Orzeczenie · 2007-09-12

I CSK 192/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-09-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd polubownykara umownamiarkowanie karypostępowanie układowepraworządnośćdobre obyczajeskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną M. S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy oddalił skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, który zasądził od M. S.A. na rzecz M. D. 1 500 000 zł kary umownej, uznanej za wygórowaną. Sąd polubowny dokonał miarkowania kary umownej, uwzględniając częściowo zarzut pozwanego wynikający z postępowania układowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że wyrok sądu polubownego nie narusza praworządności ani dobrych obyczajów. Sąd Apelacyjny, mimo uznania błędnej wykładni prawa układowego przez sąd polubowny, również oddalił apelację, wskazując, że taka wadliwość nie stanowi naruszenia praworządności ani dobrych obyczajów, a sąd polubowny nie jest związany przepisami prawa materialnego w sposób pozwalający na kontrolę merytoryczną jego orzeczenia. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji, podkreślając, że skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego nie służy merytorycznej kontroli orzeczenia, a jedynie ocenie jego zgodności z praworządnością i dobrymi obyczajami. Błędna wykładnia prawa materialnego przez sąd polubowny, nawet o charakterze kogentnym, nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, chyba że narusza ona podstawowe zasady porządku prawnego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kontroli sądowej nad wyrokami sądów polubownych i interpretacja pojęcia praworządności w kontekście uchylania takich wyroków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego i interpretacji przepisów prawa o postępowaniu układowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy błędna wykładnia prawa materialnego przez sąd polubowny, w tym przepisów dotyczących postępowania układowego, stanowi podstawę do uchylenia jego wyroku z powodu naruszenia praworządności lub dobrych obyczajów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędna wykładnia prawa materialnego przez sąd polubowny nie stanowi podstawy do uchylenia jego wyroku, jeśli nie narusza ona podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego) ani zasad współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie o uchylenie wyroku sądu polubownego nie służy merytorycznej kontroli orzeczenia. Naruszenie praworządności w rozumieniu art. 712 § 1 pkt 4 k.p.c. (obecnie art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c.) może być spowodowane jedynie przez orzeczenia naruszające naczelne zasady porządku prawnego, a nie przez błędną wykładnię prawa materialnego.

Czy wyrok sądu polubownego, który dokonał miarkowania kary umownej w większym rozmiarze niż byłoby to możliwe w oparciu o warunki zawartego układu, narusza zasady współżycia społecznego?

Odpowiedź sądu

Nie, samo naruszenie przepisów prawa układowego w wyniku błędnej wykładni przez sąd polubowny nie prowadzi automatycznie do naruszenia zasad współżycia społecznego, zwłaszcza gdy sąd polubowny dokonał miarkowania kary umownej na podstawie art. 484 § 2 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można podzielić oceny skarżącego, iż naruszenie art. 67 prawa o postępowaniu układowym przez sąd polubowny powoduje, że powód znalazł się w sytuacji korzystniejszej niż pozostali wierzyciele objęci układem i tym samym wyrok narusza zasady współżycia społecznego. Sąd polubowny dokonał miarkowania kary umownej na podstawie art. 484 § 2 k.c. w rozmiarze większym niż wynikający z treści zawartego układu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
M. D.

Strony

NazwaTypRola
M. S.A.spółkaskarżący
M. D.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 712 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 484 § 2

Kodeks cywilny

Prawo o postępowaniu układowym art. 67 § 1

k.p.c. art. 1206 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 3983 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 714

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo o postępowaniu układowym art. 67 § 2

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia prawa materialnego przez sąd polubowny nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, jeśli nie narusza to praworządności ani dobrych obyczajów. • Postępowanie o uchylenie wyroku sądu polubownego nie służy merytorycznej kontroli orzeczenia. • Naruszenie praworządności w rozumieniu art. 712 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga naruszenia naczelnych zasad porządku prawnego, a nie błędnej wykładni prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Wyrok sądu polubownego narusza praworządność i dobre obyczaje z powodu błędnego zastosowania art. 67 § 2 prawa o postępowaniu układowym i niezastosowania art. 67 § 1 tej ustawy. • Wyrok sądu polubownego narusza zasady współżycia społecznego, ponieważ powód znalazł się w sytuacji korzystniejszej niż pozostali wierzyciele objęci układem.

Godne uwagi sformułowania

skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego nie służy dokonywaniu merytorycznej kontroli poprawności rozstrzygnięcia sądu polubownego przez sąd powszechny • sąd powszechny nie może w ramach postępowania o uchylenie wyroku sądu polubownego rozpoznawać merytorycznie sporu pomiędzy stronami postępowania arbitrażowego • kwestionowanie wyroku sądu polubownego z uwagi na uchybienie praworządności lub zasadom współżycia społecznego nie może odbywać się poprzez wykazywanie i dowodzenie wadliwości natury prawnej lub faktycznej zapadłego rozstrzygnięcia wydanego przez sąd polubowny • mylnej wykładni prawa materialnego przez sąd polubowny nie można oceniać jako uchybienia praworządności w rozumieniu art. 712 § 1 pkt 4 k.p.c. • klauzula porządku publicznego

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący

Elżbieta Skowrońska-Bocian

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądowej nad wyrokami sądów polubownych i interpretacja pojęcia praworządności w kontekście uchylania takich wyroków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego i interpretacji przepisów prawa o postępowaniu układowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kontroli sądowej nad arbitrażem i interpretacji granic praworządności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i arbitrażowego.

Czy sąd polubowny może błędnie zinterpretować prawo i wygrać? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Dane finansowe

WPS: 1 500 000 PLN

kara umowna: 1 500 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst