Orzeczenie · 2018-06-13

I FSK 1431/16Zaległość podatkowa kaucja gwarancyjna VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-06-13
NSAPodatkoweWysokansa
VATkaucja gwarancyjnazaległość podatkowapodatek akcyzowywznowienie postępowaniaprawo materialneinterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.O. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. Postanowieniem tym uchylono wcześniejsze postanowienie o przyjęciu kaucji gwarancyjnej VAT, argumentując istnieniem zaległości w podatku akcyzowym. Skarżąca zarzucała błędną wykładnię art. 105b ust. 1 ustawy o VAT, wskazując, że przepis ten dotyczy wyłącznie zaległości w podatku VAT, a nie innych podatków. NSA przychylił się do tego stanowiska, uznając, że w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. zaległość podatkowa w rozumieniu art. 105b ust. 1 i 9 ustawy o VAT obejmowała jedynie zaległości w podatku VAT związane z dostawami towarów z załącznika nr 13, a nie inne podatki. Sąd podkreślił, że późniejsza zmiana przepisu od 1 lipca 2015 r. wyraźnie rozszerzyła zakres zaległości, co potwierdza, że wcześniejsza interpretacja była prawidłowa. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów podatkowych, uznając, że istnienie zaległości w podatku akcyzowym nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 105b ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zakresie pojęcia zaległości podatkowej przy kaucji gwarancyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2015 r. Późniejsza zmiana przepisu rozszerzyła zakres zaległości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaległość podatkowa w rozumieniu art. 105b ust. 1 i 9 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r.) obejmuje również zaległości w innych podatkach niż VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaległość podatkowa w rozumieniu art. 105b ust. 1 i 9 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r.) obejmowała tylko zaległości w podatku VAT związane z dostawami towarów z załącznika nr 13.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT dotyczące kaucji gwarancyjnej, w tym jej cel i przeznaczenie, wskazują na zabezpieczenie zapłaty podatku VAT. Brak jest podstaw do rozszerzania tego pojęcia na inne podatki, zwłaszcza że późniejsza nowelizacja przepisu wyraźnie to uregulowała.

Czy istnienie zaległości w podatku akcyzowym stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyjęcia kaucji gwarancyjnej VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ zaległość w podatku akcyzowym nie była zaległością w rozumieniu art. 105b ust. 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Skoro zaległość w podatku akcyzowym nie była zaległością podatkową w rozumieniu art. 105b ust. 1 ustawy o VAT, to nie mogła stanowić istotnej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania w sprawie przyjęcia kaucji gwarancyjnej.

Czy organ podatkowy, który wydał postanowienie w trybie zwykłym, był właściwy do wznowienia postępowania, jeśli przyczyną wznowienia było działanie tego organu?

Odpowiedź sądu

Nie, w takim przypadku o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 244 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działanie organu wydającego postanowienie w ostatniej instancji, o wznowieniu rozstrzyga organ wyższego stopnia. W tej sprawie jednak przyczyną wznowienia nie było działanie organu, lecz ujawnienie nowej okoliczności, co uzasadniało właściwość organu, który wydał postanowienie w trybie zwykłym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie uchylenia postanowienia o przyjęciu kaucji gwarancyjnej, a także postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie wznowienia postępowania.

Przepisy (24)

Główne

u.p.t.u. art. 105b § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

W stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. zaległość podatkowa w rozumieniu tego przepisu obejmowała tylko zaległości w podatku VAT związane z dostawami towarów z załącznika nr 13.

u.p.t.u. art. 105b § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku powstania po wniesieniu kaucji gwarancyjnej zaległości podatkowej, kaucję przeznacza się na pokrycie tej zaległości, z wyłączeniem zaległości, których zapłatę odroczono lub rozłożono na raty.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 5 - ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w dniu wydania postanowienia.

O.p. art. 244 § 1

Ordynacja podatkowa

Organem właściwym w sprawie wydania postanowienia o wznowieniu, przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy jest organ, który wydał w sprawie postanowienie w ostatniej instancji.

O.p. art. 244 § 2

Ordynacja podatkowa

Jeżeli przyczyną wznowienia jest działanie organu wydającego w sprawie postanowienie w ostatniej instancji, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 105b § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Po zmianie od 1 lipca 2015 r. przepis ten wyraźnie stanowi, że podmiot nie może posiadać zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.

u.p.t.u. art. 105b § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wysokość kaucji gwarancyjnej jest kalkulowana w stosunku do kwoty podatku należnego od przewidywanej wartości sprzedaży towarów z załącznika nr 13.

u.p.t.u. art. 105b § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kaucja nie może być zwrócona, jeśli w zakresie rozliczenia, którego dotyczy, wszczęto postępowanie podatkowe, kontrolne lub kontrolę podatkową.

u.p.t.u. art. 105b § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kaucja gwarancyjna stanowi zabezpieczenie zapłaty podatku w związku z dokonywaniem dostaw towarów z załącznika nr 13.

u.p.t.u. art. 105b § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kaucja gwarancyjna jest przeznaczana na pokrycie zaległości podatkowej powstałej po jej wniesieniu.

O.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 237

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 234 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 234 § 2

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 105b ust. 1 ustawy o VAT przez organy i sąd niższej instancji – uznanie, że zaległość w podatku akcyzowym stanowiła podstawę do uchylenia postanowienia o przyjęciu kaucji gwarancyjnej VAT. • Niewłaściwe zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – uznanie, że istnienie zaległości w podatku akcyzowym było istotną okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów o właściwości przy wznowieniu postępowania (art. 244 § 1 i 2 O.p.) – NSA uznał, że Naczelnik US był właściwy do wznowienia postępowania, gdyż przyczyną nie było działanie organu, lecz ujawnienie nowej okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

zaległością podatkową w rozumieniu art. 105b ust. 1 w związku z ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (...) były tylko takie zaległości, które wynikały z braku zapłaty podatku w związku z dokonaniem dostaw towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do tej ustawy, a więc zaległości w podatku VAT; nie mogły nimi być zaległości podatkowe wykraczające poza normatywnie określone przeznaczenie kaucji, czyli w innych podatkach stanowiących dochód budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (gminy).

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący-sprawozdawca

Izabela Najda - Ossowska

członek

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 105b ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zakresie pojęcia zaległości podatkowej przy kaucji gwarancyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2015 r. Późniejsza zmiana przepisu rozszerzyła zakres zaległości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów podatkowych dotyczących kaucji gwarancyjnej VAT i jej związku z innymi zaległościami podatkowymi. Wyjaśnia istotne różnice między stanem prawnym przed i po nowelizacji.

“Czy zaległość w akcyzie może zniweczyć kaucję VAT? NSA wyjaśnia kluczową różnicę w interpretacji przepisów.”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst