Orzeczenie · 2016-08-11

I CZ 47/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-08-11
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
zdolność sądowaurząd gminygminaodrzucenie pozwuzażalenieSąd Najwyższyśrodek zaskarżeniaskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki M. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r., które oddaliło jej zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 września 2015 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew powódki przeciwko Urzędowi Gminy S., uznając, że Urząd ten nie posiada zdolności sądowej, ponieważ jest jedynie organem pomocniczym gminy, a zdolność prawną i sądową posiada gmina. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że powódka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i że nie zachodzi tożsamość podmiotowa między gminą a jej urzędem. W zażaleniu do Sądu Najwyższego powódka zarzuciła naruszenie art. 70 k.p.c., argumentując, że sąd powinien był zobowiązać ją do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej. Sąd Najwyższy zważył, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na ściśle określone postanowienia sądu drugiej instancji, wymienione w art. 394^1 § 1 i 2 k.p.c. Postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie jest objęte tym przepisem i powinno być zaskarżone skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy stwierdził, że powódka dokonała błędnego wyboru środka zaskarżenia, co skutkowało niedopuszczalnością zażalenia. W związku z tym, na podstawie art. 394^1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398^21 k.p.c. i art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej organu pomocniczego gminy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyborem środka zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, a jedynie skargą kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 394^1 § 1 i 2 k.p.c. precyzyjnie określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie znajduje się w tym katalogu i powinno być zaskarżone skargą kasacyjną.

Czy Urząd Gminy posiada zdolność sądową?

Odpowiedź sądu

Nie, Urząd Gminy nie posiada zdolności sądowej, ponieważ jest jedynie organem pomocniczym gminy, a zdolność sądową posiada gmina.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny zgodnie uznały, że Urząd Gminy nie jest podmiotem posiadającym zdolność sądową, a jedynie gmina jako jednostka samorządu terytorialnego posiada taką zdolność.

Czy błędny wybór środka zaskarżenia (zażalenie zamiast skargi kasacyjnej) może być naprawiony w trybie art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędny wybór środka zaskarżenia nie stanowi mylnego oznaczenia pisma procesowego w rozumieniu art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. i skutkuje niedopuszczalnością czynności procesowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że wadliwy dobór środka zaskarżenia jest fundamentalnym błędem procesowym, który nie może być konwalidowany w trybie uzupełniania braków formalnych pisma.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Urząd Gminy S.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowódka
Urząd Gminy S.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie pozwu, gdy pozew nie może być poprawiony lub uzupełniony w żadnym wypadku.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia sądu drugiej instancji podlegające zaskarżeniu zażaleniem.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestie związane ze skargą kasacyjną, w tym jej niedopuszczalność.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia pisma.

Pomocnicze

k.p.c. art. 70 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sytuacji, gdy strona nie ma zdolności sądowej lub procesowej, albo gdy brak jest przedstawiciela ustawowego lub organu powołanego do reprezentowania tej osoby.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątek od zasady zaskarżalności zażaleniem, wskazujący na możliwość zaskarżenia skargą kasacyjną.

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, które podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną.

k.p.c. art. 130 § § 1 zd. drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, a jedynie skargą kasacyjną. • Błędny wybór środka zaskarżenia (zażalenie zamiast skargi kasacyjnej) jest niedopuszczalną czynnością procesową i nie może być naprawiony w trybie art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.

Odrzucone argumenty

Sąd powinien był zobowiązać powódkę do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej, ponieważ po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ten sam podmiot. • Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na odrzucenie pozwu jest dopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

brak zdolności sądowej • organ pomocniczy gminy • nie zachodzi podmiotowa tożsamość pomiędzy gminą a jej urzędem • Sąd ma obowiązek badania zdolności sądowej stron w każdym stanie sprawy • błędny wybór środka zaskarżenia • niedopuszczalna czynność procesowa

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej organu pomocniczego gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyborem środka zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego i kwestię zdolności sądowej jednostek organizacyjnych.

Zażalenie czy skarga kasacyjna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę w postępowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst