I CSK 275/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 lipca 2023 r. w sprawie o zapłatę i ustalenie. Skarga kasacyjna została wniesiona w oparciu o przesłanki istnienia istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Bank kwestionował sposób naliczania odsetek od świadczenia stanowiącego zwrot nienależnego świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy kredytu indeksowanego, w tym moment wymagalności roszczenia, wpływ zarzutu zatrzymania oraz możliwość zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie. Sąd Najwyższy, analizując argumentację banku, stwierdził, że przedstawione wątpliwości zostały już jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyroki w sprawach C-140/22 i C-28/22) oraz Sądu Najwyższego. W szczególności, TSUE wyjaśnił, że korzystanie z praw konsumenta nie jest uzależnione od dodatkowych oświadczeń, a przesłanką wymagalności jest bezskuteczne wezwanie do zapłaty. Sąd Najwyższy podkreślił również, że kwestia wysokości odsetek za opóźnienie w przypadku świadczeń w walucie obcej była już przedmiotem jego rozważań i dopuszczalne jest zastosowanie art. 481 § 1 k.c. Odnosząc się do zarzutu zatrzymania, Sąd Najwyższy przywołał wyrok TSUE C-28/22, który stoi na przeszkodzie wykładni krajowej pozwalającej przedsiębiorcy na uzależnienie zwrotu świadczeń od przedstawienia przez konsumenta oferty zwrotu lub gwarancji, jeśli powoduje to utratę przez konsumenta prawa do odsetek. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. i zasądził od pozwanej na rzecz powoda M.K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach kredytów indeksowanych, gdy podnoszone wątpliwości zostały już rozstrzygnięte.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy podnoszone zagadnienia prawne w skardze kasacyjnej nie są nowe i zostały już wyjaśnione w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości w zakresie naliczania odsetek od zwrotu nienależnego świadczenia w przypadku nieważności umowy kredytu indeksowanego, w tym wpływ zarzutu zatrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione przez skarżącą wątpliwości zostały już wyjaśnione w orzecznictwie TSUE i SN.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że orzecznictwo TSUE (wyroki C-140/22 i C-28/22) oraz własne orzecznictwo jednoznacznie rozstrzygnęły kwestie wymagalności roszczeń konsumenta po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej, wpływu zarzutu zatrzymania oraz możliwości naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku świadczeń w walucie obcej.
Od jakiej chwili konsument może skutecznie domagać się odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia zasądzonego wskutek stwierdzenia nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Od chwili bezskutecznego wezwania do zapłaty, a nie od daty wyroku ani treści oświadczenia konsumenta złożonego w toku sprawy.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że przesłanką wymagalności roszczeń jest bezskuteczne wezwanie do zapłaty, a nie data wyroku ani treść oświadczenia konsumenta.
Jaki wpływ na naliczanie odsetek ma uwzględnienie zarzutu zatrzymania przy rozliczeniach między bankiem a konsumentem w związku ze stwierdzeniem nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo zatrzymania nie może powodować utraty przez konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania.
Uzasadnienie
TSUE orzekł, że prawo zatrzymania przedsiębiorcy nie może stać na przeszkodzie uzyskaniu przez konsumenta odsetek za opóźnienie, jeśli wykonanie tego prawa powoduje utratę tych odsetek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.K. | osoba_fizyczna | powód |
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zwrotu świadczenia jako nienależnego.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków stwierdzenia nieważności umowy w zakresie świadczeń.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stan faktyczny ustalony przez sąd drugiej instancji wiąże Sąd Najwyższy.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wysokości odsetek za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione przez skarżącą wątpliwości dotyczące naliczania odsetek i zarzutu zatrzymania zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie TSUE i SN. • Wykładnia przepisów art. 455 k.c., art. 481 § 1 k.c., art. 405 k.c., art. 410 § 1 i 2 k.c. oraz art. 6 dyrektywy 93/13/EWG nie budzi wątpliwości. • Nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie naliczania odsetek od zwrotu nienależnego świadczenia w przypadku nieważności umowy kredytu indeksowanego. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w zakresie odsetek i zarzutu zatrzymania.
Godne uwagi sformułowania
Przez istotne zagadnienie prawne [...] należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. • Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. • Wykładnia przepisów art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, art. 455 k.c. oraz art. 410 § 2 k.c. nie budzi zatem wątpliwości. • Bezzasadne byłoby w takiej sytuacji pozbawienie wierzyciela wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw prawnych korzystanie z jego kapitału przez dłużnika w okresie, w którym mógłby to czynić wierzyciel.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach kredytów indeksowanych, gdy podnoszone wątpliwości zostały już rozstrzygnięte."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy podnoszone zagadnienia prawne w skardze kasacyjnej nie są nowe i zostały już wyjaśnione w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytu indeksowanego, z odwołaniem do orzecznictwa TSUE, jest istotne dla sektora bankowego i konsumentów.
“Sąd Najwyższy: Bankom trudniej będzie kwestionować wyroki w sprawach kredytów indeksowanych.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.