I CSK 2762/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez W. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na trzy istotne zagadnienia prawne dotyczące możliwości objęcia umową gwarancji należności o charakterze publicznoprawnym, dopuszczalności udzielenia zabezpieczenia bez kwotowego określenia sumy gwarancyjnej oraz zgodności z prawem umownego zagwarantowania braku nałożenia danin publicznych. Ponadto, skarżący podniósł zarzut nieważności postępowania z powodu orzekania przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym zamiast trzyosobowego, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego III PZP 6/22. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.), stwierdził, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnych zagadnień prawnych, ponieważ opierają się na polemice z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym rozwojowi prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie kolejną instancją odwoławczą. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny orzekał w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, który był wówczas obowiązujący. Ponadto, Sąd zaznaczył, że wykładnia prawa zaprezentowana w uchwale III PZP 6/22 obowiązuje od dnia jej podjęcia, a zaskarżone orzeczenie zapadło przed tą datą. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania i interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów proceduralnych może być ograniczona specyfiką stanu faktycznego i okresu obowiązywania przepisów szczególnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zasada swobody umów (art. 353^1 k.c.) umożliwia objęcie umową gwarancji należności o charakterze publicznoprawnym (np. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi), prowadząc do obowiązku refinansowania przez gwaranta danin publicznych z mocy prawa obciążających beneficjenta gwarancji?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie nie zostało rozstrzygnięte jako istotne, gdyż opiera się na polemice z ustaleniami faktycznymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ skarżący polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.
Czy zgodne z naturą umowy gwarancji samoistnej jest udzielenie zabezpieczenia bez kwotowego określenia sumy gwarancyjnej jako maksymalnej wysokości zobowiązania gwaranta, przy jednoczesnym wskazaniu jedynie kategorii opłat podlegających refinansowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie nie zostało rozstrzygnięte jako istotne, gdyż opiera się na polemice z ustaleniami faktycznymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ skarżący polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.
Czy umowne zagwarantowanie, że na beneficjenta gwarancji nie zostaną w przyszłości nałożone daniny publiczne przez konkretny organ administracji, z zobowiązaniem gwaranta do zrefinansowania kosztów w przypadku ich uiszczenia przez beneficjenta, jest dozwolone w świetle art. 58 § 1 k.c. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie nie zostało rozstrzygnięte jako istotne, gdyż opiera się na polemice z ustaleniami faktycznymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ skarżący polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.
Czy postępowanie w sprawie było dotknięte nieważnością z powodu nienależytej obsady Sądu drugiej instancji, który orzekał w składzie jednoosobowym zamiast w składzie trzech sędziów?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieważności postępowania jest niezasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny orzekał w składzie jednoosobowym na podstawie obowiązującego w dacie orzekania art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej. Ponadto, uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22, na którą powołał się skarżący, obowiązuje od dnia jej podjęcia, a zaskarżone orzeczenie zapadło przed tą datą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powód |
| W. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postępowania.
ustawa COVID-owa art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa prawna do orzekania przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym w okresie pandemii.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, która mogła być przedmiotem interpretacji w kontekście gwarancji należności publicznoprawnych.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy, co było podnoszone w kontekście dopuszczalności gwarancji.
Ord. proc. art. 62b § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Wspomniany w kontekście potencjalnego obejścia przepisów dotyczących należności publicznoprawnych.
u.u.c.p.g. art. 6q § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wspomniany w kontekście należności publicznoprawnych za gospodarowanie odpadami.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania z powodu nienależytej obsady sądu.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie podstaw kasacyjnych do przepisów prawa materialnego i proceduralnego.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa kompetencje Trybunału Konstytucyjnego, wspomniany w kontekście rozgraniczenia kompetencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów szczególnych (ustawa COVID-owa) do składu sądu drugiej instancji. • Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych na etapie postępowania kasacyjnego.
Odrzucone argumenty
Podniesione zagadnienia prawne jako istotne dla rozwoju prawa. • Nieważność postępowania z powodu nienależytej obsady sądu drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia (środek prawny), nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. „przedsądu” ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi prawa. • Argumentacja powoda wskazuje, że zmierza on w istocie do podważenia ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji, co w postępowaniu kasacyjnym jest wyłączone ze względu na związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia - art. 398^13 § 2 k.p.c. • Sąd Apelacyjny orzekał w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. […]
Skład orzekający
Maciej Kowalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania i interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów proceduralnych może być ograniczona specyfiką stanu faktycznego i okresu obowiązywania przepisów szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na omówienie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej i kwestii proceduralnych związanych z okresem pandemii. Jednakże, brak merytorycznego rozstrzygnięcia i skupienie na formalnych przesłankach obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna trafi na wokandę?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.