I FNP 4/24Stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku VAT 11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka S. sp. z o.o. sp. k. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2023 r. (sygn. akt I FSK 2073/18), który oddalił jej skargę kasacyjną. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Dyrektywy VAT, w tym art. 138 ust. 1, 167, 168 lit. a, 178 lit. a i 273, twierdząc, że błędnie pozbawiono ją prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz zakwestionowano zastosowanie stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), mimo że działała w dobrej wierze i nie wiedziała o nieuczciwym zachowaniu dostawcy. Spółka wniosła również o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że nie ma podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa UE. Sąd podkreślił, że prawo europejskie nie stoi na przeszkodzie odmowie prawa do odliczenia VAT, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie podatkowym, a ustalenie dobrej wiary lub jej braku należy do sfery faktów, a nie wykładni prawa. NSA nie znalazł również podstaw do skierowania pytań do TSUE, wskazując na utrwaloną linię orzeczniczą w tej kwestii. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów P.p.s.a. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że ustalenie dobrej wiary podatnika w kontekście VAT jest kwestią faktyczną, a nie prawną, i nie może być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli sądy krajowe prawidłowo oceniły stan faktyczny.
Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA i interpretacji przepisów dotyczących VAT w kontekście oszustw.
Zagadnienia prawne (4)
Czy prawo UE pozwala na pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy nabył towary/usługi w dobrej wierze, a transakcja była opodatkowana, ale dostawca dopuścił się oszustwa, o czym nabywca nie wiedział?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo UE nie sprzeciwia się odmowie prawa do odliczenia w sytuacji, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie podatkowym.
Uzasadnienie
Ustalenie, czy podatnik działał w dobrej wierze lub czy wiedział o oszustwie, jest kwestią faktyczną, a nie prawną, i należy do kompetencji sądów krajowych.
Czy prawo UE pozwala na zakwestionowanie stawki 0% dla WDT, gdy prawo do odliczenia zostało zakwestionowane z powodu niedochowania należytej staranności przez podatnika działającego w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo UE nie stoi na przeszkodzie zakwestionowaniu stawki 0% dla WDT w sytuacji, gdy podatnik nie dochował należytej staranności i mógł wiedzieć o oszustwie.
Uzasadnienie
Podobnie jak w przypadku prawa do odliczenia, ocena dobrej wiary i należytej staranności jest ustaleniem faktycznym.
Czy prawo UE wymaga od podatnika każdorazowej weryfikacji kontrahenta, nawet bez przesłanek wskazujących na jego nierzetelność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo UE wymaga od podatnika podjęcia wszystkich racjonalnie oczekiwanych działań, aby upewnić się, że transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym.
Uzasadnienie
Podatnik musi wykazać należytą staranność w celu zapobiegania oszustwom podatkowym.
Czy Naczelny Sąd Administracyjny rażąco naruszył normy prawa Unii Europejskiej, oddalając skargę kasacyjną w sprawie VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, NSA nie naruszył rażąco norm prawa UE.
Uzasadnienie
Sąd prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa UE, uwzględniając utrwalone orzecznictwo TSUE dotyczące dobrej wiary i obowiązku należytej staranności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 285a § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność wynika z rażącego naruszenia norm prawa UE.
P.p.s.a. art. 285k § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w razie braku podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z prawem.
P.p.s.a. art. 285d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda. Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 138 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Możliwość zakwestionowania stawki 0% dla WDT w sytuacji, gdy podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji dostawcy.
Dyrektywa VAT art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Dyrektywa VAT art. 168
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Dyrektywa VAT art. 178
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Dyrektywa VAT art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Obowiązek podejmowania działań w celu zapobiegania oszustwom podatkowym.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 1, 3 i 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 ust. 1, 167, 168 lit. a, 178 lit. a i 273 Dyrektywy VAT przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia VAT i zakwestionowania stawki 0% dla WDT, mimo działania w dobrej wierze. • Konieczność skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE.
Godne uwagi sformułowania
Prawo europejskie nie sprzeciwia się odmowie prawa do odliczenia w sytuacji, gdy na podstawie obiektywnych przesłanek organy podatkowe wykażą, że wystawca faktury dopuścił się przestępstwa lub innych nieprawidłowości, o czym odbiorca faktury wiedział lub powinien był wiedzieć. • Ustalenie czy podatnik zachował należytą staranność nie mieści się w zakresie zagadnienia zgodności lub niezgodności z prawem w rozumieniu art. 285d P.p.s.a., jako że należy do ustaleń z zakresu stanu faktycznego. • Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Marek Kołaczek
członek
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ustalenie dobrej wiary podatnika w kontekście VAT jest kwestią faktyczną, a nie prawną, i nie może być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli sądy krajowe prawidłowo oceniły stan faktyczny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA i interpretacji przepisów dotyczących VAT w kontekście oszustw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dobrej wiary i należytej staranności w VAT, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje ograniczenia procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
“Czy dobra wiara w VAT zawsze chroni przed utratą prawa do odliczenia? NSA wyjaśnia granice skargi o niezgodność z prawem.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.