I CNP 85/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę M.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Sąd Najwyższy, działając w ramach tzw. przesądu, którego celem jest eliminowanie skarg oczywiście bezzasadnych, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że skarga nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, a przedstawione argumenty dotyczące przedawnienia roszczenia oraz zastosowania art. 5 k.c. nie uzasadniają stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że niezgodność z prawem dotyczy jedynie orzeczeń sprzecznych z niebudzącymi wątpliwości przepisami lub wydanych w wyniku rażąco błędnej wykładni prawa. Ponadto, skarżący błędnie utożsamił krzywdę ze szkodą na osobie i nie wykazał naruszenia dóbr osobistych, co uniemożliwiło zastosowanie art. 442¹ § 3 k.c. Sąd Najwyższy wskazał również na brak podstaw do zastosowania art. 5 k.c. w kontekście podniesienia zarzutu przedawnienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uwzględniało zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy, ale zostało pomniejszone ze względu na sytuację finansową skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz definicja 'oczywistej bezzasadności' skargi.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności odszkodowawczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli przedstawione argumenty nie wskazują na oczywistą niezgodność orzeczenia z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie podlega przyjęciu do rozpoznania, jeśli jest oczywiście bezzasadna, co oznacza brak oczywistej niezgodności orzeczenia z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przyjęcie skargi do rozpoznania następuje w ramach tzw. przesądu, mającego na celu eliminację skarg oczywiście bezzasadnych. Ocena ta wymaga, aby niezgodność orzeczenia z prawem była oczywista i nie wymagała głębszej analizy jurydycznej. W analizowanym przypadku skarżący nie wykazał takiej oczywistej niezgodności, a jego argumentacja dotyczyła kwestii przedawnienia i zastosowania art. 5 k.c., które nie spełniały kryteriów niezgodności z prawem w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c.
Czy błędne rozumienie przez skarżącego pojęć krzywdy i szkody na osobie, a także nieudowodnienie naruszenia dóbr osobistych, może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo doznanie krzywdy nie uzasadnia zastosowania przepisów dotyczących szkody na osobie (art. 442¹ § 3 k.c.) ani art. 417² k.c., jeśli nie jest następstwem naruszenia dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że krzywda, jako następstwo naruszenia dóbr osobistych, nie jest tożsama ze szkodą na osobie (uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia). Skarżący błędnie utożsamił te pojęcia, wskazując na stres i poczucie bezradności jako przejawy krzywdy, co nie uzasadniało zastosowania art. 442¹ § 3 k.c. Ponadto, sąd wskazał, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł, związane z przewlekłością postępowania, było oparte na art. 448 k.c., a nie na przepisach dotyczących szkody na osobie.
Czy podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia, w sytuacji gdy powód jest w podeszłym wieku i ma niską świadomość prawną, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność podeszłego wieku i niskiej świadomości prawnej powoda nie uzasadnia uznania podniesienia zarzutu przedawnienia za naruszenie zasad współżycia społecznego, zwłaszcza gdy nie wykazano, że spóźnione wystąpienie z powództwem wynikało z tych czynników.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia zasad współżycia społecznego przez podniesienie zarzutu przedawnienia była oczywiście bezzasadna. Brak było dowodów na to, że spóźnione wystąpienie z powództwem wynikało z wieku czy niskiej świadomości prawnej skarżącego, co jest warunkiem zastosowania art. 5 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 424⁹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 424¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424¹⁰ § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424⁴ § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424¹²
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424⁵ § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424⁵ § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 442¹ § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 417²
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest oczywiście bezzasadna, gdyż nie wykazano oczywistej niezgodności orzeczenia z prawem. • Argumentacja skarżącego dotycząca przedawnienia roszczenia i zastosowania art. 5 k.c. nie spełnia kryteriów niezgodności z prawem. • Skarżący błędnie rozumiał pojęcia krzywdy i szkody na osobie, nie wykazując naruszenia dóbr osobistych. • Podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowiło naruszenia zasad współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie Sądu Apelacyjnego było niezgodne z prawem w zakresie oceny przedawnienia roszczenia. • Zastosowanie art. 5 k.c. było uzasadnione ze względu na podeszły wiek i niską świadomość prawną skarżącego. • Roszczenie skarżącego stanowiło zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z wydania postanowienia o umorzeniu postępowania i przewlekłości postępowania, a do oceny przedawnienia należało zastosować art. 442¹ § 3 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Oceny, czy skarga jest "oczywiście bezzasadna", dokonuje się w powiązaniu z kryterium "niezgodności orzeczenia z prawem", odnoszącym się do elementu konstrukcyjnego skargi wymienionego w art. 424⁵ § 1 pkt 3 i 6 k.p.c. • Za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c. może zostać uznane jedynie orzeczenie sprzeczne z niebudzącymi wątpliwości i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami oraz ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, a także takie, które zostało wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub zastosowania prawa, w przypadkach oczywistych i niewymagających głębszej analizy jurydycznej. • Samo w sobie doznanie krzywdy nie uzasadnia więc zastosowania art. 442¹ § 3 k.c., gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie roszczeń przysługujących w razie wyrządzenia szkody na osobie, czyli uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz definicja 'oczywistej bezzasadności' skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności odszkodowawczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest cenne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest 'oczywiście bezzasadna'?”
Dane finansowe
WPS: 156 000 PLN
koszty postępowania: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.