Orzeczenie · 2026-10-07

I CSK 1769/25Przyjęcie skargi kasacyjnej zachowek koszty postępowania

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-10-07
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
zachowekspadektestamentwydziedziczenieprzedawnienieskarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, który częściowo uwzględnił powództwo o zachowek. Sąd Okręgowy zasądził od siostry spadkodawcy (pozwanego) na rzecz dwóch córek spadkodawcy kwoty po 77 833,33 zł z odsetkami, zmieniając w ten sposób wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie, który oddalił powództwo w całości. Sąd Okręgowy oddalił również apelację żony spadkodawcy. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpatrując skargi kasacyjne H.M. i K.M., postanowił przyjąć do rozpoznania skargę K.M., natomiast odmówić przyjęcia skargi H.M. Sąd Najwyższy uzasadnił odmowę tym, że powołanie się przez pozwaną na zarzut przedawnienia nie stanowiło nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c., mimo że skarżąca wskazywała na okoliczności niespowodowane przez pozwaną jako przyczyny opóźnienia we wniesieniu pozwu. W konsekwencji Sąd Najwyższy zasądził od H.M. na rzecz K.M. koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia w sprawach o zachowek oraz zasady przyjmowania skarg kasacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; nie jest to przełomowa zmiana orzecznictwa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy powołanie się przez pozwanego na zarzut przedawnienia roszczenia o zachowek, w sytuacji gdy skarżąca wskazuje na okoliczności niespowodowane przez pozwanego jako przyczynę opóźnienia we wniesieniu pozwu, stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skorzystanie z prawa do powołania się na przedawnienie nie może być działaniem pozwanej stanowiącym nadużycie prawa, a tym samym art. 5 k.c. nie uzasadnia pozbawienia pozwanej ochrony dzięki przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro skarżąca wskazuje na okoliczności niespowodowane przez pozwaną jako przyczyny opóźnienia we wniesieniu pozwu, to skorzystanie przez pozwaną z zarzutu przedawnienia nie może być uznane za nadużycie prawa.

Czy młodsza córka spadkodawcy, która nie została wydziedziczona w testamencie, ale była małoletnia w chwili jego sporządzenia, może być uznana za niegodną dziedziczenia bez wydania konstytutywnego wyroku?

Odpowiedź sądu

Nie, młodszej córki Sąd Rejonowy nie mógł uznać za niegodną dziedziczenia, ponieważ nie został wydany konstytutywny wyrok uznający ją za niegodną dziedziczenia.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że brak konstytutywnego wyroku o niegodności dziedziczenia uniemożliwia uznanie młodszej córki za niegodną.

Czy zarzut przedawnienia roszczeń żony i młodszej córki spadkodawcy został skutecznie podniesiony?

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy oddalił ten zarzut tylko wobec młodszej córki, ponieważ bieg przedawnienia został przerwany uznaniem powództwa przez pozwaną. Wobec żony spadkodawcy zarzut przedawnienia został uwzględniony.

Uzasadnienie

Bieg przedawnienia wobec młodszej córki został przerwany uznaniem powództwa przez pozwaną. Wobec żony spadkodawcy zarzut przedawnienia został uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Postanowienie o przyjęciu i odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
K.M.

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznapowódka
I.K.osoba_fizycznapowódka
H.M.osoba_fizycznapowódka / skarżąca
K.M.osoba_fizycznapozwana / skarżąca

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398(9)

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nadużycia prawa, analizowany w kontekście zarzutu przedawnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie się na przedawnienie nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c., gdy skarżący wskazuje na okoliczności niespowodowane przez pozwanego jako przyczynę opóźnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 5 k.c. przez nieuznanie podniesienia zarzutu przedawnienia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (w odniesieniu do żony spadkodawcy).

Godne uwagi sformułowania

skorzystanie z prawa do powołania się na przedawnienie nie może być działaniem pozwanej stanowiącym nadużycie prawa • art. 5 k.c. nie uzasadnia pozbawienia pozwanej ochrony dzięki przedawnieniu

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia w sprawach o zachowek oraz zasady przyjmowania skarg kasacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; nie jest to przełomowa zmiana orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii przedawnienia roszczeń o zachowek i zasad przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego i cywilnego.

“Sąd Najwyższy: Przedawnienie roszczeń o zachowek – kiedy zarzut jest dopuszczalny?”

Dane finansowe

zachowek: 77 833,33 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst