I Cgg 18/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie D. K. i M. K. wystąpili z powództwem przeciwko Spółce (...) S.A. domagając się zasądzenia odszkodowania za szkody powstałe na ich nieruchomości wskutek eksploatacji górniczej. Początkowo żądali 8 000 zł, jednak w toku postępowania rozszerzyli powództwo do kwoty 165 657,85 zł brutto, obejmującej koszty naprawy budynku (118 623,45 zł netto) oraz utratę wartości budynku wskutek jego pochylenia (34 763,45 zł netto). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując związek przyczynowy między eksploatacją a szkodami oraz podnosząc zarzut przedawnienia i braku wyczerpania postępowania ugodowego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych z zakresu górnictwa, geologii i budownictwa, ustalił, że budynek powodów znajduje się na terenie objętym wpływami eksploatacji górniczej prowadzonej przez pozwaną. Stwierdzono, że eksploatacja ta spowodowała wychylenie budynku o około 14,2 mm/m, co mieści się w granicach tzw. małej uciążliwości. Koszt naprawy uszkodzeń spowodowanych działalnością górniczą oszacowano na 118 623,45 zł netto, co po doliczeniu VAT daje 128 113,32 zł brutto. Sąd uznał to żądanie za zasadne, zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 363 k.c., który przewiduje naprawienie szkody przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże, sąd oddalił żądanie dotyczące odszkodowania za utratę wartości budynku (34 763,46 zł netto). Uzasadniono to tym, że wychylenie budynku nastąpiło w znacznym stopniu przed nabyciem nieruchomości przez powodów w 2018 roku, a zatem ewentualny uszczerbek w majątku powstał u poprzedniego właściciela. Powodowie nie wykazali, aby nabyli prawo do dochodzenia tego roszczenia, np. w drodze cesji wierzytelności. Ponadto, sąd uznał, że stopień pochylenia mieści się w zakresie małej uciążliwości, a ewentualne zmniejszenie tej uciążliwości można osiągnąć poprzez poziomowanie posadzek. Sąd oddalił również zarzut przedawnienia, wskazując, że ruch górotworu uspokoił się dopiero w listopadzie 2021 roku, a pozew został złożony w grudniu 2022 roku. Zarzut braku wyczerpania postępowania ugodowego również uznano za niezasadny, ponieważ powodowie podjęli próbę ugodową przed Sądem Rejonowym w Bytomiu, której pozwana nie zaakceptowała. Ostatecznie, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 128 113,32 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu, zasądzając od pozwanej na rzecz powodów 976,17 zł oraz nakazując pobranie od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa 17 165,25 zł tytułem kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odpowiedzialności za szkody górnicze, sposób naprawienia szkody (koszty naprawy vs utrata wartości), moment powstania szkody i jej przedawnienie w kontekście nabycia nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji szkód górniczych i odpowiedzialności konkretnego podmiotu. Kwestia utraty wartości budynku jest rozstrzygana indywidualnie w zależności od wykazania szkody przez nabywcę.
Zagadnienia prawne (5)
Czy szkoda w postaci uszkodzeń budynku mieszkalnego, spowodowana eksploatacją górniczą, podlega naprawieniu przez właściciela kopalni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel kopalni jest odpowiedzialny za naprawienie szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego.
Uzasadnienie
Zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze, właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, ale może żądać naprawienia wyrządzonej szkody. Przepisy kodeksu cywilnego stosuje się do naprawienia szkód.
Jaki jest sposób naprawienia szkody spowodowanej eksploatacją górniczą – przywrócenie stanu poprzedniego czy zapłata odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
Uzasadnienie
Art. 363 k.c. stanowi, że naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
Czy roszczenie o naprawienie szkody górniczej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Do uspokojenia ruchu górotworu na terenie nieruchomości powodów doszło około listopada 2021 roku. Termin przedawnienia powinien biec od momentu, gdy szkoda w całości wystąpiła, co można ocenić po uspokojeniu terenu. Pozew został złożony w grudniu 2022 roku, co oznacza, że roszczenie nie było przedawnione.
Czy powodowie mogą dochodzić odszkodowania za utratę wartości budynku, jeśli szkoda powstała przed nabyciem przez nich nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli szkoda powstała przed nabyciem nieruchomości, powodowie nie mogą dochodzić odszkodowania za utratę wartości, chyba że wykażą skuteczne nabycie tego roszczenia od poprzedniego właściciela.
Uzasadnienie
Powodowie nabyli nieruchomość w 2018 roku, gdy budynek był już znacząco wychylony. Ewentualny uszczerbek w majątku z tytułu utraty wartości budynku powstał u poprzedniego właściciela. Powodowie nie wykazali, aby nabyli prawo do dochodzenia tej szkody, np. w drodze cesji wierzytelności.
Czy wyczerpano postępowanie ugodowe przed wniesieniem pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podjęto próbę ugodową.
Uzasadnienie
Powodowie złożyli wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przed Sądem Rejonowym w Bytomiu, jednak pozwana nie zgodziła się na zaproponowane warunki ugody. Tym samym, wymóg wyczerpania postępowania ugodowego został spełniony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółka (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
p.g.g. art. 144 § 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą.
p.g.g. art. 145
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Do naprawiania szkód będących następstwem eksploatacji mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w których wynika spór co do zasady lub wysokości żądania, sąd może poddać pod rozwagę stron propozycję ugodowego zakończenia sporu, wskazując sposób jego ugodowego załatwienia.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd nakazuje pobranie od strony nieuiszczonych kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie związku przyczynowego między eksploatacją górniczą a uszkodzeniami budynku. • Koszty naprawy uszkodzeń budynku są uzasadnioną podstawą do zasądzenia odszkodowania. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ ruch górotworu uspokoił się niedawno. • Podjęto próbę ugodową przed wniesieniem pozwu.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowego między eksploatacją górniczą a uszkodzeniami. • Przedawnienie roszczeń. • Brak wyczerpania postępowania ugodowego. • Żądanie odszkodowania za utratę wartości budynku, które powstało przed nabyciem nieruchomości przez powodów i nie zostało skutecznie nabyte.
Godne uwagi sformułowania
Naprawa szkód winna nastąpić w drodze wypłaty odszkodowania. • Teren jest górniczo uspokojony od 2013 roku; brak związku przyczynowego pomiędzy eksploatacją górniczą a uszkodzeniami w budynku. • Budynek mieszkalny powodów został wybudowany w 1983 roku. • W budynku występuje wychylenie wynoszące ok.14,2 mm/m; jest to wychylenie w górnej granicy tzw. małej uciążliwości. • Teoretyczna utrata wartości budynku wskutek wychylenia wynosi 34.763,46 zł netto. Jest to jednak szkoda teoretyczne; powodowie nie wykazali ażeby faktycznie powstała szkoda w ich majątku wskutek pochylenia budynku. • Powodowie nabyli nieruchomość w 2018 roku, budynek był w tym czasie już wychylony.
Skład orzekający
Andrzej Kieć
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za szkody górnicze, sposób naprawienia szkody (koszty naprawy vs utrata wartości), moment powstania szkody i jej przedawnienie w kontekście nabycia nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji szkód górniczych i odpowiedzialności konkretnego podmiotu. Kwestia utraty wartości budynku jest rozstrzygana indywidualnie w zależności od wykazania szkody przez nabywcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu szkód górniczych w regionach przemysłowych, co czyni ją interesującą dla mieszkańców tych terenów oraz prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Rozstrzygnięcie dotyczące utraty wartości nieruchomości i momentu powstania szkody jest istotne praktycznie.
“Szkody górnicze: Kiedy właściciel kopalni musi zapłacić za zniszczony dom, a kiedy nie?”
Dane finansowe
WPS: 165 657,85 PLN
odszkodowanie za szkody w budynku: 128 113,32 PLN
zwrot kosztów procesu: 976,17 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.