I CSK 3493/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2023 r. w sprawie z powództwa L. P. i A. P. o ustalenie i zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona z powołaniem się na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a także na nieważność postępowania. Bank wskazał na problemy związane z art. 189 k.p.c. (interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego), oceną abuzywności klauzul umownych (art. 385¹ k.c. i dyrektywa 93/13/EWG) oraz składem sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 1 k.p.c.), stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące konsekwencji zawarcia w umowach kredytowych powiązanych z walutą obcą postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel kursowych banku, nie stanowią nowości. Kwestia ta była wielokrotnie i wszechstronnie podejmowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych. Sąd Najwyższy przywołał szereg swoich wcześniejszych orzeczeń oraz wyroków TSUE, wskazując na brak potrzeby dalszych wypowiedzi w tej materii. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy zauważył, że zaskarżone orzeczenie zapadło przed wejściem w życie uchwały III PZP 6/22, a przyjęcie, że nieważność miałaby dotyczyć rozstrzygnięć wydanych przed tą uchwałą, kolidowałoby z zasadą pewności prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiocie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w sprawach dotyczących abuzywności klauzul w umowach kredytowych.
Orzeczenie dotyczy wyłącznie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieje interes prawny w domaganiu się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, jeżeli kredytobiorcy przysługują dalej idące roszczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy kredytobiorcy przysługują dalej idące roszczenia, brak jest interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest wyłączony, gdy istnieją inne środki ochrony praw, a w przypadku roszczeń o zapłatę, powództwo o ustalenie jest zbędne.
Jaka jest dopuszczalność i sposób oceny abuzywności klauzul umownych w umowach kredytowych z konsumentami, w szczególności dotyczących ryzyka walutowego i odsyłania do tabel kursowych banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta została już wielokrotnie i wszechstronnie rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że problematyka abuzywności klauzul walutowych nie stanowi novum i została już wyczerpująco uregulowana w licznych orzeczeniach, co wyklucza potrzebę dalszej wykładni w ramach skargi kasacyjnej.
Czy nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji z racji rozpoznania sprawy przez Sąd w składzie jednego sędziego (art. 379 pkt 4 k.p.c.) może dotyczyć orzeczeń wydanych przed wejściem w życie uchwały Sądu Najwyższego o zasadzie prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieważność postępowania wynikająca z rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym nie dotyczy rozstrzygnięć wydanych przed podjęciem uchwały Sądu Najwyższego o zasadzie prawnej, ze względu na zasadę pewności prawa i stabilności obrotu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zaskarżone orzeczenie zapadło przed wejściem w życie uchwały III PZP 6/22, a temporalne ograniczenie jej skutków jest uzasadnione potrzebą zapewnienia pewności prawa i stabilności obrotu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. P. | osoba_fizyczna | powód |
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Dotyczy interesu prawnego w domaganiu się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny abuzywności klauzul umownych.
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez sąd w składzie jednego sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul walutowych nie stanowią novum i zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie SN i TSUE. • Zarzut nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu nie znajduje zastosowania do orzeczeń wydanych przed wejściem w życie uchwały III PZP 6/22.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji z racji rozpoznania sprawy przez Sąd w składzie jednego sędziego.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania • Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą • Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego i w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych • kolidowałoby z zaakcentowaną w motywach uchwały zasadą pewności prawa i nadrzędną potrzebą zapewnienia stabilności obrotu
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiocie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w sprawach dotyczących abuzywności klauzul w umowach kredytowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wyłącznie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i odniesienie do utrwalonego orzecznictwa w sprawach frankowych. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia sprawy do rozpoznania.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.