I CSK 265/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną E. S.A. w Ł. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 27 października 2022 r. w sprawie z powództwa V. [...] AG w Z. (Niemcy) o zapłatę. Skarżąca zarzuciła nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, wskazując na rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Dodatkowo podniesiono, że sędzia orzekający został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Najwyższy wielokrotnie stwierdzał, iż rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 tzw. ustawy COVID-19 nie skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Podkreślono, że przepisy ustawy COVID-19 miały charakter epizodyczny, ale stanowiły prawo. Zaznaczono, że uchwała III PZP 6/22, uznająca przepis za nieproporcjonalny, wywołuje skutki tylko dla orzeczeń wydanych po jej dacie (26 kwietnia 2023 r.), a zaskarżone postanowienie zapadło wcześniej. Sąd Najwyższy uznał również, że powołanie sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa funkcjonującą na podstawie przepisów ustawy z 2018 r. nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, zwłaszcza gdy skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności wskazujących na wątpliwości co do bezstronności sędziego. Zaniechanie skorzystania z instrumentów procesowych, takich jak wniosek o wyłączenie sędziego, w toku postępowania, a powoływanie się na te wątpliwości dopiero w skardze kasacyjnej, uznano za nadużycie prawa procesowego (art. 4¹ k.p.c.). Skarżąca ograniczyła się do lakonicznych twierdzeń, nie wskazując, jak wadliwe powołanie sędziego wpłynęło na rozstrzygnięcie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania przepisów przejściowych ustawy COVID-19 oraz kwestii związanych z powoływaniem sędziów przez KRS.
Dotyczy specyficznych przepisów przejściowych związanych z pandemią COVID-19 oraz kwestii proceduralnych związanych z zarzutami dotyczącymi składu sądu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 nie może być uznane za skutkujące nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wielokrotnie stwierdzał, że przepisy ustawy COVID-19, mimo epizodycznego charakteru, stanowiły prawo i ich stosowanie w tym zakresie nie prowadziło do nieważności postępowania. Uchwała III PZP 6/22, uznająca przepis za nieproporcjonalny, ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po jej dacie.
Czy powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, samoistnie prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa nie jest okolicznością, która samodzielnie może prowadzić do przyjęcia, że postępowanie z udziałem takiego sędziego jest dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 379 k.p.c.
Uzasadnienie
Skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności poza samym sposobem powołania sędziego, które mogłyby prowadzić do wniosku o istnieniu obiektywnie uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Zaniechanie skorzystania z instrumentów procesowych, takich jak wniosek o wyłączenie sędziego, a powoływanie się na wątpliwości dopiero w skardze kasacyjnej, stanowi nadużycie prawa procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. [...] AG | spółka | powód |
| E. spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
ustawa COVID-19 art. 15 zzs¹ § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten zezwalał na rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym, co nie skutkuje nieważnością postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje przyczyny nieważności postępowania, w tym skład sądu sprzeczny z przepisami prawa. Sąd uznał, że stosowanie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 nie narusza tego przepisu.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania z powodu pozbawienia stron możności obrony ich praw. Sąd uznał, że rozpoznanie sprawy zgodnie z wymogami prawa nie narusza tego przepisu.
k.p.c. art. 4¹
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje nadużycie prawa procesowego. Sąd uznał, że powoływanie się na wątpliwości co do bezstronności sędziego dopiero w skardze kasacyjnej, bez wcześniejszego skorzystania z instrumentów procesowych, stanowi nadużycie.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Przepisy dotyczące sposobu powoływania sędziów przez KRS, które były kwestionowane przez skarżącą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy przez sąd w jednoosobowym składzie na podstawie ustawy COVID-19 nie skutkuje nieważnością postępowania. • Powołanie sędziego przez KRS ukształtowaną w trybie z 2017 r. nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania. • Zaniechanie skorzystania z instrumentów procesowych i powoływanie się na wątpliwości co do bezstronności sędziego dopiero w skardze kasacyjnej stanowi nadużycie prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie na podstawie ustawy COVID-19. • Nieważność postępowania z powodu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 tzw. ustawy COVID-19 nie może być uznane za skutkujące nieważnością postępowania • uchwała wywołuje skutki tylko w stosunku do orzeczeń, które zapadły po dacie jej wydania • powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa nie jest okolicznością, która samodzielnie może prowadzić do przyjęcia, że postępowanie z udziałem takiego sędziego jest dotknięte nieważnością • zaniechanie takich czynności w toku postępowania a powoływanie się na wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziów dopiero w skardze kasacyjnej stanowi bez wątpienia nadużycie prawa procesowego
Skład orzekający
Adam Doliwa
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania przepisów przejściowych ustawy COVID-19 oraz kwestii związanych z powoływaniem sędziów przez KRS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów przejściowych związanych z pandemią COVID-19 oraz kwestii proceduralnych związanych z zarzutami dotyczącymi składu sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i wpływem zmian w KRS na postępowania sądowe, co jest nadal aktualne i budzi zainteresowanie prawników.
“Czy jednoosobowy skład sądu w czasach COVID-19 to nieważność postępowania? SN rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.