I Co 382/21

Wnioskodawca J. P. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata lub radcy prawnego) w celu reprezentowania go w przyszłej sprawie o zachowek przeciwko swojemu bratu, A. P. . Jako uzasadnienie wniosku podał skomplikowany charakter przyszłej sprawy oraz swoją niezdolność do poniesienia kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a ich łączny miesięczny dochód (emerytura wnioskodawcy i wynagrodzenie żony) wynosi 1.266 zł + 3.000 zł. Wnioskodawca nie posiadał nieruchomości ani oszczędności, a jego miesięczne wydatki były znaczne. Sąd Rejonowy w Zambrowie, po rozpoznaniu wniosku na posiedzeniu niejawnym, postanowił go oddalić. Sąd powołał się na art. 117 § 2 i § 5 Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu wymaga nie tylko wykazania niezdolności do poniesienia kosztów, ale także uznania przez sąd, że udział pełnomocnika jest potrzebny. Sąd podkreślił, że sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająca. Potrzeba ustanowienia pełnomocnika może wynikać z zawiłości faktycznej lub prawnej sprawy albo z nieporadności strony. W ocenie sądu, wnioskodawca J. P. dobrze orientuje się w przepisach i procedurach, co wynika z jego wcześniejszych wystąpień przed sądem, gdzie jasno i precyzyjnie przedstawiał swoje stanowisko. Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest osobą nieporadną, trafnie formułuje wnioski i potrafi korzystać ze środków prawnych. Subiektywne przekonanie strony o braku możliwości samodzielnego prowadzenia procesu nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku. Sąd przypomniał również o obowiązku udzielania niezbędnych pouczeń stronom występującym bez pełnomocnika na mocy art. 5 kpc. W konsekwencji, wniosek został oddalony.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający