Orzeczenie · 2017-07-13

I CNP 3/17Odrzucenie skargi o niezgodnosc z prawem wyroku

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2017-07-13

SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemkpcnieważność postępowaniapostępowanie uproszczonemożność obrony prawśrodki prawneSąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 lipca 2017 r. odrzucił skargę P. R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt IV Ca …/14, wydanego w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "W." przeciwko P. R. o zapłatę. Skarga została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych określonych w art. 424^5 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem prawnym sformalizowanym, a jej wymagania mają charakter konstrukcyjny i muszą być spełnione kumulatywnie. W tym przypadku skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Choć skarżący trafnie podniósł, że zaskarżony wyrok został wydany w postępowaniu dotkniętym nieważnością (rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, mimo że nie podlegała ona takiemu trybowi, oraz pozbawienie go możności obrony praw), to jednak Sąd Najwyższy uznał, że nieważność ta mogła być usunięta w drodze skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym, nie została spełniona przesłanka z art. 424^5 § 1 pkt 5 k.p.c., co skutkowało odrzuceniem skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wykazanie, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem sformalizowanym, a jej niespełnienie wymogów formalnych skutkuje odrzuceniem. Podkreślenie, że nieważność postępowania, nawet jeśli stwierdzona, nie zawsze otwiera drogę do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli istnieją inne środki prawne (np. wznowienie postępowania). Interpretacja przepisów dotyczących postępowania uproszczonego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego środka prawnego (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego wymogów formalnych. Interpretacja postępowania uproszczonego może być stosowana w innych sprawach, ale kontekst jest specyficzny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy postępowanie było dotknięte nieważnością, ale ta nieważność mogła być usunięta w drodze skargi o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie może być wniesiona, jeśli nieważność postępowania mogła być usunięta w drodze skargi o wznowienie postępowania, ponieważ nie jest spełniony wymóg wykazania, że wzruszenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż skarżący trafnie wskazał na nieważność postępowania (rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, mimo że nie podlegała ona takiemu trybowi, oraz pozbawienie go możności obrony praw), to jednak nieważność ta mogła być usunięta w drodze skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym, nie została spełniona przesłanka z art. 424^5 § 1 pkt 5 k.p.c., co skutkowało odrzuceniem skargi.

Czy sprawa o zapłatę opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego spółdzielni mieszkaniowej podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy o zapłatę opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego spółdzielni mieszkaniowej nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, ponieważ postępowanie to stosuje się w sprawach o roszczenia wynikające z umów, a stosunek członkostwa w spółdzielni, choć oparty na umowie, nie jest tożsamy z umową w rozumieniu przepisów o postępowaniu uproszczonym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 505^1 pkt 1 k.p.c. oraz orzecznictwo, stwierdził, że postępowanie uproszczone dotyczy spraw o roszczenia wynikające z umów, a sprawy o zapłatę opłat spółdzielczych, choć związane ze stosunkiem członkostwa opartym na umowie, nie mieszczą się w tej kategorii w sposób pozwalający na zastosowanie trybu uproszczonego. Podstawą prawną dochodzonego roszczenia był art. 4 ust. 6 u.s.m., który kreuje uprawnienie spółdzielni do dochodzenia opłaty od osoby faktycznie korzystającej z lokalu, a nie wynika bezpośrednio z umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec skarżącego)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
P. R.	osoba_fizyczna	skarżący
Spółdzielnia Mieszkaniowa "W."	spółka	powódka
P. R.	osoba_fizyczna	pozwanego

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 424^5 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać m.in. wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

u.s.m. art. 4 § ust. 6

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Przepis ten stanowi podstawę dochodzenia opłat od osób pełnoletnich stale zamieszkujących w lokalu lub faktycznie korzystających z lokalu.

k.p.c. art. 505^1 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie uproszczone stosuje się w sprawach o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dziesięciu tysięcy złotych.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy sprawa była rozpoznana w składzie sądu orzekającego sprzecznym z przepisami prawa.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

k.p.c. art. 505^10 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu apelacyjnym w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym sąd drugiej instancji orzeka w składzie jednego sędziego.

k.p.c. art. 505^11 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym nie przeprowadza postępowania dowodowego z wyjątkiem dowodu z dokumentu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania obejmuje pozbawienie strony możności działania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie spełnia wymogu wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 424^5 § 1 pkt 5 k.p.c.). • Nieważność postępowania wynikająca z pozbawienia strony możności obrony praw mogła być usunięta w drodze skargi o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że zaskarżony wyrok został wydany w postępowaniu dotkniętym nieważnością, co uniemożliwiało jego wzruszenie innymi środkami prawnymi.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia [...] jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem prawnym sformalizowanym. • Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być spełnione kumulatywnie. • skarga niespełniająca któregokolwiek z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków i podlega odrzuceniu bez wzywania do ich usunięcia. • nie było – jak trafnie zarzucił skarżący – podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym, albowiem postępowanie to stosuje się w sprawach o roszczenia wynikające z umów. • rozpoznanie apelacji skarżącego w postępowaniu uproszczonym przez Sąd odwoławczy w składzie – zgodnie z art. 505^10 § 1 k.p.c. – jednego sędziego spowodowało nieważność postępowania na skutek rozpoznania środka odwoławczego przez skład sądu orzekającego sprzeczny z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). • Doszło także do nieważności postępowania [...] na skutek pozbawienia go możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). • inaczej należało ocenić nieważność postępowania powstałą na skutek pozbawienia go możności obrony swych praw. W literaturze dominuje stanowisko, że [...] zachodzi przedmiotowa tożsamość między pozbawieniem strony możności obrany jej praw jako przyczyną nieważności postępowania i pozbawieniem jej możności działania jako podstawą wznowienia.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Wojciech Katner

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem sformalizowanym, a jej niespełnienie wymogów formalnych skutkuje odrzuceniem. Podkreślenie, że nieważność postępowania, nawet jeśli stwierdzona, nie zawsze otwiera drogę do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli istnieją inne środki prawne (np. wznowienie postępowania). Interpretacja przepisów dotyczących postępowania uproszczonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka prawnego (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego wymogów formalnych. Interpretacja postępowania uproszczonego może być stosowana w innych sprawach, ale kontekst jest specyficzny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są rygorystyczne wymogi formalne w nadzwyczajnych środkach prawnych, nawet jeśli strona ma rację co do wadliwości postępowania. Podkreśla złożoność procedur sądowych i potrzebę precyzyjnego stosowania przepisów.

“Nawet gdy masz rację, możesz przegrać przez formalności: Sąd Najwyższy odrzuca skargę z powodu braków formalnych.”

Dane finansowe

WPS: 1925,75 PLN

należność główna: 1925,75 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników