Orzeczenie · 2025-10-23

I CSK 3860/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-23
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zasiedzenieskarga kasacyjnasąd najwyższyustawa COVID-19skład sądukolegialnośćprawo do sąduorzecznictwo

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną H.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 lutego 2023 r. w sprawie o zasiedzenie. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując, że jest ona oczywiście uzasadniona. Podstawą tego twierdzenia był zarzut, że rozpoznanie apelacji w jednoosobowym składzie sędziowskim na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 stanowiło rażące naruszenie zasady kolegialności i prawa do sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej dotyczy wyłącznie kwalifikowanych naruszeń, które są widoczne prima facie. W ocenie Sądu Najwyższego, ocena zastosowania art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 wymaga analizy kontekstu normatywnego i charakteru przepisu, a kwestie te budziły rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie, co wyklucza oczywistość naruszenia. Sąd podkreślił, że uchwała III PZP 6/22, która stwierdziła nieważność postępowań rozpoznanych w jednoosobowym składzie na podstawie tego przepisu, miała moc zasady prawnej obowiązującej od dnia jej podjęcia (26 kwietnia 2023 r.) i nie działa wstecz. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego zapadło przed tą datą, co wykluczało oczywistość uchybienia. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja skarżącego opiera się na polemice z oceną sądu odwoławczego i rozważaniach doktrynalnych, nie spełniając kryterium oczywistej zasadności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących stosowania przepisów specustawy COVID-19, w szczególności w kontekście jednoosobowego składu sądu drugiej instancji i zasady prawnej III PZP 6/22.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i orzeczniczego sprzed uchwały III PZP 6/22.

Zagadnienia prawne (1)

Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie sędziowskim na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, przed datą uchwały III PZP 6/22, stanowiło oczywiste naruszenie prawa procesowego lub materialnego, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie rozpoznanie nie stanowiło oczywistego naruszenia prawa, które uzasadniałoby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej dotyczy kwalifikowanych naruszeń widocznych prima facie. Ocena zastosowania art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 wymaga analizy kontekstu, a kwestie te budziły rozbieżności. Uchwała III PZP 6/22, która stwierdziła nieważność takich postępowań, nie działa wstecz. Zaskarżone orzeczenie zapadło przed tą uchwałą, a argumentacja skarżącego opierała się na polemice i rozważaniach doktrynalnych, a nie na oczywistym naruszeniu prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
H.B.osoba_fizycznawnioskodawca
J.S.osoba_fizycznauczestnik
K.S.osoba_fizycznauczestnik
J.S.1osoba_fizycznauczestnik
G.T.osoba_fizycznauczestnik
A.T.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa COVID-19 art. 15zzs § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rozpoznanie apelacji w jednoosobowym składzie sędziowskim na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 stanowiło oczywiste i rażące naruszenie zasady kolegialności oraz prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • przesłanka określona w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dotyczy wyłącznie uchybień o charakterze rażącym i elementarnym, których wystąpienie jest widoczne prima facie • uchwała składu siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 (...) obowiązuje od dnia jej podjęcia, nie zaś wstecz. • rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym przed 26 kwietnia 2023 r. nie może stanowić samoistnej podstawy nieważności postępowania

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących stosowania przepisów specustawy COVID-19, w szczególności w kontekście jednoosobowego składu sądu drugiej instancji i zasady prawnej III PZP 6/22."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzeczniczego sprzed uchwały III PZP 6/22.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i interpretacją przepisów specustawy COVID-19, co może być interesujące dla prawników praktyków.

Czy jednoosobowy skład sądu w czasach COVID-19 unieważniał wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst