I CZ 105/08

Sąd Najwyższy2008-12-04
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneŚrednianajwyższy
egzekucja z nieruchomościskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjnesąd najwyższykpcnowelizacja przepisówzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużnika, potwierdzając, że skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu II instancji w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacji przepisów.

Dłużnik M. K. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną, wskazując na zmianę przepisów k.p.c. po nowelizacji z 2004 r., która wyeliminowała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od postanowień sądu II instancji w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami po nowelizacji z 2004 r. i 2005 r., skarga kasacyjna od tego typu postanowień nie przysługuje, nawet jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie nowych przepisów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie dłużnika M. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 2 lipca 2004 r., art. 775¹ k.p.c. w obecnym brzmieniu nie przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Dłużnik zarzucił naruszenie art. 775¹ k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Sąd Najwyższy, analizując przepisy przejściowe, wskazał, że choć ustawa nowelizująca z 2 lipca 2004 r. nakazywała kontynuowanie postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie według przepisów dotychczasowych, to kolejna ustawa z 22 grudnia 2004 r. istotnie zmieniła stan prawny. Zgodnie z nowymi przepisami, skarga kasacyjna nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte wcześniej. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, a zażalenie dłużnika jako bezzasadne oddalił.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego po rozpoznaniu zażalenia w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z przepisami obowiązującymi po nowelizacji z 2004 r. i 2005 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć pierwotnie art. 775¹ k.p.c. przewidywał wyjątki od braku kasacji, nowelizacje z 2004 r. i 2005 r. zmieniły tę regulację. Pomimo przepisów przejściowych nakazujących stosowanie dotychczasowych przepisów do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, późniejsza ustawa z 22 grudnia 2004 r. wprowadziła zasadę bezpośredniego działania nowych przepisów, eliminując możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od postanowień wydanych po 5 lutego 2005 r., nawet w sprawach wszczętych wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

wierzyciel (domyślnie, jako że zażalenie dłużnika oddalone)

Strony

NazwaTypRola
Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W.spółkawierzyciel
M. K.osoba_fizycznadłużnik
D. P.osoba_fizycznalicytant

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 767⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zgodnie z brzmieniem po nowelizacji, na postanowienie sądu II instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia kasacja nie przysługiwała. Po kolejnej zmianie, środek ten zastąpiono skargą kasacyjną, ale zasada braku dopuszczalności na postanowienia sądu II instancji w postępowaniu egzekucyjnym pozostała.

Pomocnicze

k.p.c. art. 775¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji przewidywał możliwość kasacji od postanowień sądu II instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości oraz planu podziału.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 7

Nakazywał kontynuowanie postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy według przepisów dotychczasowych, w tym w zakresie dopuszczalności kasacji.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Wprowadził zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, stanowiąc, że sprawy wszczęte przed dniem jej wejścia w życie toczą się od tego dnia według jej przepisów, ograniczając stosowanie przepisów dotychczasowych.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu II instancji w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacji k.p.c. z 2004/2005 r.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna powinna być dopuszczalna na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją, zgodnie z art. 7 ustawy nowelizującej z 2 lipca 2004 r.

Godne uwagi sformułowania

do czasu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. [...] art. 775¹ k.p.c. przewidywał kasację od postanowienia sądu II instancji wydanego w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości obecnie obowiązująca treść tego przepisu nie przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowień sądu II instancji wydanych w postępowaniu egzekucyjnym art. 7 ustawy nowelizującej z dnia 2 lipca 2004 r. nakazał jednak kontynuować postępowania egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy [...] według przepisów dotychczasowych, także jeśli chodzi o dopuszczalność kasacji zasadniczo odmiennie określony został sposób wplecenia nowej regulacji w tok postępowań zainicjowanych wcześniej. Dlatego też od wydanych po dniu 5 lutego 2005 r. postanowień, które dotychczas strony mogły zaskarżyć kasacją na podstawie art. 775¹ k.p.c., ten środek zaskarżenia już nie przysługiwał, mimo że postępowania egzekucyjne, w toku których zapadły, zostały wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacjach k.p.c. z lat 2004-2005."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego po nowelizacjach k.p.c. z lat 2004-2005 i konkretnego rodzaju postanowień w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z przepisami przejściowymi i dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna w egzekucji z nieruchomości przestaje obowiązywać? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

WPS: 360 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 105/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 grudnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku wierzyciela Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w 
W. 
przeciwko dłużnikowi M. K. 
przy udziale licytanta D. P. 
o egzekucję z nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2008 r., 
zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 lipca 2008 r., 
sygn. akt IV Cz (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 16 lipca 2008 r. odrzucił jako 
niedopuszczalną skargę kasacyjną dłużnika M. K. na postanowienie z 18 marca 2008 r., 
oddalające zażalenie tego dłużnika od postanowienia o przysądzeniu na rzecz D. P. 
własności nieruchomości położonej w W. za cenę 360.000 zł. Sąd ten wskazał, że do 
czasu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o 
zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 
Nr 172, poz. 1804), art. 7751 k.p.c. przewidywał kasację od postanowienia sądu II 
instancji wydanego w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości 
nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy 

 
 
2 
uzyskanej z egzekucji, jednakże obecnie obowiązująca treść tego przepisu nie 
przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowień sądu II instancji 
wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. 
Skarżący w zażaleniu na to postanowienie zarzucił naruszenie art. 7751 k.p.c. w 
brzmieniu sprzed dnia 5 lutego 2005 r. w zw. z art. 7 ustawy nowelizującej Kodeks 
postępowania cywilnego z 2 lipca 2004 r. 
W 
konkluzji 
dłużnik 
wniósł 
o 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia 
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz pozostawienie temu Sądowi 
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W postępowaniu egzekucyjnym do dnia 4 lutego 2005 r. zagadnienie 
dopuszczalności kasacji regulował art. 7751 k.p.c. Przewidywał on, jako zasadę (§ 1), że 
na postanowienie sądu II instancji, wydane po rozpoznaniu zażalenia, kasacja nie 
przysługuje. Wyjątki od tej zasady ujęte były w § 2 i dotyczyły postanowień sądu II 
instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w 
drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z 
egzekucji. W dniu 5 lutego 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o 
zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która 
materię dotychczas regulowaną w art. 7751 k.p.c. przeniosła do art. 7674 § 2 k.p.c. i 
ukształtowała jednolicie. Zgodnie z brzmieniem art. 7674 § 2 k.p.c. na postanowienie 
sądu II instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia kasacja nie przysługiwała. Jak 
słusznie zauważa skarżący, art. 7 ustawy nowelizującej z dnia 2 lipca 2004 r. nakazał 
jednak kontynuować postępowania egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie 
tej ustawy (do takich należy postępowanie w niniejszej sprawie), według przepisów 
dotychczasowych, także jeśli chodzi o dopuszczalność kasacji, ocenianą według reguł z 
art. 7751 k.p.c. 
Już jednak następnego dnia, tj. 6 lutego 2005 r. stan ten uległ istotnej zmianie na 
skutek wejścia w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks 
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. 
Wprawdzie ingerencja w treść art. 7674 § 2 k.p.c. ograniczyła się do zastąpienia 
dotychczas wymienionego w nim środka – kasacji – nowym – skargą kasacyjną, nie 
zmieniając zasady, że w postępowaniu egzekucyjnym nie przysługuje on na 
postanowienie sądu II instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia. Jednak zasadniczo 
odmiennie określony został sposób wplecenia nowej regulacji w tok postępowań 

 
 
3 
zainicjowanych wcześniej. Przejściowy przepis art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. 
generalnie wprowadził zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, stanowiąc, że 
sprawy wszczęte przed dniem jej wejścia w życie toczą się od tego dnia według jej 
przepisów. Dalsze stosowanie przepisów dotychczasowych ograniczone zostało do 
wypadków złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia 
w życie ustawy z 22 grudnia 2004 r., a także do odmowy przyjęcia takiej kasacji do 
rozpoznania. Dlatego też od wydanych po dniu 5 lutego 2005 r. postanowień, które 
dotychczas strony mogły zaskarżyć kasacją na podstawie art. 7751 k.p.c., ten środek 
zaskarżenia już nie przysługiwał, mimo że postępowania egzekucyjne, w toku których 
zapadły, zostały wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r. (zob. niepublikowane 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006 r., IV CZ 4/06, z dnia 17 
października 2007 r., II CZ 83/07; z dnia 3 października 2007 r., IV CZ 58/07; z dnia 20 
czerwca 2007 r., II CZ 47/07; czy z dnia 30 maja 2007 r., l CZ 55/07). 
Wbrew 
więc 
stanowisku 
skarżącego, 
Sąd 
Okręgowy, 
aczkolwiek 
nie 
przeprowadził szczegółowych rozważań w zakresie zmian regulacji prawnej, trafnie 
przyjął, że od wydanego w dniu 18 marca 2008 r. postanowienia Sądu II instancji 
w przedmiocie przysądzenia własności – skarga kasacyjna nie przysługiwała. 
Biorąc to pod uwagę, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużnika jako bezzasadne 
(art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę