I CSK 332/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Interesów Poszkodowanych Abonentów Telekomunikacyjnych przeciwko Telekomunikacji Polskiej S.A. o ustalenie nieistnienia roszczeń z tytułu wynagrodzenia za usługi audiotekstowe. Sąd Okręgowy w W. ustalił nieistnienie tych roszczeń wobec piętnastu osób, które były obciążone fakturami za połączenia na numery 0-700, mimo braku informacji o ich kosztach przy zawieraniu umów. Sąd Okręgowy uznał, że Stowarzyszenie ma legitymację czynną i interes prawny do wytoczenia powództwa na rzecz konsumentów. Sąd Apelacyjny w W. zmienił ten wyrok, oddalając apelację pozwanej i powództwo, argumentując brak interesu prawnego powoda w kontekście zbycia wierzytelności przez Telekomunikację Polską S.A. przedsiębiorstwom windykacyjnym oraz upływu terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 192 pkt 3 k.p.c. (zbycie prawa w toku sprawy nie wpływa na jej bieg) oraz art. 189 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Podkreślono, że interes prawny należy rozumieć szeroko, uwzględniając konstytucyjne prawo do sądu i ochronę prawną. Sąd Najwyższy wskazał, że nawet przedawnione roszczenia mogą mieć negatywne skutki dla dłużników, a zbycie wierzytelności nie wyłącza interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku prawnego. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił apelację pozwanej, nakazał pobranie opłaty sądowej od pozwanej i zasądził od niej koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie szerokiego rozumienia interesu prawnego w sprawach o ustalenie, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumentów, zbycia wierzytelności i przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej organizacji społecznych występujących w obronie konsumentów oraz specyfiki usług telekomunikacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organizacja społeczna ma interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. do ustalenia nieistnienia roszczeń wobec konsumentów, których wierzytelności zostały zbyte przez pierwotnego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organizacja społeczna ma interes prawny, jeśli istnieje obiektywna niepewność stanu prawnego lub prawa, a zbycie wierzytelności i upływ terminu przedawnienia nie wyłączają tego interesu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. należy interpretować szeroko, uwzględniając konstytucyjne prawo do sądu. Zbycie wierzytelności w toku sprawy nie wpływa na jej bieg (art. 192 pkt 3 k.p.c.), a przedawnienie roszczenia nie powoduje jego wygaśnięcia, lecz jedynie możliwość uchylenia się od jego zaspokojenia.
Czy zbycie wierzytelności przez pozwanego w toku postępowania wyłącza możliwość ustalenia nieistnienia roszczenia na podstawie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie wierzytelności w toku sprawy nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. stanowi, iż zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem nie wpływa na dalszy bieg sprawy, co oznacza, że pierwotny wierzyciel pozostaje stroną postępowania, a jego interes prawny nie zanika.
Czy upływ terminu przedawnienia roszczenia wyłącza interes prawny w ustaleniu jego nieistnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ terminu przedawnienia nie wyłącza interesu prawnego, ponieważ roszczenie nie wygasa, a jedynie dłużnik może podnieść zarzut przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skutkiem przedawnienia jest możliwość uchylenia się od zaspokojenia roszczenia, a nie jego wygaśnięcie. Nawet przedawnione roszczenia mogą mieć negatywne konsekwencje dla dłużnika, np. w postaci zawieszenia świadczenia usług.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Interesów Poszkodowanych Abonentów Telekomunikacyjnych | instytucja | powód |
| "Telekomunikacja Polska" S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny należy rozumieć szeroko, uwzględniając ogólną sytuację prawną powoda oraz konstytucyjne prawo do sądu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy.
k.c. art. 117 § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
Skutkiem upływu terminu przedawnienia nie jest wygaśnięcie roszczenia, ale możność uchylenia się od jego zaspokojenia przez dłużnika.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu jako standard konstytucyjny powinno być uwzględniane przy interpretacji pojęcia 'interes prawny'.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Należy uwzględniać postanowienia Konstytucji przy interpretacji przepisów prawa, w tym pojęcia 'interes prawny'.
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Prawo telekomunikacyjne art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne
Wysokość wynagrodzenia za usługi telekomunikacyjne powinna być uregulowana w umowie i doręczona konsumentowi.
Prawo telekomunikacyjne art. 53 § ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r.- Prawo telekomunikacyjne
Przedawnione roszczenia mogły wywrzeć negatywne skutki dla abonentów w postaci zawieszenia świadczenia usług lub rozwiązania umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie wierzytelności w toku sprawy nie wpływa na jej bieg (art. 192 pkt 3 k.p.c.). • Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. należy interpretować szeroko, uwzględniając prawo do sądu. • Przedawnienie roszczenia nie powoduje jego wygaśnięcia i może nadal mieć negatywne skutki dla dłużnika. • Abonenci nie byli informowani o kosztach połączeń z numerami szczególnymi.
Odrzucone argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieistnienia roszczeń z uwagi na zbycie wierzytelności i przedawnienie (argument Sądu Apelacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
interesu prawnego po stronie powoda nie wyłącza fakt, iż uległy przedawnieniu wierzytelności • Skutkiem upływu terminu przedawnienia nie jest bowiem wygaśnięcie roszczenia (tu: wierzytelności), ale jedynie możność uchylenia się od jego zaspokojenia przez dłużnika • Wykładnia art. 189 k.p.c., a zwłaszcza użytego w nim pojęcia „interes prawny”, musi więc uwzględniać te postanowienia (art. 45 Konstytucji RP)
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie szerokiego rozumienia interesu prawnego w sprawach o ustalenie, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumentów, zbycia wierzytelności i przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej organizacji społecznych występujących w obronie konsumentów oraz specyfiki usług telekomunikacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konsumentów z niejasnymi opłatami za usługi telekomunikacyjne i pokazuje, jak prawo chroni ich przed nieuczciwymi praktykami, nawet gdy wierzytelności zostały sprzedane firmom windykacyjnym.
“Czy przedawnione długi za telefon mogą Cię jeszcze dopaść? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
opłata sądowa: 57 400 PLN
koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego: 10 800 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.