I CSK 322/06Uchylenie wyroku prekluzja dowodowa wycena udziałów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia strony powodowej o zapłatę odszkodowania lub zwrotne przeniesienie własności udziałów w spółce OP. z o.o., wynikającego z umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Strona powodowa domagała się zasądzenia 36 383 832,79 zł odszkodowania lub zobowiązania do zwrotnego przeniesienia 253 udziałów, argumentując, że pozwana miała prawo zatrzymać udziały do wysokości niespłaconej wierzytelności, a nadwyżkę zwrócić. Wartość udziałów miała być ustalona na podstawie średniej arytmetycznej wycen sporządzonych przez biegłych powołanych przez każdą ze stron. Strona powodowa załączyła wycenę na dzień 31 grudnia 2002 r., podczas gdy pozwana twierdziła, że wycena powinna być dokonana na dzień 30 czerwca 2003 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając je za przedwczesne i stosując prekluzję dowodową wobec wniosków dowodowych strony powodowej złożonych po terminie. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zobowiązując pozwanego do zwrotnego przeniesienia 26 udziałów, uznając, że roszczenie powstało z upływem terminu spłaty. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej apelację i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnił to naruszeniem art. 47912 § 1 k.p.c. (prekluzja dowodowa), wskazując, że potrzeba złożenia przez powoda wyceny na dzień 30 czerwca 2003 r. powstała dopiero w reakcji na stanowisko pozwanego, a nie istniała już w momencie wnoszenia pozwu. Sąd Najwyższy podkreślił, że ograniczenia dowodowe powinny być interpretowane ściśle, a powód nie miał obowiązku antycypować obrony pozwanego ani stanowiska sądu w kwestii wykładni umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych (art. 47912 § 1 k.p.c.), zwłaszcza w kontekście sytuacji, gdy potrzeba powołania dowodu wynika z późniejszej reakcji na stanowisko strony przeciwnej lub dynamiki procesu.
Dotyczy specyfiki postępowań gospodarczych i stosowania art. 47912 § 1 k.p.c. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i umowy stron.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dowód z wyceny wartości udziałów, złożony przez powoda w toku postępowania, podlega prekluzji dowodowej z art. 47912 § 1 k.p.c., jeśli potrzeba jego powołania wynikła dopiero w reakcji na stanowisko pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli potrzeba powołania dowodu wynikła później w związku ze stanowiskiem strony przeciwnej lub dynamiką procesu, a powód nie mógł przewidzieć obrony pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powód nie miał obowiązku przewidywać zarzutu pozwanego co do daty wyceny ani stanowiska sądu drugiej instancji. Potrzeba złożenia wyceny na datę 30 czerwca 2003 r. powstała najwcześniej po zgłoszeniu przez pozwanego zarzutu, co uzasadniało jej złożenie w toku procesu bez naruszenia prekluzji dowodowej.
Jak należy interpretować wolę stron umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie w zakresie daty wyceny wartości udziałów, gdy strony prezentują rozbieżne stanowiska?
Odpowiedź sądu
Sąd powinien dokonać wykładni woli stron w oparciu o kryteria z art. 65 k.c., oceniając treść umowy i inne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wycena miała być dokonana na dzień 30 czerwca 2003 r. Sąd Najwyższy był związany tą wykładnią, ponieważ strona powodowa nie zgłosiła zarzutu naruszenia art. 65 k.c. w skardze kasacyjnej.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (przekroczenie swobodnej oceny dowodów) jest dopuszczalny w skardze kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalny w skardze kasacyjnej na podstawie art. 3983 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. za niedopuszczalny w świetle przepisów o postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „T.” - R.M. i Wspólnicy Spółka Jawna | spółka | powódka |
| „O.” S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 47912 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wprowadza prekluzję dowodową w sprawach gospodarczych, zobowiązując powoda do podania wszystkich dowodów w pozwie, z wyjątkami gdy powołanie dowodu nie było możliwe lub potrzeba jego powołania wynikła później.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wykładni oświadczeń woli, stosowany przez Sąd Apelacyjny do ustalenia woli stron umowy.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący dopuszczalności dowodów w toku postępowania, który w sprawach gospodarczych jest modyfikowany przez art. 47912 k.p.c.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący dowodu z opinii biegłego, który w tej sprawie nie miał zastosowania, gdyż umowa przewidywała wycenę przez rzeczoznawców stron.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający niedopuszczalność zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 47912 § 1 k.p.c. przez błędne zastosowanie prekluzji dowodowej do wyceny udziałów, której potrzeba powołania wynikła dopiero w toku procesu w reakcji na stanowisko pozwanego. • Naruszenie art. 47912 § 1 k.p.c. przez nieuzasadnienie przez Sąd Apelacyjny oddalenia innych wniosków dowodowych strony powodowej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (niedopuszczalny w skardze kasacyjnej). • Zarzuty naruszenia art. 217 § 2 k.p.c. i art. 278 w zw. z art. 47912 § 1 k.p.c. (bezskuteczne wobec braku podważenia wykładni umowy i przepisów materialnoprawnych).
Godne uwagi sformułowania
potrzeba powołania dowodu powstała później • nie można wymagać od powoda, by zgłaszał już w pozwie takie dowody, które antycypowałyby ewentualny sposób obrony pozwanego • ograniczenia praw procesowych strony [...] powinny być wykładane ściśle
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Zbigniew Strus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych (art. 47912 § 1 k.p.c.), zwłaszcza w kontekście sytuacji, gdy potrzeba powołania dowodu wynika z późniejszej reakcji na stanowisko strony przeciwnej lub dynamiki procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań gospodarczych i stosowania art. 47912 § 1 k.p.c. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i umowy stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych, z praktycznymi implikacjami dla strategii procesowej powoda. Wyjaśnia, kiedy można przedstawić nowe dowody po wniesieniu pozwu.
“Czy można złożyć nowe dowody po złożeniu pozwu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prekluzji dowodowej.”
Dane finansowe
WPS: 36 383 832,79 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.