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53 § § 1-2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53a
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 121
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 122
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku istnienia zaległości podatkowych, wpłata dokonana przez podatnika jest zaliczana na poczet najstarszych zaległości podatkowych, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres rozliczeniowy. • Postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i jedynie odzwierciedla czynność materialno-techniczną, która następuje z mocy prawa. • Opóźnienie w doręczeniu postanowienia organu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 o.p. poprzez ich niezastosowanie, gdyż zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek zapłaty. • Zarzut naruszenia art. 55 w zw. z 53 § 1-2 i art. 53a o.p., poprzez zastosowanie art. 55 o.p. w sytuacji, gdy warunkiem naliczania odsetek jest powstanie zaległości podatkowej. • Zarzut naruszenia art. 62 § 1 - § 5 o.p., poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie, wskazując na brak podstaw do wydania postanowienia o zaliczeniu wpłat. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 121, 122, 125 o.p.) poprzez wydanie postanowienia w sposób niewłaściwy, z opóźnieniem, brak podjęcia działań wyjaśniających. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegający na sporządzeniu przez Sąd nieprawidłowego uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych ma charakter wyłącznie deklaratoryjny • czynność ta polega na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych według zasad określonych w Ordynacji podatkowej • Akt ten nie kształtuje więc nowej sytuacji prawnej, a jedynie potwierdza czynność materialno-techniczną, która następuje z mocy samego prawa (ex lege) z dniem dokonania wpłaty • nie podważa ona prawidłowości samego rozliczenia wpłat
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych, zwłaszcza gdy podatnik wskazuje inny okres rozliczeniowy niż ten, na który przypada najstarsza zaległość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika z zaległościami podatkowymi i wpłatą dokonaną w późniejszym terminie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez zaległości lub gdy wpłaty są dokonywane na bieżąco i pokrywają bieżące zobowiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę Ordynacji podatkowej dotyczącą zaliczania wpłat, która może być nieintuicyjna dla podatników. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy interpretują przepisy w celu zapewnienia prawidłowego rozliczenia zobowiązań podatkowych.
“Czy Twoja wpłata VAT trafi tam, gdzie chcesz? NSA wyjaśnia zasady zaliczania wpłat na zaległości.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.