Orzeczenie · 2026-03-03

I FSK 1125/23Zwrot odsetek VAT wnt skarga kasacyjną oddalona

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAPodatkoweWysokansa
VATwewnątrzwspólnotowe nabyciaodsetkinadpłatazwrot podatkuprawo UETSUEOrdynacja podatkowapakiet paliwowyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzję organu umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT. Spółka U. S.A. domagała się zwrotu odsetek od kwot VAT zapłaconych w okresie od sierpnia 2016 r. do października 2021 r. w związku z wewnątrzwspólnotowymi nabyciami towarów, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-855/19. Spółka argumentowała, że obowiązek zapłaty VAT na podstawie art. 103 ust. 5a ustawy o VAT był sprzeczny z prawem UE, ponieważ nakładał obowiązek zapłaty podatku przed jego wymagalnością. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że spółka nie wykazała istnienia nadpłaty ani nie złożyła korekty deklaracji, co uniemożliwia żądanie zwrotu odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyrok TSUE w sprawie C-855/19 ma wiążący charakter i potwierdza, że art. 103 ust. 5a ustawy o VAT jest niezgodny z prawem UE. W związku z tym, zapłata podatku przez spółkę była nienależna. NSA uznał, że wniosek o zwrot odsetek, oparty na art. 74 Ordynacji podatkowej, jest wystarczający do dochodzenia rekompensaty, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty czy korekty deklaracji. Sąd wskazał na lukę prawną w art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, która uniemożliwiała literalne zastosowanie przepisu w sytuacji, gdy nadpłata wynikała z orzeczenia TSUE, a podatnik nie domagał się zwrotu samej nadpłaty. NSA podkreślił, że oprocentowanie nadpłaty pełni funkcję kompensacyjną i sankcyjną, a państwo nie powinno czerpać korzyści z nienależnych wpłat podatku wynikających z wadliwych przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawa podatnika do odsetek od nienależnie zapłaconego VAT w świetle orzecznictwa TSUE i luki prawnej w Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT i wyrokiem TSUE C-855/19. Interpretacja art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik może domagać się zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT, jeśli nie złożył wniosku o zwrot nadpłaty ani korekty deklaracji, a nadpłata wynika z orzeczenia TSUE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik może domagać się zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji, jeśli nadpłata wynika z orzeczenia TSUE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyrok TSUE w sprawie C-855/19, kwestionujący zgodność art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE, tworzy podstawę do żądania zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku. Art. 74 Ordynacji podatkowej umożliwia określenie wysokości nadpłaty przez podatnika we wniosku o jej zwrot, a wniosek o zwrot odsetek jest traktowany analogicznie do wniosku o zwrot nadpłaty, co pozwala na dochodzenie rekompensaty za nienależne wpłaty.

Czy art. 103 ust. 5a ustawy o VAT, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością, jest zgodny z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 103 ust. 5a ustawy o VAT jest niezgodny z prawem UE, ponieważ narusza przepisy Dyrektywy 2006/112/WE, które stanowią, że VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów staje się wymagalny z chwilą wystawienia faktury lub z upływem określonego terminu.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-855/19 orzekł, że przepisy Dyrektywy 2006/112/WE stoją na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który ustanawia obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw, zanim podatek ten stanie się wymagalny w rozumieniu art. 69 tej dyrektywy. Polski przepis art. 103 ust. 5a ustawy o VAT narusza tę zasadę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu.

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 103 § 5a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością, został uznany za niezgodny z prawem UE (Dyrektywa 2006/112/WE).

o.p. art. 74 § 3

Ordynacja podatkowa

Reguluje sposób określenia wysokości nadpłaty przez podatnika we wniosku o jej zwrot, gdy nadpłata wynika z orzeczenia TSUE, a podatnik nie był zobowiązany do składania deklaracji.

o.p. art. 78 § 5

Ordynacja podatkowa

Określa zasady oprocentowania nadpłaty, w tym w przypadkach wynikających z orzeczeń TSUE. Sąd wskazał na lukę prawną w tym przepisie.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 103 § 5aa

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 20 § 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa zasady powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, zgodnie z prawem UE.

o.p. art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

Definiuje nadpłatę podatku, w tym nienależnie zapłacony podatek.

o.p. art. 73 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa moment powstania nadpłaty.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zapłaty VAT na podstawie art. 103 ust. 5a ustawy o VAT był sprzeczny z prawem UE, co potwierdził TSUE w sprawie C-855/19. • Podatnik ma prawo do żądania zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, nawet bez wniosku o zwrot nadpłaty i korekty deklaracji. • Wniosek o zwrot odsetek jest wystarczający do dochodzenia rekompensaty za nienależne wpłaty, gdy nadpłata wynika z orzeczenia TSUE.

Odrzucone argumenty

Spółka nie wykazała istnienia nadpłaty ani nie złożyła korekty deklaracji, co uniemożliwia żądanie zwrotu odsetek. • Brak formalnego wniosku o zwrot nadpłaty i korekty deklaracji czyni żądanie zwrotu odsetek przedwczesnym i niedopuszczalnym.

Godne uwagi sformułowania

Istota sprawy sprowadzała się do oceny legalności domagania się wypłaty oprocentowania nadpłaty (bez dochodzenia stwierdzenia i zwrotu samej nadpłaty) w sytuacji, gdy nadpłata była konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. • W przepisach ogólnego prawa podatkowego ustawodawca nie zdefiniował pojęcia nadpłaty podatku. • W takiej sytuacji, jeżeli podatnik nie był obowiązany do składania deklaracji wysokość nadpłaty określa sam podatnik we wniosku o jej zwrot. • Oprocentowanie nadpłaty jest swoistym korelatem odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. • Nie sposób znaleźć uzasadnienie dla rozwiązania prawnego sprawiającego, że w określonej sytuacji (...) państwo uzyskuje korzyść ekonomiczną z tytułu przedwczesnej, czyli nienależnej zapłaty podatku.

Skład orzekający

Maja Chodacka

sprawozdawca

Marek Olejnik

członek

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatnika do odsetek od nienależnie zapłaconego VAT w świetle orzecznictwa TSUE i luki prawnej w Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT i wyrokiem TSUE C-855/19. Interpretacja art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego orzeczenia TSUE, które miało wpływ na polskie prawo podatkowe, oraz pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście prawa UE i luk prawnych.

“Nienależny VAT i odsetki: NSA potwierdza prawo podatnika do rekompensaty mimo luk w prawie.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst