Orzeczenie · 2015-09-16

I Ca 355/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Sieradzu
Miejsce
Sieradz
Data
2015-09-16
SAOSnieruchomościzniesienie współwłasnościŚredniaokręgowy
nieruchomośćdział spadkuzniesienie współwłasnościksięga wieczystaspłataapelacjakonfliktsłużebność

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację małżonków S. i Z. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu w sprawie o dział spadku i uzgodnienie treści księgi wieczystej. Sąd Rejonowy przyznał nieruchomość położoną w D. na wyłączną własność K. M. (1), zasądzając od niego spłatę w kwocie 17 716,66 zł na rzecz małżonków G. oraz nakazując im opuszczenie nieruchomości w terminie trzech lat. Apelujący zarzucali sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym i niewyjaśnienie możliwości podziału nieruchomości. Sąd Okręgowy, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe, ustalił nową wartość nieruchomości. Analizując sprawę pod kątem art. 211 k.c., sąd uznał, że fizyczny podział nieruchomości jest niemożliwy ze względu na głęboki konflikt między współwłaścicielami, konieczność ustanowienia służebności (wspólny wjazd, szambo), małą powierzchnię działki przeznaczonej dla apelujących oraz ich trudną sytuację majątkową, która uniemożliwiałaby spłatę pozostałych współwłaścicieli w przypadku podziału. Sąd uznał, że przyznanie nieruchomości K. M. (1) z obowiązkiem spłaty jest zgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. Jednocześnie, uwzględniając aktualizację wartości nieruchomości, Sąd Okręgowy podwyższył kwotę spłaty należną małżonkom G. do 24 150,82 zł, oddalając apelację w pozostałej części. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 kpc, obciążając każdego z zainteresowanych kosztami związanymi z jego udziałem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy fizycznego podziału nieruchomości w sytuacji konfliktu między współwłaścicielami i konieczności ustanowienia służebności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym głębokiego konfliktu między stronami i specyficznych uwarunkowań nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy fizyczny podział nieruchomości jest dopuszczalny, gdy istnieje głęboki konflikt między współwłaścicielami, a podział wymaga ustanowienia służebności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fizyczny podział nieruchomości nie jest dopuszczalny w sytuacji, gdy głęboki konflikt między współwłaścicielami uniemożliwia zgodne korzystanie z nieruchomości, a podział wymaga ustanowienia służebności, co może prowadzić do dalszych sporów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że konflikt między współwłaścicielami, konieczność ustanowienia służebności (wspólny wjazd, szambo) oraz trudna sytuacja majątkowa apelujących przemawiają przeciwko fizycznemu podziałowi nieruchomości, mimo że jest to preferowany sposób zniesienia współwłasności. Podkreślono, że podział musi być zgodny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy, a w tym przypadku mógłby prowadzić do dalszych konfliktów i zmniejszenia wartości nieruchomości.

Jak należy ustalić wysokość spłaty w przypadku przyznania nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli, gdy wartość nieruchomości uległa zmianie w toku postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wysokość spłaty należy ustalić na podstawie aktualnej wartości nieruchomości, uwzględniając udziały poszczególnych współwłaścicieli.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe, ustalił nową, wyższą wartość nieruchomości. Na tej podstawie podwyższył kwotę spłaty należną apelującym małżonkom G. z kwoty zasądzonej przez Sąd Rejonowy do kwoty wynikającej z ich udziału we współwłasności i aktualnej wartości nieruchomości.

Czy posiadanie nieruchomości przez współwłaścicieli w porozumieniu i tolerancji wzajemnej może być uznane za posiadanie samoistne uzasadniające nabycie własności przez zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie oparte na porozumieniu i tolerancji między współwłaścicielami nie jest posiadaniem samoistnym, lecz zależnym, które wyklucza możliwość nabycia własności przez zasiedzenie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy uznał, że S. G. użytkowała nieruchomość wspólnie i w porozumieniu z innymi współwłaścicielami, co wyklucza możliwość uznania jej posiadania za samoistne w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
K. M. (1) (w zakresie przyznania własności), S. i Z. małż. G. (w zakresie podwyższenia spłaty)

Strony

NazwaTypRola
K. M. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
H. C.osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. M. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. M. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. M. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. M. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. M. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. O.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

Zniesienie współwłasności powinno nastąpić przez podział fizyczny rzeczy wspólnej, chyba że podział ten jest sprzeczny z przepisami ustawy, ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy lub pociąga za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Pomocnicze

k.c. art. 212

Kodeks cywilny

W przypadku, gdy fizyczny podział rzeczy jest niedopuszczalny, sąd może przyznać rzecz jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.

k.c. art. 1037

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące działu spadku.

k.c. art. 220

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące zniesienia współwłasności w częściach ułamkowych.

k.p.c. art. 618 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności.

k.p.c. art. 688

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o zniesienie współwłasności.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 684

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sądu odwoławczego do zmiany orzeczenia w zakresie ustalenia wartości nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemożność fizycznego podziału nieruchomości ze względu na konflikt między współwłaścicielami i konieczność ustanowienia służebności. • Trudna sytuacja majątkowa apelujących uniemożliwiająca spłatę pozostałych współwłaścicieli w przypadku podziału. • Niska wartość i ograniczona funkcjonalność działki przeznaczonej dla apelujących. • Aktualizacja wartości nieruchomości uzasadniająca podwyższenie kwoty spłaty.

Odrzucone argumenty

Możliwość fizycznego podziału nieruchomości zgodnie z opinią biegłego. • Niewystarczające wyjaśnienie możliwości ustanowienia drogi koniecznej i wybudowania szamba.

Godne uwagi sformułowania

konflikt osobisty istniejący między współwłaścicielami nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej odmowę zniesienia współwłasności przez fizyczny podział • rzecz nie będzie mogła być po podziale wykorzystywana w sposób odpowiadający jej przeznaczeniu • przesłance „społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości” nie czyni zadość podzielenie nieruchomości na działki znikomej wielkości, pozbawione wszelkiego funkcjonalnego znaczenia • brak woli zgodnego współdziałania mógłby stać się zarzewiem wielu konfliktów na tym tle

Skład orzekający

Antoni Smus

przewodniczący

Joanna Składowska

sędzia sprawozdawca

Mirosław Chojnacki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy fizycznego podziału nieruchomości w sytuacji konfliktu między współwłaścicielami i konieczności ustanowienia służebności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym głębokiego konfliktu między stronami i specyficznych uwarunkowań nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak głębokie konflikty rodzinne mogą wpływać na rozstrzygnięcia majątkowe dotyczące nieruchomości, a także jak sąd balansuje między prawem do podziału a praktycznymi aspektami zarządzania nieruchomością.

Konflikt rodzinny kontra prawo do podziału nieruchomości: jak sąd rozstrzygnął spór o działkę?

Dane finansowe

spłata: 24 150,82 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst