I CSK 1767/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie o ustalenie i zapłatę. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok SO m.in. przez wykreślenie słowa "solidarnie" i oddalenie roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie od wskazanych kwot, co było korzystne dla banku. Bank zaskarżył wyrok Sądu II instancji w całości, opierając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Bank kwestionował moment rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczeń banku i konsumenta w sytuacji nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych, zwłaszcza gdy konsument nie otrzymał pełnej informacji o skutkach unieważnienia umowy. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej pkt I wyroku Sądu Apelacyjnego, wskazując na brak interesu prawnego banku w zaskarżeniu rozstrzygnięcia korzystnego dla niego. W pozostałej części Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadniono to tym, że zagadnienia podniesione przez bank nie mają już przymiotu nowości, gdyż zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. w uchwale III CZP 25/22) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. w wyrokach C-28/22 i C-140/22). Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym ochronie interesu publicznego, a nie kolejną instancją odwoławczą. W związku z tym, że nie zaszły przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł o jej odrzuceniu w części i odmowie przyjęcia w pozostałej części, zasądzając od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów konsumenckich, a także w zakresie oceny zagadnień prawnych związanych z przedawnieniem i skutkami nieważności umów z powodu klauzul abuzywnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy kredytowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pełna świadomość konsumenta co do skutków unieważnienia umowy kredytu (tzw. trwała bezskuteczność) i moment, od którego roszczenie restytucyjne kredytobiorcy staje się wymagalne i rozpoczyna bieg termin jego przedawnienia, może zostać przyjęta już od chwili wezwania przedsiębiorcy do zapłaty lub doręczenia pozwu zawierającego żądanie ustalenia nieistnienia stosunku prawnego w postaci umowy kredytu z uwagi na jej nieważność, w sytuacji gdy nie towarzyszy temu wyraźne oświadczenie konsumenta potwierdzające otrzymanie wyczerpującej informacji o skutkach unieważnienia umowy?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie to nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ na obecnym etapie rozwoju orzecznictwa w sprawach dotyczących konsumenckich kredytów hipotecznych indeksowanych do waluty obcej nie ma ono przymiotu nowości i zostało już rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że problem podniesiony przez bank nie jest już nowym zagadnieniem prawnym, a kwestie dotyczące biegu przedawnienia roszczeń w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. W szczególności wskazano na uchwałę III CZP 25/22 SN oraz orzecznictwo TSUE.
Czy wystąpienie przez konsumenta z żądaniem restytucyjnym opartym na twierdzeniu o całkowitej i trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu, któremu nie towarzyszy wyraźne oświadczenie konsumenta potwierdzające otrzymanie wyczerpującej informacji o skutkach ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z uwagi na nieważność, może wyznaczać moment, od którego roszczenie restytucyjne banku staje się wymagalne i rozpoczyna bieg termin jego przedawnienia, w sytuacji gdy sąd ocenia, czy definitywna bezskuteczność umowy naraża konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje, a ocena ta znajduje wyraz dopiero w prawomocnym wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie to nie spełnia wymogów potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podnoszona kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, ponieważ problem ten został już rozstrzygnięty w orzecznictwie SN i TSUE. Sąd wskazał, że nie można budować wniosku opartego na rozbieżnościach w orzecznictwie, jeśli Sąd Najwyższy co do podnoszonych kwestii wyraził już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^6 § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej w tej części jako niedopuszczalnej.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku braku przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy odmawia jej przyjęcia.
k.c. art. 385^1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący niedozwolonych postanowień umownych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego banku w zaskarżeniu części wyroku korzystnej dla niego. • Zagadnienia prawne podniesione przez bank nie mają przymiotu nowości i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie SN i TSUE. • Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a nie kolejną instancją odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia (środek prawny), nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. „przedsądu”, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Na obecnym etapie rozwoju orzecznictwa sądowego w sprawach dotyczących konsumenckich kredytów hipotecznych indeksowanych do waluty obcej (w szczególności franka szwajcarskiego) nie ma już on przymiotu nowości.
Skład orzekający
Maciej Kowalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego i TSUE w kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów konsumenckich, a także w zakresie oceny zagadnień prawnych związanych z przedawnieniem i skutkami nieważności umów z powodu klauzul abuzywnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy kredytowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące skargi kasacyjnej w sprawie kredytu frankowego jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i ochrony konsumentów, ponieważ potwierdza ugruntowane linie orzecznicze i procedury w SN.
“Sąd Najwyższy zamyka drzwi przed kolejną skargą kasacyjną w sprawie kredytu frankowego – co to oznacza dla konsumentów?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.