I FSK 1313/23

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-10
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATdodatkowe zobowiązanie podatkowepostępowanie upadłościowezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniasyndyk masy upadłościsądy administracyjne

Podsumowanie

NSA zawiesił i podjął postępowanie kasacyjne w związku z ogłoszeniem upadłości spółki, umożliwiając syndykowi wstąpienie do sprawy.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej spółki od wyroku WSA w Warszawie w przedmiocie podatku VAT. W trakcie postępowania przed NSA ogłoszono upadłość spółki. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Prawa upadłościowego, zawiesił postępowanie, aby umożliwić syndykowi masy upadłości wstąpienie do sprawy. Następnie, z uwagi na wyznaczenie syndyka, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie z jego udziałem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r. oddalił skargę spółki I. sp. z o.o. na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie dotyczącą ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W trakcie postępowania przed NSA ustalono, że postanowieniem z dnia 23 września 2025 r. ogłoszono upadłość spółki. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Sąd podkreślił, że po ogłoszeniu upadłości postępowania dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zawieszenie postępowania ma na celu umożliwienie syndykowi wstąpienia do sprawy i zajęcia stanowiska procesowego. Mając na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości wyznaczono syndyka, sąd uznał za uzasadnione podjęcie zawieszonego postępowania z jego udziałem, zgodnie z art. 128 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193) oraz Prawa upadłościowego (art. 144 ust. 1) nakazują zawieszenie postępowania w sytuacji ogłoszenia upadłości strony, gdy sprawa dotyczy masy upadłości. Celem jest umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 124 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

PPSA art. 128 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

Prawo upadłościowe art. 144 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości - postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Pomocnicze

PPSA art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości w trakcie postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne konsekwencje ogłoszenia upadłości dla toczących się postępowań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Upadłość spółki wstrzymuje postępowanie sądowe – jak syndyk przejmuje stery?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 1313/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2617/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-05
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie oraz podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 124 § 1 pkt 4, art. 128 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu (obecnie Syndyka masy upadłości I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Poznaniu) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2617/22 w sprawie ze skargi I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno – Skarbowego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. nr 448000-COP.4103.34.2022.7.EG w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2021 r. postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne, 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Poznaniu.
Uzasadnienie
1.Wyrokiem z 5 kwietnia 2023 r., sygn. III SA/Wa 2617/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu (dalej skarżąca spółka) na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno- Skarbowego w Warszawie z 13 września 2022 r. w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2021 r.
2. Od powyższego wyroku skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną.
3. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustalono, że postanowieniem z 23 września 2025 r., sygn. akt PO1P/GUp/42/2025 Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy ogłoszono upadłość skarżącej spółki.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 202\6 r. poz. 143, ze zm.; dalej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w związku z art. 193 tej ustawy, sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Powyższe znajduje potwierdzenie także w art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.; dalej "Prawo upadłościowe"), który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości - postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju
w tym stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.
4.2. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne.
Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącej spółki wyznaczony został syndyk masy upadłości uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.
4.4. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 i art. 128 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z 144 Prawo upadłościowe orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę